mikudagur 28. apríl 1976síða 5

Nr. 31 — 28. apríl 1976 sosialurin 8000 skúlanæmingar í Føroyum Hetta sæst í frágreiðing frá Føroya Skúla, ið seinkað kom út í seinastu viku. Yvirlitið visir, at næmingatal- ið tilsamans í Feroyum 1974/75 var 8.234. Hesir næmingar gin- gu á 88 skúlum við einum læraratalið uppá 421, ella 19-20 næmingar til hvenn læraran. Í hevuðsbólkum býta næm- ingarnir seg soleiðis: Fólkaskúl- in 5.464. Privatir skúlar 494. 8.-10. flokkar 811. Realdeildin 1084. Studentaskúlin 289. HF, sum tann nýggjasta greinin, um 100. Talið av næmingum, sum fara úr skúlanum eftir 7. skúlaár, er minkandi, meðan frágangurin frá ollum hinum stigum er vaksandi. Í 1969 fóru 188 úr 7. flokki, meðan einans 40 fóru úr 7. flokki í 1974. 1971 var fyrsta árið hevi var at taka 10. flokks prógv. Tað árið tóku 18 prógv. Eftir fýra árum er talið vaksið til 138, emn samstundis er eisini talið av næmingum við realprógvi vaks- ið úr 239 í 1969 til 331 í 1974. Talið av teimum, sum fóru úr skúlanum við 9. flokks prógvi var í 1974 136. 68 fóru úr 8 flokki. Talið av teimum, ið halda fram í studentaskúla, er vaks- andi, og talið av studentum í 1974 1975, sum ikki er við í frágreiðingini, var talið av studentum umleið 100. Enn er eingin HF-flokkur liðug- ur við útbúgvingina. Samlaði studningurin, sum latin var- frá SU, Statens Ud- dannelsesstøtte, var til fram- haldsdeildina, =studentaskúlan var 69, men í og læraraskúlan fyri skúlaárið 1973/74 1.755.000. Næmingar- nir á læraraskúlanum hava eisini høvi til at taka studiulån, og toku teir fyri sama årid 409.000 kr. i láni. Broytingar innan skúlaskapin Seinastu árini eru fleiri nevndar- arbeiði farin fram viðvíkjandi broytingum innan skúlaskapin í Føroyum. Tað seinasta, sum almenningurin hevur frætt nak- að um, er álit um læraraútbúgv- ingina. Tað skal ikki verða komið inn á tað álitið her, men onnur álit eru eisini logd fram. Um nevndararbeiði í heila tikið stendur í ársfrágreiðingini: „Á skúlastjórnarfundi 7. des. 1973 varð álagt lesiætlanar- neyndini at kanna spurningin um meguliga broyting í læru- greina- og timabyti fyri fólka- skúlan við 5 daga viku og at koma við uppskoti hesum við- víkjandi. Eisini varð álagt nevndini at taka til viðgerðar spurningin um longdina á fri- korterum, um mattíðina, og um hvussu leingi skúlin dagliga eigur at verða opin. Nevndin fór til arbeiðis bein- anvegin, hevði fyrsta fundin 10. des., og longu 2. febr. 1974 legði hon fram »Partålit I 1974 viðv. tima- og lærugreinabyti i ár- gangsdeildum skulum«. Hetta álitið varð góðkent av Føroya skúlastjórn á fundi 21. febr. og sent teim stóru skúlunum. 25. mars kom »Partålit II vidv. tima- og lærugreinabyti i ikki årgangsdeildum skulum«, og varð tað góðkent á skúla- stjórnarfundi 21. juni. Bæði álitini í einum »Alit 1974 viðv. tima- og lærugreinabyti i folkaskulanum« vordu sidani send øllum skulum, skulamynd ugleikum og ødrum åhugadum. Heimstadarlæra I ålitinum »Broytingar i leid- beinandi lesiætlanum fyri folka- skulan«, sum kom i 1971, varð mælt til at seta timar til nyggja lærugrein, nevnd heimstadarlæ- ra, til 1. 2. og 3. árg.; men tå fyrilå eingin leiðbeinandi lesiætl- an til hesa lærugrein. Lesiætlan- arnevndin hevur tí núg gjert slíka lesiætlan til fyribils nýtslu, og við skrivi 15. februar 1974 varð hon send ollum skúlunum. Undirvisingin í hesi lærugrein skal miða ímóti: at hjálpa bornunum at finna seg til rættis í heimi, skúla og samfelagi, at venja børnini at nýta sansir teirra til tess at kunna seg við tað, sum er rundan um tey, bæði nær og fjar, at eggja børnunum til ábyrgd, umsorgan og virðing fyri med- menniskjunum, at menna barnanna evni til at lýsa uppliving og hugsan teirra við munnligari og skrivligari fråsøgn, við tilevning, dramat isering, tonleiki o.1 Tad, id vidgjørt m.a.: 1. Heimbygdin innan oll umrådi, soleiðis sum hon er nú, og tær broytingar, sum hendar eru upp igjøgnum tidirnar. 2. Djór og plantur, dagliga siggja ella hoyra umtal- ad. 3. Eitt sindur um likam okkara og um heilsurøkt. 4. Tær mest einfaldu ferdsluregl- urnar. verður, er sum tey Færøernes Mellem- og Realskole, í nógv ár einasti realskúlin í oyggjunum MDSD 1 0: Ørindagenta/drongur fær pláss á býráðsskrivstovuni beinanvegin SKIN ISO: VAN OUT EIN: ME SATAN AR SS KRO 07 Tórshavnar býráð telf. 11063 — lokal 113 SO SN ENDE WOILO EILLLO5:5 Spinnið í Gøtu Tygum fáa gott togv og skjóta a greiðslu Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll sløg av før oyskum tógvi v/Olavur Gregersen TØTINGARVIRKID - tlf. 20 i Gøtu 5. Oyggjarnar, syslurnar i Føroyum 6. Tidin: klokkutidir håtidir og håtidarhald. 7. Ættir og vedurlag 8. Arbeiði, arbeiðsamboð á sjógvi og landi fyrr og nú bygdirnar og árstíðir arbeiðsviðurskifti og 9. Bústaðarviðurskifti í Foroy um fyrr og nú. 11. Londini i Europa, heims partarnir og jørdin sum gongu stjórna. Settir vórðu 2 hálvir vikutim- ar í 1. árgangi, 2 vikutímar í 2 árgangi og 2 vikutimar í 3. árgangi til hesa lærugrein Enn hava teir lóggevandi myndugleikarnir ikki tikið av- gerð um broyting í skúlastruk- turi okkara; men tå ið nevndin framvegis væntar og vónar, at broytingar fara at koma, áðrenn langt umlidir, er enn einki gjørt við at ajouføra tær vegleiðandi lesiætlanir, vit hava, til teir eldru árgangirnar (smb. ársfrá- greiðing 1973 s. 19); men við- víkjandi nýggjum uppskot til vegleiðandi lesiætlanir fyri ár gangirnar 1.-3. er komið væl áleiðis. Starvsútbúgving Nevndin, sum landsstýrið setti við tí fyrisetningi at koma við uppskoti um útbygging og sam skipan av allari starvsútbúgving í Føroyum, legði fram álit »Be- tænkning om erhvervsuddannel- sen på Færøerne« tann 1. okto- ber 1974. I hesum åliti verda sett fram sjonarmid og uppskot, id vikja heldur nógv frå ti útbúgving, vit fyrr hava havt fyri tey 16-19 ára gomlu. Miðað verður ímóti eini út búgving í tveimum pertum, har 1. partur er eitt skúlaár og er ætlað sum steðisbútbúgving til fleiri = yrkisgreinir, meðan 2. partur, ið varar frå 1 til 3 år, fer fram skiftandi ímillum skúla og Síða 5 arbeiði í praktiskum virksemi Í álitinum verður dentur lagd at øll ung, so langt sum eitt veruligt út búgvingartilboð aftan á fólka- skúlan, og ti verður mælt til, at tann yrkisliga stoðisútbúgving- i. partur, verður desentral ur á, gjørligt, fáa in, Í iseradur, soleiðis, at møguleiki verður hjá einum stórum parti av ungdóminum at búgva hei- ma, meðan hann fær hesa grundútbúgving, ið m.a. verður givin í fólkaskúla (10., 11. árg.), kvøldskula og á virkjum. Hervid verður eisini væntað, at tann ungi fær størri møguleika fyri at koma á ta »røttu hillina«, at tað ikki verður avgerandi, hvar ein er føddur og uppvaksin, tå ið livsstarv skal veljast , og at hann ikki í so mun missir sambandið við tað vinnuliv, sum hann seinni fer at virka i. Uppskotið er nógv merkt a teimum viðurskiftum, at vit búgva spjadd á fleiri oyggjum storan og eru ógvuliga fåment. Umframt tað, at álitið visir ein veg til eina yrkisútbúgving í foroyskum vist á einum nútímans samfelagi, verður eina leið til eina spesialarbeið- araútbúgving fyri bæði kvinnur eisini og menn brúkarateigurin. Postsølukeyp, eykalutir og tænasta Higar til lands koma mangir ymsir príslistar frá útlendskum vgruhúsum og postsølubud- um. Í litføgrum myndum og nýtum orðum verður hvor lutur róstur til skýggja. Hvort er betri enn annað. Prísurin er eisini lokkandi lágur at síggja til, annadhvørt hann er í tyskum markum ella øðrum gjaldoyra. Dúgliga verður bilagt eftir slíkum príslistum. Nógv er í at velja, og tað er so vælsign- að ómakaleyst. Men stundum sanna, at alt er ikki gull, ið glitrar. royndist postsølukeyparin má Prísurin dýrari enn í har væl listanum. Ti kom so mangt afturat innflutningsgjald og Kanska eisini stórur munur í krónuvirðinum, t.d. úr Svo ríki. Men serliga gloyma fólk Postgjald, tollur at leggja nóg nógv upp fyri til tollgjøld í prissammetingini Við 13' innflutnings gjaldinum er tollurin t.d. á Í skreytvørum, armbondum, brosjum, nip 113%, tað fridkanarlutum, á radiotólum %, klæd slutum v.m sama á luktilsi og og ødrum tólum 4; naverum 33 fototólum 28%, pappirsvørum sum ta peti 38 fyri at taka nekur dømi. Sostatt eru prisirnir i list eftirfarandi ella keyparin anum illa misvísandi, kennir ikki tollin í hvørjum einstøk um føri. Vid hvørt kann keypari, er hann ikki nøgdur, senda vør- una aftur og fáa endurgoldið pris og tollgjøld, men tå skal tad vera innan åsetta tidar- frest, og áðrenn veran er tikin í brúk. Møgulig brek koma sjáldan til sjóndar fyrr enn í brúki tað tá eitt ur tól (roknimaskina, hágreiðslutól num. Ér elektriskt transistorur, ella líknandi). verður mangan ringt at fáa tað umvælt, fyri ikki at siga ogjørligt. Tól smiðurin nýtist ikki at vera malsjøskur, um hann sigur eg ikki kunna umvæla slíkt Tilfari er mangan alt ov vånaligt, og eykalutir fåast ikki, heldur ikki frå vøruhus inum um selt hevur. Vit vita t.d. um tólsmið, sum heuvr roynt at fingið sam band við framleiðsluvirkið hjá tyska veruhúsinum Quel le um eykalutir, men uttan úrslit Her sum í øllum keypi a tólum má brúkarin vissa sær at tænasta (servi tæst gongur nakað fyri. Í ð e ikki altið so stórt, men fæst tað ikki umvælt, er alt nyttuleyst Brúkarafelagið