leygardagur 10. juli 1976síða 9

Nr. 37 — 10. juli 1976 = nakrantið hevði verið, tá kanónirnar dundu upp á tað grovasta? Hvat samband hevði alt hetta við eini hús, eitt langt fjós og eina gryvju? Hann settist upp undir seg og læt beinini hanga og sletta niður av koyggjuni. Hann gjørdist altid so stivbeintur, tå hann hevdi ligid leingi. So hugdi hann aftur at adju- dantinum og teimum bådum boðberunum, sum stóðu vid dyrnar og setti tann toy- klædda stálhjálmin á høvdid. >Tað harmar meg, at eg hverki havi sukurlátu, post- kort ella sigarettir, men bún- an havi eg so.< »Majorurin verður skjótur aftur,< segði adjudanturin. »Bunin er ikki heilt lýta- leysur,< segði Nick. »Men hann hevur so sína ávirkan, og skjótt fara fleiri miljónir amerikanarar at koma.« »Halda tygum, teir fara at senda amerikanarar suður higar?< spurdi adjudanturin. „Ja, tað er pura vist. Her fara at koma amerikanarar, sum eru tvær reisir so stórir sum eg. Heilsugóðir menn og hjartagóðir. Menn, sum sova væl um náttina — sum ongantíð hava verið særdir ongantið hava roynt at verið sprongdir í luftina — sum ongantíð hava fingið skallan smyldraðan — ongantið verið bangnir sum ikki drekka seg fullar og eru trúgvir móti gentum teirra har heima. Nógvir av teimum hava held- ur ongantíð havt lýs. Tað eru hampamenn. Tað fáa tit at siggja.« „Eru tygum Italiumadur?« spurdi adjudanturin. »Nei, eg eri amrikanari, sum tygum siggja av bun- anum, hóast hann ikki er so fullfiggjadur, sum hann åtti.« „Eru tygum Norður-amer- ikanari ella Suduramerikan- ari?« »Nordur-amerikanari, « svaraði Nick. Hann kendi seg betur nú og var farin at sissast aftur. „Men tygum mål.« „Ja, og hvat um tað? Hvi skuldi eg ikki tosa italskt? Er tað kanska ikki loyvt?« „Og tygum hava heidursmerki.« »Nei, ikki annad enn bond- ini og pappirini. Merkini koma seinni. Men tad eru pappirini, sum mestan tydn- ingin hava. Tygum skulu ikki øvunda mær tey, tygum mu- nu eisini fara at fåa nøkur, tå tygum hava verid nog leingi i krignum.« »Eg var vid i bardøgunum i Eritrea,« segði adjudanturin kaldliga. »Eg var vid i Tripo- lis.« >Tað gleðir meg at Nick tosa italskt italsk hitta tygum.« rætti hinum hondina. »Har skuldi ganga hardliga til, sum eg havi frætt. Eg varnadist alt fyri eitt bondini á búna tygara. Men vóru tygum eisini við í bardøgunum við Carso?« »Nei, hesa ferdina eri eg beint innkalladur. Min år gangur var ov gamal.« »So, so. Í sinari tid var eg ov ungur, mátti lúgva fyri at sleppa við,< segði Nick. „Men nú havi eg fingið nóg mikið av krignum.« „Hví eru tygum so komin higar?< »Teir vilja hava meg at ganga runt i amerikanskum hermannabuna,« helt Nick fyri. »Og tygum munu duga at skilja, hvønn tydning tad hevur. Hann er nakad trong- ur, men sama ger. Og ikki fer at vara leingi, so fara tygum at síggja hermenn i miljóna- tali í hesum búna. Teir fara at koma tysjandi um alt landið sum grashoppur. Tá vit í Amerika tosa um grashoppur meina vit við ferðagrashopp- una. Tann vanliga grashopp- an er lítil og gron og má ikki mistakast fyri ferðagras- hoppuna ella sikaduna, sum gevur eitt merkiligt langligt ljóð frá sær. Hvussu ljóðið er, minnist eg ikki beint í løtuni. Vidhvørt eri eg nærum við at hoyra hana fyri mær, men so hvørvur hon bráddliga aftur. Tygum fara at umbera meg, men ikki havi eg stundir at pråta longur.« „Vitið, um tit ikki majorin,« segdi adjudanturin vid boðberan. >Ég siggi, at hava verið særdur,« hann við Nick. »Ja, i fleiri ymiskum stød- um,« segdi Nick. »Um tygum hava åhuga fyri arrum, kundi eg vist tygum nøkur, sum eru ógvuliga áhugaverd, men vil heldur tosa um grashoppur. Tad, vit nevna grashoppur. Hesi kykt høvdu, tann tid tad var, stóran tydning i lívi minum. Leggja tygum i, kundi eg sagt tygum meira frá hesum, so kunnu tygum hyggja at búnanum, meðan finna annan tygum segði eg tosi.« Adjudanturin gjørdi varin tekn til hin bodberan, sum i stundini for ut. »Hyggid nu væl at bún- anum. Spagnolini hevur seymað hann. Annars eri eg eingin rættiligur hermaður. Vit hoyra undir amerikanska konsulin. Einki ger, um tit hyggja at mær. Gloðið bert, alt tykkum lystir. Nú skal eg siga tykkum frá amerikansku ferðagrashoppuni. Okkum dámar tær best tær brúnu. Tær tola eisini betur vatn, og sílunum dámar tær best. Tær stóru ferðagrashoppurnar ge- va, tá tær flúgva, eitt ljóð frá sær, sum líkist ti, ið kemur frá glintorminum. Veingirnir eru ógvuliga litfagrir. Á summum eru teir ljósareyðir, meðan hava gular veingir við svørtum ripum, aðrar sosialurin men veingirnir å hesum detta av, so titt og knapt teir koma i vatn. Ti eru tær storu grashoppurnar vånaligt agn, men tann bruna grashoppan er frålik, og eg kann geva henni mitt besta viðmæli, um annars nøkur grund er fyri at standa her og geva nøkrum viðmæli, sum tað er ógvuliga ivasamt, at nakar tykkara nakrantið kemur at hava brúk fyri. Men eg fari at vara tykkum ímóti at royna at fanga hesi kyktini við hond- unum ella einari træsneis. Tað er tað bera tíðarspill. Nei, tað dugir púrt einki. Tann rætta mannagongdin er heilt oðrvísi. Tað skuldi verið skyldubundin undirvising i hesum fyri allar ungar heryv- irmenn, og tad skuldi tad eisini, um eg hevði havt nakað ræði, og ikki er ivist, at eg ikki fái tað. Tit kunnu brúka eitt vanligt moskito- net. Ein heryvirmaður er á hvørjum endanum á netinum, tekur í niðara part við aðrari hondini og í ovara við hini, so renna teir við netinum móti vindinum. Grashoppurnar, sum flúgva undan vindinum, renna seg beint í netið og verða fastar. Á henda hátt ber til at fanga ein hóp. Ég haldi, at allir yvirmenn skul- du havt eitt rull av moskito- neti uppi á sær, sum altíð var tøkt at fanga grashoppur við. Eg vóni, at eg havi lýst hetta vandamálið nóg greiddliga, minir harrar. Er tað nakar, sum kanska vildi spurt um okkurt? Er tað okkurt, tit ikki hava skilt, fari eg at biðja tykkum um at spyrja. Verið ikki smædnir. Er eing- in, sum vil spyrja um okkurt? So fari eg at enda við hesum orðum. Fyri at triva í tað, sum tann stóri hermaðurin Sir Henry Wilson segði: Min- ir harrar, antin mugu tit sjálvir valda, ella eisini mugu tit lata tykkum lynda, at onkur annar valdar yvir tykkum. Og latið meg taka uppaftur. Minir harrar, hetta er nakað, eg fari at biðja tykkum leggja tykkum væl í geyma. Hetta er tað einasta, eg fari at biðja tykkum taka við tykkum, tá tit fara út úr hesum rúminum. Mínir harr- ar, antin mugu tit sjálvir valda ella eisini lata tykk- um lynda, at onkur annar valdar yvir tykkum. So var alt, mínir harrar, og eg takki fyri hesa løtuna.« Hann tók stálhjálmin av høvdinum og setti hann á aftur, hoykti seg niður um tann lága durakarmin og fór út. Para kom gangandi oman eftir vegnum og tveir boðber ar við honum. Ogvuliga heitt var í veðrinum, og Nick tók stálhjálmin av hovdinum. „Hetta slagið skuldi verið soleiðis gjørt, at tað kundi verði vått,« helt hann fyri >Ég fari oman í ánna at svala hann.< So fór hann niðan eftir hallanum. »Nicolo,« rópti Paravicini. »Nicolo, hvar fert tu?« „Ég tími ikki at fara nakra- stadni.« Nick kom gangandi omanaftur við hjålminum i báðum hondum. »Beista mødsamt er at ganga vid hesum, antin teir so eru våtir ella turrir. Hevur tú altid tin á høvdinum?« „Ja, alti8,« segði Para. »Tad er ti, eg skjótt verði berskøllutur. Kom innum.« Tá teir vóru innumkomnir, bað Para hann fáa sær sess. »Tu veitst væl, at teir ikki nytta eitt einasta petti,« segði Nick. >Ég minnist so væl, tá vit fingu teir, hvussu vit tá hildu hetta vera vorðið sum framburð, men eg havi helst ov ofta sæð teir á tremur av heila.« »Eg haldi, tu skuldi farid heimaftur, Nicolo,« helt Para fyri. »Best man vera at b“% þa at fara út á hermótið, til tú hevur okkurt tinganest við tær at geva teimum. Her fært tú so einki gjørt. Og fert tu at verða malandi her sjálvt um tú hevur okkurt at geva teimum so fara teir bert at flykkjast uttan um teg, og tað grettir ikki, at so fer figgindin aftur at skjóta eftir okkum. Heldur ikki tori eg at standa við åbyrgdini.« so „Ég veit eisini so væl, at hetta er steinbýtt,< segði Nick. >Tað var heldur íkki eg, sum kom við hesum. Frætti bert, at herdeildin helt til her, helt meg fara at meta tær ella onkrum ødrum, eg kendi. Eg kundi tað sama verið farin til Zenzon ella San so Dona. Kundi væl hugsað mær at farið til San Dona.« >Ég vil ikki hava teg malandi her til onga nyttu,« segði Paravicini kapteynur. »Alt í lagi, segði Nick. >Tú um tað. Hann kendi á sær, at nú kom tað á hann aftur. „Eg vóni, tú skilir meg. a „Ja, sjálvandi, < segði Nick og royndi at kveistra hetta frá s.ær. » Alt um náttina.< »Ja, tad er so pura vist,« segði Nick. Nú visti hann, at hann fekk ikki stedgad ti. „Ég havi so ábyrgdina av herdeildini,< segði Para. „Jú, so er,< segði Nick. Og nú kom tað. »Tu dugir so bæði at lesa og skriva, ha?« »Ju,« segði Para spakfør- sovordid gerst bert ur. „Henda deildin, tú ábyrgdina av, hevur jú púrt einki upp á seg. So titt og knapt meira manning kemur, fært tú gomlu deild tína aftur. Hví jarða teir ikki teir deyðu? Eg sá teir, tá eg kom, og havi ongan hugin at siggja teir aftur. Teir kunnu jarða teir, tá teir vilja fyri mær. betur hevur Tað hevði verið nógv Síða 9 Tit fara at kliggja, tá tit siggja teir.« fyri tykkum allar „Hvar er súklan hjá tær?a setti hana inn í asta húsið, eg kom framvid.« sein- „Ég »Man hon standa har enn?« „Ver ikki bangin,« segði Nick. >Nú fari eg beinanveg- in.“ „Far og legg teg eina løtu, Nicolo.« »Ja, tað frægasta.« Hann blundadi og så ikki longur tann skeggjuta mann- in standa og sikta eftir sær púra kaldur áðrenn hann læt av. Hann sá ikki longur tað skyggja hvítt, feldi ikki longur kúluna, sum rakti hann sum ein sleggja, lá ikki longur á knæ, um at kvalast av onkrum heitum og setlig- um, sum hann hostaði burtur úr meðan teir runnu fram við honum, sá bert eina langa gula húslon við lágum fjósi og ánna, sum var sterri, enn hon í roynd og veru var. »Å, tú altvald- andi,< helt hann fyri. >Ég kann tað sama fara beinan- vegin.< Hann fór á føtur »Nu fari eg, Para,< segði hann. »Koyri omanaftur nú seinnapartin. Hava teir fingið man vera tað sær, sukurlåtu og sigarettir, komi eg aftur við ti í nátt. Eg skal minnast at koma um náttina, tá eg havi okkurt at V ið.“ koma „Enn er ov heitt hjá tær at fara,« segði Paravicini kap- teynur „Ver ikki bangin,« Nick. >Nú eri eg aftur sum fyrsta dagin, og ein løta man fara at ganga, áðrenn tað kemur á meg aftur. Eini herðindi komu á meg í áðni, segði men tey vóru ikki so ring. Eg haldi, ring longur, plagdu at tey eru ikki so sum tey vera. Eg kenni altid á mær, tá tað kemur, ti tá tosi eg so nogv.« „Eg skal senda annan bod- beran vid tær, « »Nei, ger ikki tað sjálvur.“ „Vilt tú lova mær at koma skjótt aftur?« „Ja, tað kanst tú líta å!« „Eg haldi kortini best vera at senda annan boðberan — « »Nei,« Nick. »Vis nu, at tu hevur alit å Eg finni segði mær mær.“a „Ja, ja, farvæl so medni.« »Farvæl,« Nick og for nidan eftir vegnum moti húsunum, har hann hevði sett súkluna. Seinnapartin, visti hann, plagdi vegurin at liggja í skugga. Tre vóru báðu megin við, og tey vóru púra óskadd hóast kriggið Hann mintist so væl hetta strekkið. Tað har, teir vóru komnir gangandi, tá teir segði var møttu hestfólkinum frá Terza Teir ríðandi „Á Savoia. komu