leygardagur 9. oktober 1976síða 4

Síða 4 UTVARP FØROYA — ogn og heimabeiti hjå N. J. Arge? Í summar fekk eg eitt tilboð frå Útvarpi Foroya um at lata tilfar, helst umsetingar, til nenda stovn. fyrst og fremst leygar kvøldssendingarnar Útvarpið ætlaði at utvidka senditidirnar, fekk eg at vita, og teir tóku fegnir við ollum tí tilfari, eg kundi fáa frá hondini. Ég var glaður við boðið og fór alt fyri eitt undir at leggja eina skrá fyri heystið. Eg helt tað vera fræg in tt ndur ø0rvis! in tað, vit er v modern ið 1 hava tt i ein i net av [ll levgaår 1 era undirhaldandi log troytt I og stressaðir rivsto enn kuldu helst komið fyri seg aftur, eftir f t t I í T I X fingið framman: iv r 1 { pt ir r 3 r Á ta t r VV 1ØøvVU tt 1 er M Á ] í Ba Heir I Í tt ryl y t j A f rar I 1 )i 1 t ið efir å I rið Via Í £ } Fr ] Upplesarin eigur at luka 1 røv in eltast mugu til ipplestrarkynstrið (meira um ) Sami maður ella kvinna leygarkvøld upp í slag, tians heldur fleiri år upp i slag tiansheldur ein heilan mansald ir ; Hver yrkjari hevur sitt snið in tóna, og krevur eitt avist slag av utlegging, alt eftir um tað, ið upplisið verður, er stuttligt ella spennandi ella speiskt, dráp og drama, lyrikk ir, barokt skemt ella iriSsligur jumor hin størsta meistaran millum fråsøgumenn, er tann saman- stungni stilurin, søgan likasum stendur at bresta av innilæstum spenningi og tálmaðum kom- ikki, meðan áhoyrarin sam- stundis við smáum teknum, einum orði her, eini væl sneidd ari vending har, verður prikað- ur, so at hann brellast meira og meira og til endans situr al spentur og bidar eftir endabrest inum. Ein sega sum henda krevur ein kenan og varligan tankin um hvussu útvarpsins favorittupp lesarar kundu havt beklað hana l. ger at tað fer einum kalt niður eftir rygginum!), og eg valdi ti eitt fólk, sum eg helt kvalifikationir hevdi gingið á sjónleikaraskeið og hevði fitt av kunnleika til bókmentir (hetta hevur eisini iakað at týða) På ið tú hevur latið nakað úr hondum. tað veri seg ein týðing n stuttsega ella okkurt annað rt tú sjálvandi pentur eftir at t I at folk haldi Og t ert eftir henda upr y Í talk r 5 r til I ti í 1 t ( i reene. I 31 nå handa x x ta ; , tt res ovra nytt tilfar Í i t 1 Få ha hovrt ar i elr p Í 0) t KKI r ho i lelr, bara Varnast i , 000 11 ger gu } Ld át r na ( m Gr e einaferð aftrat 5 eydnast so væl På x ] P a y | rá , x Hetta var ju tad, utvarpid 1010 me im. Hetta var tann uppgava, eg hevdi fingið Upplesarin fór undir at fyrireika seg, las uppá, brúkti bæði tid og pengar (til barnagentu) til hesa fyrireiking. Men tá ið eg ringdi til útvarpið fyri at avtala tid, fekk eg at vita, fyrst frá teknik- aranum, seinni uppá ein undar ligan og óheviskan máta, frá tjóranum, Niels Juul Arge, at upplesarin var óynsktur í út varpinum. Ég spurdi stjóran um hann hevði hoyrt tann fyrra upplesturin, hann segði nei (nær hava teir hoyrt nakað?), men frá fólki hevði hann fingið at vita, at tað var »einki serligt<. Sannleik in man vera einfaldari. > Vit taka fegnir imoti ellum. Men kvalit etur? Nei, ellars takk!« Eg haldi tað vera nógv fyri, at itvarpið fyrst heitir á meg um at leita teimum eftir upplesarum, tí tér la eg kki hava kil 1 de ri rr hesum, og so, tå eg endiliga havi funnið ein upplesara, sum er kvalifiseradur, sum er um- toktur av åhoyrarunum, sum ger sær ómak,. gevur mær og henni våtan vøttin frammanå. Eg haldi tad vera nogv fyri, at útvarpsstjórin. sum higartil, tå tað snýr seg um val av upplesar um og speakarum, hevur verið fullkomiliga kritikkleysur (hava vit í nokrum útvarpi sæð eina so prýðiliga innreið av hásum og harkandi, stetlandi og stamandi melmandi og mismæltum upp lesarum sum i Útvarpi Føroya?), knappliga sigur seg vera so sera vandnan Fyri mær siga útvarpsmenn inir, at teir ikki duga at velja upplesarar. Men eingin ivi er um, at teir halda seg duga. Og teir upplesarar, sum útvarpið higartil hevur brúkt, eru annað- hvort slíkir, sum kleyva tekstin niður við at gera av og hóreiggja og leika í, ella slíkir, sum a drukna hann við vamlisliga entimentalum råturøddum Undantøk eru ma Oddva Nattestad, Heri Smith og Aksel Torgard, sum øll við teirra varisliga upplestri hava vist virðing fyri yrkjarunum.) Í báð m forum roynir up; irin at Oka sin egna Í inn í tin. Hesum er fynd 1 mM ta er IKt ipplt n 11 Fyrsta kravid til ein upplesara r, åt nn lesur týðiliga, men at inn samstundis fer til viks og t tekstin, leti kaldid, tal H n skal | Sina upp og ); Oy a sær aftur um durabal o at vit bara hoyra yrkjaran. Lat okkum taka eitt jø i Mari hanneser i Feðgar á ferð<, hildu vit at tetta var so oført, at vit lotu hann lesa bókina eina ferð aftrat Men tað, vit hoyrdu, var ikki Heðin Brú. Tað var Marius „Feðgar á ferð< er ein alvarsom, spakliga humor stisk samfelagslysing, ikki utt kar grevstrir av og in psykolog men tad, vit hoyrdu, var ein ilvandi keipumynd á la V4, har persónarnir ikki eru menniskju, men ispeglar, karrikeraðir langt ut um tað mark, sum skaldið upprunaliga hevdi sett Bókin bleiv oydiløgd í minst ein mansaldur Hvussu lítla virðing útvarpið hevur fyri upplestrarkynstrinum og áhoyrarunum sæst eisini, tá ið vit hugsa um ta len, ið latin verður upplesarunum. At blaka fólki 75 krónur fyri ein upplestur, sum kann vara upp í try korter, er at halda tey fyri tað turra spott. Upplesarin skal fyrireika seg, lesa tekstin fleiri ferðir, samráðast við umsetaran ella rithøvundin, liva seg inn i hendingarnar. Hetta tekur og eigur at taka langa tid, helst fleiri dagar. Men hetta hava útvarpsmenninir ikki skilt. Tað vanliga er ti, at upplesararnir koma tuskandi oman í útvarpið í seinastu letu, pestir og ófyri reikaðir. og »lira« tekstin av sær, mangan uttan at vita, hvat tað er. teir lesa. Urslitid er hareftir Tá ið útvarpið nú í skjótt ein mansaldur hevur latið teir somu upplesararnar traðka eina bók niður fyri og aðra eftir, so at vit ikki hoyra teir meira, bara varnast, at teir eru har, nakað sum vit varnast hesar hurrandi ljóararnar, fólk brúka í ny- mótans kokum, kunnu tað ikki vera kvalitetsgrundir, ið búgva undir, tá útvarpið vrakar ein upplesara, sum eg eftir áheitan frá útvarpinum havi valt, sum fólki dámar, og sum lýkur tey neyðugu krøvini og meira enn tað. Men Niels Juul Arge, stjóri i Útvarpi Føroya, hevur bara loyvi til at halda seg til eitt, og tað er góðska, kvalitetur Hann hevur ongan rætt til at velja starvsfólk, eftir um honum dámar tey ella ikki. Hann hevur ongan rætt til at velja starvs fólk. eftir um honum dámar teirra politisku áskoðanir ella ikki Men kanska ræðist N. J. Arge kvalitet? Henda sjúkan, kvalit etsótti, er ikki ókend í Foroyum Og gaman i, rætturin til at dama 1 1 1 På x tað biliga, tað illa gjørda, tað ovandaliga, er éln mannarættut men skal alt Foroya fólk revsast Tak V4. Einaferð var tað hampiligt undirhald, men um halda, at fólki lamar tann so og tortugda } il im r nu Jreida ð, fara teir skeivi lesum in hald ri I ur T St vatn leyvt, einkisigandi og bart út bytt, at lurtararnir sita og rodna av skomm, koma útvarpsmenn mit jølkandi i] (0) ingar altan á 11 må Let — 1 ir ti fólki, sum yrkti »Kall og Svein unga« og »Geipa Tátta Sjálvandi er hetta ikki ein av teimum stóru spurningunum í okkara samfelag M hett kortini ein prinsippspurningur yrji: hevur N. J. Arge, Og eg s} stjóri í Utvarpi Feroya, rætt til at utihysa fólki úr hesum al menna mentunarstovni, ti at tey duga teirra arbeiði til litar? Og hvar eru mótmælini? Ti hetta er sanniliga ikki eindømi. Ferð eftir ferð hoyra vit um fólk um verða utihyst úr útvarpi num, ti at stjórin ber agg til teirra. Og meira enn so er tað hent, at kvalifiserað fólk hava vent sær til útvarpið við liðugt gjørdum sendingum og hava fingið at vita, at tað ikki varð brúk fyri ti, tey hevdu gjørt. Vit vita, at áhoyrararnir eru misnøgdir. Vit hoyra fólk tutla i krókunum, men eingin torir at siga sina meining.- Hvert ár fáa vit heim higar heilar skipslastir av maoistum og leninistum og bragdligum akademikarum, sum einaferð slógu nevan i borðið og lovaðu at »byggja borg og borgargarð<É, hvar eru tit nú, hví hoyrist einki, ikki so frægt sum eitt kis, til tykkara? Ikki er tað nógv, vit feroying- ar duga, burtursæð frå at gjøgn- umgata okkara lítla land við óneyðugum tunellum og seta mammur við børnum út á gøtu na og at koyra fólk yvir. Men Framhald á síðu 10 Nr. 61 — 9. oktober 1976 Eitt streymskifti 14. September er komin til ta nidurstødu, at javnadar- flokkurin hevur dugad at sæd, at sambandslæran dugir ikki, men sambands- flokkurin er eftir: Eftir er Dimmalætting og hennara donsku oddagreinir og hvussu leingi halda tit at teir halda fram at skriva tær. Av og å siggjast oddagreinir Dimmalætting- ar skrivadar å føroyskum, og vit skulu ikki spåa illa um vit siga, at tad fara ikki at ganga nogv år, ådrenn fólk fara at flenna í kyki at ti, at Dimmalætting so seint sum i 1976 skrivadi oddagreinir å donskum. Systemskiftet Um svenska valid og nýggju stjórnarsamgong- una skrivar Dimmalætting r ikke et poli- tisk systemskifte uden vé Sverige bar: er. Olof Palme har sine anelser herom, sávelsom de partier om tjener som jordemødre ved processen A Med det kunne vel være, at Í borgerlige trekant evn- den er at overvinde de modsæt nir som på forhånd består imellem de ny rege- ringspartnere, om ikke af egentlig overbevisning, så i hvert fald af frygt for, at Sverige eller får en ny of Palme. Det vil omgang de gensidigt yde ofre, selv store, for at undgå. Filmseftirlitið og Vaktarin Um eina rættleiding, sum Eyðun Joensen, limur i filmseftirlitinum, hevði til grein í Vaktaranum um filmin Eksorsisten, skrivar Vaktarin: Tó broytir hetta ikki okkara áskoðan, at filmseftirlitið hevur verið ov vánaligt. Taið vit verða lagdir und- ir at bera ósonn tíðindi, sum almenningurin veit væl um, vísa vit hetta frá okkum, tí vit hava ikki sæð nakra kunngerð í blødum, ella hoyrt í útvarpi, at nakar filmur er bannaður, og tí kann ikki sigast at hetta er almannakunnugt. Men eftir ti, sum stendur í rættleiðingini, hava vit rætt at rokna við frægari skili á filmstilfarinum sum ynt verður í biohøllunum aftaná hetta ALL.