leygardagur 17. juli 1976síða 10

x kt Í x lyrdist thellanun en Í vvirkla USA og rfyritøkurnar er kommun ræðslan lætt fatilig. Tá er nmunistaræðslan tað sama sum óttin fyri ikki at sleppa at kradda sær bilig ráevni og bíliga og kúgaða arbeiðskraft. Tað neit fast hjá USA, tá Kina í sinari tid, í 1949, gjørdist kommunistiskt, beint tå tyski, enski, franski og amerikanski kapitalurin og hervaldid høvdu deilt landið imillum sin. - USA hevur leingi havt hin stokkuta og lítið virda leiklutin at vera heimspolitistur. Tå lond- ini ikki longur akta politistin so væl sum áður, so merkir hetta, it politisturin fær minni og minni vald. Hetta er tað, sum er hent við USA, og hetta orkyml ar amerikanararnar. Watergate gølan var ein heimsumfatandi sjonleikur Hesin sjonleikur gjørdist so umfatandi og floktur it har eyvan kom amerikan irurn o ringt orå, sum teir ilvir vilja halda. Av og á breyt hi nesum jónleiki at ja issarar øtadust CIA er amerikanska njosnara enå CIA rkadi indir nr f ardaga í bardag Ót i uni, men ðani nið sær aðrar M hava leingi vitað al f IA } , - * 1 1, } CIA hevur framt politiskar Deli ierðir í tilafturskomnu lond inum. Hetta hevur CIA sjál andi ikki vilja viðgingið, men eftir at ákærurnar gjørdust alt fleiri og grovari, kravdu nakrir av limunum í amerikansku kon gressini at fáa greiðu á, hvat CIA veruliga gjørdi. Hetta hen stuttum og ta hngu amerikanarar at vita eitt sindur um fólk um allan heim longu tu. Eisini hetta ør mraði amerikanaran ingarnar av fólki um } f CIA prog iðu ( 5 1010 aftar fle { i t Í 1 i f T P Á i . x sakallð ðia heiminun Bern í Vietnam á veg frá húsi og heimi IA stóð aftanfyr miseydnaðu LuÐAa 3 CIA i ikra inar cubanarar til hermenn { tel ta nnrasin á Cuba skuldi fremjast Cuban warnir vóru valdir sum álops menn, so at fólk um allan heim skuldi halda, at talan var um eitt reint cubanskt striðsmál. Mein- ingin var, at cubanararnir, tá teir vóru settir á land á Cuba, skuldu biðja USA koma til hjál- par, ti teir vóru álopnir av eðrum cubanarum. Alt gekk eftir ætl- an. Cubanararnir vórðu settir á land, sendu boð til CIA og bóðu um amerikanska hjálp. CIA tordi ikki at leggja uppi bardag- an á Cuba við amerikanskari hermegi, uttan at forsetin hevði góðkent hetta. Boð vórðu ti send til Kennedy forseta, sum beint tá helt stóra veitslu. Kennedy hugsaði seg um eina letu, men segði so nei. Kennedy visti ikki av, hvussu CIA herði ætlað, at innrásin á Cuba skuldi halda fram, og menn tosaðu seinni um, it CIA nærum hevði virkað sum ein stovnur við hægri myndug- leika enn forsetin Við at leggja trýst á forsetan og skipa fyri hendingum, sum skuldu stýra avgerðum forset ans, virkaði CIA sum ein statur í amerikanska statinum. Miseydnaða innrásin á Cuba ir við til at avdúka CIA Seinni er tað eisini prog að. at ÍA hevur tikið lut i stats kvettinum í Chile. Tá var talan im at kollvelta ein fólkavaldan, sosialistiskan forseta, Salvador Allende, eftir at USA í longri tid hevði skapt trupulleikar í Chile við at nokta at keypa verur úr Chile og við at leggja trýst á tey londini, sum vanliga handlaðu við Chile. Gola oman á gølu, hetta hevur verið gongdin í USA hesi seinastu árini. USA í dag Ikki allir ibugvarnir í USA eru líka glaðir og væl negdir sum fjøldin. USA i dag man neyvan vera tað undurið, sum ætlanin ir át kapa fyri 200 rum ðani. Meginparturin av teim litaðu búgvunur USA 1 fran 1 i: 1811 r | 1 ir 1 m x i E I korini so ring og sosialurin …, fe Amerikanskir hermenn á veg yvir um eina á í Suðurvietnam iteturin so høgur, at bara teir rpolitistarnir, sum eru fimir við byrsuni, tora at ferðast í hesum byarpørtunum. Amerikanska midalstættin livir fyri seg sjålv- an i teimum betru byarpørt- unum ella helst uttan fyri byir- nar, sum eru óliviligir orsakað av nógvari bilferðslu, roykeitran og manglandi hugna. Mitt i byunum, ofta tætt upp at dålk- andi verksmidjum, liggja tey sokalladu slumøkini. Meginpart- urin av íbúgvunum her eru litad- ir, men eisini hvit, sum ikki orkadu at fylgja vid i ti modern- aða samfelagnum, búgva har. Tey tølini, sum vanliga verða kunngjørd fyri at lýsa vælstand- iní USA. eru midaltøl og fjala út yvir stórt fátækrademi í teimum størru býunum. Heilir býarpart- ar eru so farnir av elli, at ikki er liviligt í teimum, og ti býr har nógv fólk samantryst. Byarstyr- ini hava ikki ráð at endurnýggja býirnar, og samstundis mangla íbúðir í stórum tali. Arbeiðsloys- ið í USA er minst líka stórt sum i teimum sokalladu framkomnu løndunum. Tey arbeiðsleysu kunnu teljast í milliónum, og oll ganga tey fyri onki og undrast á, at ongin hevur brúk fyri teim- um. Tað ringasta er, at tey, sum sita í betri korum, halda tey arbeiðsleysu vera dovin. Tey tíma ikki at arbeiða, verður sagt. Teimum dámar betur at renna á sosialu deildunum eftir pengum at liva fyri „merikanska indianararorsl in, AIM, hevur lyst 1976 at vera internationalt syrgiår. Tey lit- aðu eru heldur ikki á einum máli um, um vert er at håtidarhalda 4. juli i år. Tey minnast ivaleyst ordini hjå trælinum, Frederick Douglass, ið varð latin leysur 4. Nr. 39 — 17. juli 1976 juli 1852. Um alt hóvastákið 4 ein tunnur dúkur, sum fjaldi yvir brotsgerðir, sum ikki hovdu sømt seg eini tjóð av villdjórum. Hetta eru orð, sum nógv litað taka undir við tann dag í dag. Orðini verða hvert ár . juli endurgigin í teimum blødunum, sum hava flestar litaðar haldar- ar. Fólk í USA er eisini farið at tosa um eitt nýtt Amerika, sum fer at koma undan kavi. Nú kann tað tykjast, sum um USA er um at falla sum tjóð, men hetta er neyvan sannleiki. USA er viknað sum stórveldi, men tey viðurskifti, sum her eru nevnd, eru ikki nýliga framkom- in. Ruðuleikin í USA hevur staðið við leingi, men royndirnar at fjala veruleikan hava ongantíð verið so umfatandi sum nú. Amerikanarin fær hvenn dag at vita, at alt stendur væl til. Skeivleikarnir eru at finna í teimum kommunistisku londun- um, verður sagt. Amerikanarar standa ikki aftanfyri russarar, tá talan er um søgufalsan. Amerikanska sjónvarpið er á tremur við undirhaldi oman á undirhald. Tann mjúki country and western tónleikurin og teir romantisku og veruleikafjaru fil- mirnir, alt er við til at vidlika- halda lygnina um Amerika. 4. juli 1976 var hátíðardagur í USA. Í hesum sambandi skrivar Dimmalætting leygardagin 3. juli: Overalt í den del af jordklo- den, som gár under navnet:>den fri verden«, vil der være al grund til at hilse De forenede Stater i Amerika på forbundsstatens fødselsdag med den største res- pekt og den dybeste taknemme- lighed. 4 »We shall overcome«. 200.000 fólk luttóku í hesi kravgonguni í 1963 til frama fyri javnrættindum teirra svertu.