leygardagur 24. juli 1976síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 41 — 24. juli 1976 — pe Burtur vid skattafrådråttinum Tann mest týðandi frådråtturin, tå givid verdur upp i skatt, er skattafrádrátturin. Inntil fyri nøkrum árum sidan var tann skipan galdandi, at dragast — Í dag: Óli Jacobsen fiskimannafelagsformaður kundi frá tann skattur, sum var goldin Í álmanakkaárinum. Grundgevingin fyri hesi reglu hevur helst verið at elva fólki til at gjalda skattin rættstundis Við eini slíkari reglu kundi tað ikki »loysa« seg at hava eftir Henda skipan hevdi tó tann vansan, at um menn høvdu staður bjøvn ár til inntøku, so gjørdist skatturin so ovurhonds stórur aftaná eitt gott ar, lutfalsvis litid var at draga frå av gomlum skatti. So tað kundi á koma fyri, at ein heilt órimiliga stórur partur av inntekuni fór í skatt So funnu menn uppá hin sokallaða javnvágsskattin, so leiðis at í staðin fyri at draga goldnan skatt frá, kundi skatt gjaldarin velja at draga tann komandi forvæntaða skattin frá Hetta er eisini ein meira rimilig skipan, tí á henda hátt kemur ein at fáa ein skatt, sum veruliga svarar til inntøkuna, sum ein hevur havt. Hetta vil siga, at vit i løtuni koyra vid tveimum heilt vmiskum skattafrådråttarregl- um. Hesar reglur virka so ymist, tær als ikki kunnu rigga galdandi at saman. og ti áttu reglur at verdi broyttar soleidis, at i hvussu er reglan um frádráttur av goldnum skatti verður strikad, og helst átti allur skattafádráttur at verði strokin. Sum grundgeving fyri hesum kann nevnast 1. Grundgevingin at fáa fólk at gjalda sín skatt rættstundis fellur heilt burtur við at fara yvir til javnvágsskatt. Hjá einum vánaligum skattagjaldara loysir tað seg at skifta yvir, ti her fær hann sín fulla frádrátt. um hann so rindar skattin rættstundis ella ikki. meðan undir ta gomlu skipanini kannhann bert draga tað frá. sum er goldið áðrenn 31 desember. Hetta fyrikemur at vera heilt út av lagi órimiligt 2. Tað fyrikemur ferð eftir ferð, at tað hevði loyst seg hjá fólki at fara yvir til javnvágsskatt, men at tey ikki eru farin álíkavæl. Í summum førum er orsøkin tann, at tev hava ikki nóg góðan kunnleika til hesa skipan, og tí ikki vita, nær tey eiga at skifta yvir, ella at tey als ikki vita, at møguleiki er at fáa minni í skatt við at skifta yvir. Í ødrum forum eru fólk varin. Tey kunnu væl rokna út, at >í ár loysir tað seg vist, men kann tað ikki koma aftur um brekku eitt komandi år?« I báðum forum hendir tað so fyrr ella seinni, at hesi fólk fáa eina so stóra skattarokning, at tey seta seg als ikki fori fyri at gjalda hana. Og tá er ov seint at gera nakadø,ti tað verður ikki loyvt at broyta hetta aftaná, at sjálvuppgávan er latin inn, hó- ast reglan um javnvágsskatt júst er gjørd, fyri at fólk skal sleppa undan at koma soleiðis fyri. Tad er ósomiligt av mynd- ugleikunum at seta skattaborg- ararnar í eina slíka stødu. Ein gomul grundgeving fyri at varðveita skattafrádráttin er, at hann skal tryggja fólki ímóti at verða eyðrænt í skatti, men tey, sum kenna eitt sindur til hesi viðurskifti, vita, at tað er heldur tvorturímóti. Við tað, at skatta- rádrátturin merkir so nógv, er skattaprosentið so hogt, at um fólk hava í minna lagi at draga frå, sø eru tey prisgivin Nú verður so nógv skrivað og tosað um skattanýskipanir, og eg fari at loyva mær at mæla til 1. at avtaka ta gomlu skatta- frádráttarregluna, soleiðis at bert javnvágsskatturin verður nýttur. Hetta vil í hvussu er í ein vissan mun lætta um ta flokt skattaskipan, sum vit hava, 2. uppaftur greiðari kundi tað verði gjørt, um allur skattafrá- dráttur verður avtikin og skattastigin verður tilsvarandi broyttur, soleiðis at skatturin verður roknaður av bruttoinn tokuni við meguligum ødrum frádráttum Sambært skal jú lættast um hjá låginn- tokum. Hetta letur seg illa gera, so leingi vit hava henda skatta samgonguskjalið frådråttin, ti hesin frádráttur tryggjar teimum stóru inntøk unum, at ongantið meira enn 50% av teirra meirinntøku fer til skatt.Urslitid av hesum er, at håginntøkurnar í Foroyum sleppa munandi lættari í skatti, enn tær vildu sloppið í Danmark t.d., meðan låginntøkurnar verða alt ov hart skattaðar. Um hesin skeivleikin skal rættast, gert tað lættast, um skattafrá- drátturin verður strikaður. Um avvarðandi myndugleikar skuldu ivast í, um nakað skil er í ti, sum her er ført fram um henda spurning, so fari eg at mæla teimum at spyrja seg til ráðs hjá stjóranum í líkningar- ráðnum. Hann hevur so skil fyri hesum, og tað er als ikki vist, at hann er so ósamdur í hesums jónarmiðunum. Oli Jacobsen TA Einar Hovgaard Christiansen: Tað er neyðugt at demokratisera flokkarnar -Tað er av avgerandi týdningi, at flokkarnir verða demokratiseraðir, tí tað er óhugsandi, ein flokkur kann skapa nakað demokrati, tá felagsskapurin aftanfyri flokkin ikki er demokrat- iskur, inum, Einar Hovgaard Christiansen, å fundi i segði skrivarin i danska javnaðarflokk- Suðurstreymoyar Javnaðarfelag tyskvøldid. Einar Hovgaard ( hristianser fra demokratiser avnaðar flokkinun n 1V alvara foru und | sunun I ft | I kipa i i ka Y rið. Ha egð 1 ið hevði hent seg, at veljarale lagið x x 1 11 ir i tik I 1 í Ip} 10 Mir x id fl til ð ( x % ; , ' Treingir til í Føroyum vóru rættiliga nógvir. hóast tað ikki er tann rætta fundarárs tiðin, vóru av ti áskoðan, at ein lík demokratisering varð fyri Leggið OL-sendingina aftrat ert nøkur fá orð um útvarpið Nil tykkum itvarpstolk, um ipadu fyr gr 1 frá Í 6 1 if í ni KA ler r ljóða ol ad ir eit ela iði. tit srdu, og sendir i i rdar rad ir neydini i m.a. føroyska javnad arflokkinum Serliga vóru luttakarar Oonøg dir vid, at teir valdu løgtings limirnir í alt ov stóran mun halda tær persónligu atkvoður- nar vera sínar egnu og arbeiða út frá ti Einar Hovgaard Christiansen segði í rødu síni, at í Danmark vóru teir slopnir undan hesi áskoðan hjá teimum fólkavaldu Luttakari, sum hevði orðið segði. at tað fór at verða ringt at ti við, at hetta eru nygg)j itvarpsfólk. Hevdi SOSTALUR- IN viljað gjørt so væl og kanna, hvorji hesi útvarpsfólkini eru Tad varð ongantið sagt av útvarpsmanninum í Havn, hvor ið legði sendingarnar til rættis Fad hevur eisini verið áhug vert at lurta eftir tidindunum frå ympisku leikunum í Montreal Mer hesur ambandi tvkit i i HO 111 i 1t:10 ir tidindasendingarnar kon 1 ind t hinar sendingarna sleppa undan hesum i Føroyum, ti struktururin er heilt annar leiðis. og lokalu umsteðurnar høvdu alt ov mikið at siga. Tveir løgtingslimir vóru á fundi. Hvergin teirra tók orðið Einar Hovgaard Christiansen, sum hevur vitjað í Føroyum í 10 dagar saman við konuni, Kir sten, fór til Danmarkar aftur týskvoldið. Tey vóru væl nøgd við ferðina, hóast veðrið hevur verið vánaligt. j.m. fingið eru lidnar, og sostatt longt um senditidina, heldur enn at strika summar sendingar til frama fyri OL-tidindini Lurtari fr PP. 1 « + it hava fingið uppspurt, at tey um legdu endingarnar frå Leyn atnsleguni til rætti vo ru Sonne Smith og Randi Jacob en Bladsti við- merkingar Kemur øðrum til góða Fiskivinnuni fyri at takka skaptu vit eitt liviligt sam- felag, skrivar Dagblaðið í oddagrein, men vísir sam- stundis til farmaflutningin, sum er eitt forsømt virkiseki: Kortini eru í hundraðtali av foroyskum yvirmonnum á fremmandum skipum. Teirra virðismikla arbeiðsorka er seld og kemur ødrum til góðar. Fyri okkara búskap umboða teir ikki bara sína egnu mistu iløgu. Nýttu vit hesa iløgu á okkara egnu kjølum, so skapti hon arbeiði til eitt stórt tal av skips- manningum Ikki stórur ómakur Dimmalætting fegnast um turismuna til Feroya og skri- var í oddagrein: Eingin sigur, at vit endi- liga skulu leggjast á kneini fyri fremmandafólki, sum vitja higar, ella at vit skulu sýna framíhjá gestablídni, sum kostar okkum pengar heldur enn gevur pengar. Men stórur er ómakurin ikki í at sýna teimum vitjandi dalar og fjøll, og hvussu vit hava tað gerandisdagar. Heldur ikki vita vit altid, hvat id tað er, sum tey vitjandi fegin vilja finna her hjá okkum, sum vit sjálvi kanska als ikki hava eyga fyri. Ikki limur, men partur 14. September skrivar um fiskimarksmálið, at heiðurin fyri avgerðini um útflyting liggur í tí, at foroyingar duga at standa saman sum ein maður um hesa avgerð og fora hana til sigurs. Víðari skrivar 14. í oddagrein: Vit eru ikki limir i EEC, men vit eru partur av einum ríki, sum er limur i EEC Hetta vil við ødrum orðum siga, at vit ikki eru limur, men kortini eitt slag av lími, og tað er skilligt, at tá tað kemur til skarpskeringar í fiskimarksmálinum, verður EEC-spurningurin meiri ak tuellur enn nakrantið áður, og kanska eisini tilknýti okk- ara til danska ríkið Nógvir liðir á Tingakrossur skrivar um tjóðveldiska nryðarrópið um at fáa danska hervaldið at verða verandi í Førøyum: Satt sigur J.J. í Gerði í yrkins ini um tjóðveldis reypið. Har hevur ongantið verið annað enn reyp, og tú kemur aftur á Erlends orð, tá ið hann spáddi, at út fór at koma innispunnid togv. Nú ið komið í ljósmála, men har eru forbanka nógvir liðir Á i — san