mikudagur 7. juli 1976síða 4

Síða 4 Verða noyddar at gifta seg við fronskum hermonnum Kvinnurnar á oynni Mayotte, sum hoyrir til oyggjaflokkin Comorirnar, ið liggur eystan- fyri Suðurafrika, verða noyddar at gifta seg við fronskum hermonnunum, sum halda til á oynni. Hetta framgongur Hetta framgong- ur av eini rapport, sum varð framløgd seinasta týsdag á fundi millum ministararnar í Felagsskapinum av Afrik- anskum londum, OAU. Endamálið við royndunum at tvinga kvinnurnar inn í hjúnaband við fronsku her- menninar er at blanda tey hvítt littu upp í fólkið á oynni, so oyggjabúgvarnir einaferð í framtíðini gerast hvitit. Munurin veksur alsamt i EF Munurin millum tey riku og fátæku londini i EF er vaksin nógv síðani 1970, verður sagt i einari frágreiðing frá EF- regionalpoli- nevndini um tikkin Í 1970 var bruttotjóðar- framleiðslan pr. ibugva í teimum rikastu økjunum, Paris og Hamburg, åvikavist í og 5 ferðir hægri enn í teimum fátækastu ekjunum, Suðuritalia og Vesturirland. Í 1975 var lutfallið ávikavist stendur í frágreið- 5:1 og G:1, ingini 10 mill. fólk verða flutt í Suður-Vietnam Ein fyra-manna nevnd hjá ST felagsskapinum, sum í mars vitjaði í Norður- og Suður- Vietnam, hevur í frágreiðing til Kurt Waldheim, aðal- skrivara, sagt frá, at í Suður- Vietnam koma teir at flyta tilsamans 10 mill. fólk úr á landsbygd fyri at fremja búnaðarframleiðsl una og minka um fólkatalið í stórbýunum. Hesi 10 miljónir fólk eru ikki minni enn 40 prosent av ellum fólkinum í Suður- Vietnam Nevndin, sum til formann hevði Victor Umbricht úr Schewiz, stuðlar isku ætlanina og hevur biðið ST um at játta 432 miljónir dollars fyri at hjálpa Suður- Vietnam at føra igjøgnum hesa ætlan og til onnur uppbyggingartiltøk í ti krigs herjada landi. Summir umboðsmenn úr vestanlondum í ST ivast um tað er beint at veita stuðul til tvingsilflytan av fólki, ti hetta halda teir kann stríðandi prinsippunum hjá ST um fræls mannarættindi býunum út vietnames Kortin! 1 moti vera stubbar uttaneftir 1 miljard tons av farmi i heimsins havnum Sidani seinna heimsbardaga er arbeidid i heimsins havnum vaksið í stórum. Bert hvat ið farmi viðvíkir, verður nú upp- og innskipað 3 ferðir so nógv sum áðrenn heimsbar- dagan ella 1 miljard tons árliga. I hesi tidarøld hjá contain- arum, kranum og truck'um eru eisini krøvini, ið verða sett til likamligu orkuna hjá havnaarbeiðsmonnum vaksin munandi, men vandin fyri vanlukkum einahelst nýggjum og higartil ókend- um — er eisini vaksin oðiliga. Hetta er orsekin til, at alheims-arbeiðsstovnurin ILO nyliga hevði fund i Genéve vid umbodum fyri landsstjórnir, arbeidsgevara- feløg og fakfeløg um eina broyting i åsetingunum hjå ILO frå 1958 um trygdar- tiltøk i havnum. Nýggjar åsetingar koma at verda al- mannakunngjørdar i næst- um. Kona Papadopulos sett i fongsul Despina Papadopulos, sum er gift vid fyrrverandi diktator- inum i Grikkalandi, Georg Papadopulos, fekk månadag- in ein dóm uppá 25 mánaðar fongsul fyri at hava móttikið virðir frá tí griska statinum undir stjórnartíðini hjá manninum. Hetta metti dóm- stólurin, at hon ikki hevði rætt til. Kornnýtslan í heiminum Ein nevnd hjá búnaðar- og matvørustovni Sameindu Tjóða. FAO, hevur kunn- gjert, at núverandi korn- goymslurnar í heiminum eru ov smáar, um eydnast skal at vinna á matverukreppum og náttúruvanlukkum. Eftir sum FAO metir upplýs ingar eru ongar úr Sovjet og Kina — eru korngoymslurnar i dag einans 12 prosent av arligu heimsnýtsluni. Minsta trygdarmark er av FAO sett til 17-18 prosent Felags matvøruætlanin hjá ST og FAO kemur i år at veita matvøruhjålpt til virdi av 600 miljónum dollars til at stuðla búskaparlig og sosial tiltøk. Harumframt er ætl- anin at veita eina eyka neyð hjálp til virði av 40 mill. dollars. Hetta sigur stjórin í WFP, Francisco Aquino. Annars hevur Saudi-Ara- bia kunngjørt, at hetta land ætlar at veita 50 mill. dollars til alheimsgrunnin fyri land búnað (IFAD), ið ST beint nú er farið undir at skipa. IFAD kemur at verða serstovnur undir ST sosialurin Nr. 36 — 7. juli 1976 Baltisku londini í serstødu í Sovjetsamveldinum Esland, Letland og Litauen hava eina vissa serstoðu millum tey 15 sovjetríkini, hóast inn- limannina og russifiseringsroyndirnar síðani 1940 F Hóast innlimanina vid makt i Sovjetsamveldid vid krigsbyrjan i 1940 hava baltisku londini Estland, Letland og Litauen megnad partvist at vardveitt sina serstødu sum tjóð innan sovjetiska ríkið. Diplomatiskt eru londini farin í gloymibókina. Sovjetiski yvirvaldsrætturin ella suveriniteturin yvir hesum fyrr- verandi sjálvstýrandi londunum er tó ikki alment góðkendur allastaðni fult út tann dag í dag, t.d. hava USA og fleiri vest- europeisk lond ikki góðtikið støðuna, og eru umboðsstovur at finna í fleiri av hesum høvudsstødum. Innanfyri sovjetsystemið sjálvt hava Estland, Letland og Litauen varðveitt egnu tjóðskaparligu eydkenni, sam- stundis sum hesi try økini hava teirra ein hægri livifot enn russiska fólkið yvirhøvur Umbodsmadurin hjå amerik- anska blaðnum Time i Moskva, Marsch Clark. gevur hesa áhugaverdu myndina av støduni millum Rusland ødrumegin og Baltisku lond- unum hinumegin eftir vitjan har og muninum fyri stuttum: So skjótt sum tokið fór yvir um ánna Narva frá Ruslandi inn í Estland, kennir ein, at ein er í einum fremmandum landi. Markirnar við teimum spjaddu súrepla- og kirsuberjatrounum íkring eru vælhildnar. Húsini og smáu jarnbreytasteðirnar, vit komu framvið, eru reinar og nossligar. Estland framvisir óg- vuliga fá av teimum altjóða kommunistisku = symbolunum, sum eru vanligt at síggja aðra- eystanfyri, og hvaðna minni sært tú av slagorðum og transparentum á húsaveggum, yvir gøtur o.a., sum mæla fólki til at vera eldhugaðar kommun- staðni istar o.s.fr. Nýggja háhúsabyggingin utt- an fyri estlendska hovuðsstaðin Tallinn er væl úr hondum greidd, og arkitektoniskt sæð ógvuliga væl umhugsað, so fólk trivist á staðnum. Forstaðirnir rundan um Tallinn, har fólk ger sítt innkeyp í stórum selumið stoðum, hava slíkar lutir til solu sum t.d. breyðristarar og nutim- ans keksútgerð. sum ikki er vanlig at siggja aðrastaðni i Russlandi. Handilin sjålvur var hampiliga nutimans, og onga- staðni sást tu langu rødina av bidandi kundum, sum annars er vanlig í Sovjetsamveldinum, serliga tá tað snýr seg um matveruhandlarnar. Kramba; fólkini i Talinn vóru hjálpsom og fólkalig ein munur afturat Samarbeiði so allir partar eru nøgdir Estland hevur havt eina ógvu- tilveru sum broytt 23 liga umskiftiliga tjóð. Flaggið er t.d BALTIC SEA ferðir í nýggjari tid. Hóast hesa ringu lagnu hevur estlendska fólkið treiskliga hildið fast um serstødu sína. Tey russiskt tal- andi ferðafólkini, sum koma higar at vitja, fá eina heldur líkasæla, fyri ikki at siga kald- liga mótteku, meðan tey sum tosa enskt, týskt ella finskt verða heilsað við einum smili. I Tallinn nógv av inskum turistum, sum koma at njóta lívið á ti nýggja finskt »ygda hotellinum har, sum ann- ars liggur langt oman fyri van- igan russiskan hotelstandard. Finni eins og estlendingur kunnu fáa plåtur vestanifrå til keyps har og annað, sum stavar úr vesturheiminum. Fyri 40 US dollarar kunnu estlendingar eis- ini keypa eitt uppiskoyti til fjarsýnstólið, so kunnu teir sita heima í stovuni og hyggja eftir fjarsýnssendingum, sum koma úr Helsingfors í Finlandi, sum er so sera TIME Map by Poutd, På kent fyri at senda m.a. er rugvuvis av amerikanskum film- um hesin møguleiki er bert untur teimum fåu i Sovjetsam- veldinum Estlendingar og stýrið i Kreml sýnast at hava avgjort, at hetta lagið, sum nú er, er til mesta gagn fyri báðar partar, sum stødan er í løtuni. Tann minsta av teimum 15 sovyjetrepublikk- unum, nevniliga Estland, hevur størstu framleiðslu pr. íbúgva og útflytir kjøt, fisk og mjólkaúr- dráttir av ymsum slag til hinar sovjetrepublikkirnar. Kanska er tað av hesi orsøk, at teir sleppa at spæla eitt sindur friari spæl, sjálvsagt innan fyri ein vissan karm. Gustav Tonspoeg, vara- maður í lokala stjórnarráðnum sigur: >Vit læra fólkið at gerast solidariskar kommunistar, men samstundis eggja vit fólkið at varðveita estlendska mentan og sidaarv.« iroknadar. GRAFIA steingir vegna summarfri 26. juli —20. august, báðar dagar Klisjé- og offsettarbeiði, ið ynskjast avgreidd áðrenn 26. juli, mugu latast okkum í seinasta lagi 9. juli. Minstalgnin er sbrt. lóg nr. 69 dagf. 26. sept. 1974: eftir prístalinum juli 1976 kr. 3.900,00 um mánaðin. Lønjavningargrunnur Skipsfiskimanna GRAFIA