leygardagur 4. september 1976síða 4

mr sosialurin Nr. 51 — 4. september 1976 Føroyskur skúli — og hvat so? lesi seinastu árini er nogv sagt g skrivað um innihaldið í kúlaskapinum her á landi, og evndir hava sitid í hópatali hver á sínum eki og útarbeitt ymisk uppskot til nýggjar lógir fyri t.d. sjómansskúlan, lærara skúlan vinnuskúlarnar Týdningar hevur ymsu fólkaskúlan o.s.fr nesta álitið sum arbeitt verið við av hesum er jálvsagt uppskotið til nyggja følkaskulalog, sum jú kemur at øllum raka alt tað uppvaksandi ættar- id í landi okkara, og sum pe i rr. Idag. Í | | Í | | Johan Samuelsen i irumframt er grundarlagið sum allir hinir ymsu skúlaform irnir seinri koma at byggja viðari á } hvussu henda viðgerð hevur farið fram, iðrenn ippskot til vegja folkaskulalog verður lagt Fin kann so spyrja endaligt fram. sum fráboðað longu í hesi etrartingsetu. Vanliga manna einhverjum demokrat kum landi átti at verið hon, at folkavaldu politikarar á Føroya øgtingi fyri langt síðani høvdu havt eina sonevnda prinsipp debatt um hvorja leið ið skúlin eigur at halda í framtidini, hvat endamálið er við skúlanum, hverjum hann skal tæna o.s.fr Men her hevur verið sum í grøvini, í staðin fyri hevur ein óivað vælmeint skúlastjórn sett nevndir niður av sínum einting- um, sum hvør i sinum lagi hava lagt rugvismikil alit fram fyri almenningin fyri at fåa eitt tjak i gongd, men úrslitið hevur verið ti einfaldu orsøk at hevur verið uttan nakað fast stavnhald frá so sum so, m.a. av arbeitt politikaranna sidu. Tad er skylda teirra at stinga leidirnar ut i samfelagnum, eisini tå talan er um skúla. Tað kundi sæd út sum, at skúlin ikki eigur nakran róðan innan tinggátt, burtur eð frå tá talan er um kristin dómsundirvísing! Teir sum veruliga skuldu havt tað avger andi orðið at siga í foroyska skulaverkinum, nevniliga polit ikararnir, teir tiga. Vit fáa í staðin fyri eitt hálvavegna diktat frá nokrum fáum nevnd armonnum, sum í veruleikanum siga hvar kápið skal standa oE hetta er ikk ist måtin at økja ilitið á demokrat HØ uppa her er jú beinleiðis talan um eitt fåmannaveldi, sum í veruleika num situr og ræður. Somu menn | ganga attur i tei nevndum Aðrenn hesa tydningarmiklu viðgerð og væntaðu samtykt av fólkaskúlalógini á løgtingi i vet røkka inn i Føroyum ur, sum kemur at hvørt einasta heim um hava børn i skulaskyldug umaldri, må og eigur ein almenn viðgerð at fara fram i hesum máli. Tað er ov biligt nærsagt at <jumpa og lirka> hetta mål inn gjøgnum bakdyrnar Landsstýrismaðurin í skúla málum hevur boðað frá at upp- skotið til fólkaskúlalóg verður lagt fram í hesi tingsetu og vit hava eisini fingið at vita nýggja at umsitingin av skúlanum verð- ur yvirtikin í nærmastu framtíð. Fiverri, vil eg siga, hevur hesin dominerað spurn- seinri spurningurin skulatjakinum, ti hesin ingurin, um hvør skrivstova skal rokna og utbetala lønir o.s.fr., hevur so sera litið uppá seg í mun til hvussu skúlin verður skipaður í framtidini. Vit hava í áravis. m.a. frá ti politisku síðuni sum landsstýris maðurin í skúlamálum umboðar hoyrt kravið um ein føroyskan skúla. Fólkið her á landi hevur krav uppá. at fáa at vita hvonn veg ið leiðin ber, hvat liggur í hesum hugtaki v.m. Ikki eigur at verða biðað við at almanna kunngera tær stóru linjurnar í hesum máli til eina møguliga 1 viðgerð í tinginum Hvussu verður við framhalds framtíðarskúlanum? framvegis hava eina sundurbytta framhaldsdeild í real og 8. flokk. tað í dag ella skulu vit hava eina ) Ein føroysk deildini i Skulu vit sum vit kenna eindarskulaskipan inniber hann, at folk verda læst fast hvat utbugving ingarmøguleikum vidvikur her å landi? Hvørji eksamiu skal skul in miða fram ímóti í framtidini ella skal miða fram imóti einum endalig mogulig takast ur skúli hann í heilatikið im prógvi? Skulu prógn sum kunnu Førovum, automatiskt liggja á hædd við tey donsku. ella skulu tað vera serlig foroysk prógv til nýtslu bert her á landi? Skal skúlin meir enn higartil miða fram imóti einum serligum før- oyskum innihaldi við serligum denti á fiskivinnuna t.d. Ella hvussu við ti skúlaskylduga aldrinum flestu lond rundan um okkum hava hækkað hann úr 14 upp í 16 ár — verður tað eisini tilfellið her hjá okkum. Hesir spurningar og mangir aðrir við mugu fram í ljósið nú, so øl] áhugaði (eisini tingmenn) fåa sett seg so væl inn i hetta målid, sum til ber, og harvid fåa so nógv sjónarmið fram sum moguligt, áðrenn endaligi lógar- teksturin verður smíðaður Øll hini smáu praktisku málini fyri tey sum dagliga starvast innan skúlagátt hvussu við teimum eftir umsitingarligu yvirtøkuna? Kunnu lærarar í framtíðini framvegis t.d. læna filmir og bond frá ávikavist Statens filmcentral og Bånd centralen, bara fyri at nevna tvey undirvisingarambod, sum nógv hava verið nytt higartil og sum so at siga onki hevur kostað at fingið fatur á. Um farast skal eftir tí, sum landsstýri hevur víst higartil í eftirútbúgvingar- spurninginum hjá lærarunum, sum uttan iva verður fyri neyð- ini, so er hóast alt ikki so nógv at vænta frá ti síðuni av kanska er ætlanin bert í framtíð ini at abonnera uppá filmir frá sendistovuni i komandi amerikansku Keypmannahavn i ti «føroyska» skulanum hjå harra Isaksen? Foreldur at børnum í Føroy um hava krav uppa at fáa at vita hvadar leiðin gongur á ti før oysku fólkaskúlaskútuni. Hvat hevur skiparin Isaksen + nevnd kvittanum? Hvar er hver er fyri armenn í stavnhaldið? Og myndin? Ein viðgerð um hesar oman fyrinevndu spurningar í blødum, útvarpi og annars mann og mann imillum átti at farið fram frá nú av og til uppskotið um hyggju fólkaskúlalógina fyri liggur. men ein fyritreytin er. at fólk hava nakað at diskutera út frá. Tola partar av uppskotinum ikki at síggja dagsins ljós? Her má haldast uppat við hesum myrkaleggingapolitikki í hesum stóra máli sum viðvíkur okkara bernum. Tingið kann enn beta uppá forsomdu prinsipp- debatt við at lata fólkið fáa ein møguleika at tala vid í skúlamál- inum. tess Johan Samuelsen Fekk størstu botina: 40.000 kr. Bilførarin vard i fyrsta umfari fri- kendur fyri at hava koyrt vid kenning Promillubøtur« skulu til, so tær kunnu merkjast. Tad hevur lanski hægstirættur stadfest ftir at ein danskur entreprenør 10.000 nyggju ir er domdur at gjalda bót eftir teimum við kenn gjunum um koyring Danmark. Bilførarin varð í fyr sta umfari fríkendur við ein undirrætt, men landsrætturin dømdi hann til at gjalda ta stóru bótina eftir teimum nýggju regl unum um spirituskoyring Fyri hægri rætt x i 1 øgmi Óharr anum skjeyt bilforarin dómin inn fyri hægri rætt, sum stað- festi bótina upp á 40.000 kr. Hægstirættur legði dent á í dómsúrskurðinum, at tað eftir fólkatingsins tykki skulu gevast betur, sum kunnu merkjast, tá tað snýr seg um ferðslubetur í sambandi við nýggja >promillu- markid«. Fyra av hægstarættardómar unum hildu, at bøtin upp å 40.000 kr. var hóskandi, meðan tann fimti dómarin var av teirri áskoðan, at ein bót upp á 25.000 kr. vildi verið nóg hog. Pláss er fyri einum næmingi. Skrivlig umsókn. NORÐOYA BANKI merkingar Bilparkin økist Um ferðslutrygd skrivar Dag- blaðið í oddagrein: Vegir verða bygdir, breiðk- aðir og asfalteraðir, fjallasmogur verða opnaðar, bilparkin ekist, alt nakað, sum tíðin krevur. Men ein neyðug fylgja av hesum er, at allar góðar kreftir arbeiða fyri, at ikki sorgarleikir spyrjast burturúr. Bileftirlitið, sum er tann týdningarmesti stovnurin í sambandi við ferðslutrygdina, eigur at fáa tær neyðugu játtan- ir, sum skulu til fyri at hesin stovnur kann hava tað neyðuga fólkið, tey neyðugu hølini og kanningartólini Eitt smil Blákross-skrivarin, Alvheygg, skrivar panelgrein í Dagblaðnum um arbeiði sítt: Eitt orð, eitt bliðligt smil, ein heilsan kann gera sitt til, at eitt Jóhannes menniskja kemur aftur á rætt- kjól. Vit dømi um tað at vera fallin sidan forfjónaður og vanvirdur er ein ræðuleiki. Sjålvt um menn fallið so djúpt í rúsevnisnýtslu, so er tó ein útvegur. Mær rennur í huga ein fråsøgn: Nakrir vinmenn spurdu einaferð ein alkoholikara um at Jesus í dag var hava Fyrst iskjað er hann trudi førur fyri at gera vatn til vin? Hann svaradi, at i sinum heimi hevði Jesus gjørt vin og spiritus til møblar, mat og klæðir til konu og børn Avgjørdir vesturhallir Um Nato-fundin i Mjørkadali hevur Tingakrossur hesa vid- merking i oddagrein: Tad er nevniliga tad, at foroyingar tóku eina avgjørda stødu bæði í fyrra eins væl og í seinna heimsbardaga, og henda avgjørda stødan var fyri bretum imóti tyskinum, og i ti kalda krignum, sum hevur verið síðani seinna heimsbardaga, hava teir eisini verið avgjerdir vestur- hallir í hugsjónum. Ti er tað so ógvuliga strævið hjá trimum, útlendskum tungum royna at fáa foroyingar at snúg- va seg aðrar vegir. Tað er einki at ivast i, at teir fáa viðhald, sum krevja alt hervald av land- inum, men skal hervald vera, so skal tað eisini vera í samarbeiði við onnur Norðurlond og Vestur- heimin. sum við Klassabardagin Blaðið hjá kommunistaflokkin- um, Tíðin, skrivar: Sjónarmið okkara er, at mest týðandi samfelagsspurn- ingurin, størsti stridsspurning- urin, er klassabardagin. Hin fremsti spurningurin at taka stødu til í nútíðini er spurning- urin um, hvørji klassaåhugamål, ein politiskur flokkur stridist fyri. Og so mugu allir adrir spurningar eisini hin tjóð- kaparligi laga seg eftir hesum grundsiónarmiði