leygardagur 5. mars 1977síða 5

Nr. 18 — 5. mars 1977 sg. Jóhan Nielsen sosialurin Síða 5 Eins gott samarbeiði Av ti at bert 19 atkvoður vóru á muni millum Javnaðarflokkin og Fólkaflokkin saman við Útt- anflokkalistanum, vóru meting ar Jóhan Nielsen við einum vissum fyrivarni. Eftir at hava ynskt nýggja fólkatingsliminum Paula Ellefsen tillukku við val- inum og takka javnaðarveljar- unum fyri teirra stuðul til Javnaðarflokkin, segði hann at ivaðist hann ikki í, at hann fór at hava um hann varð valdur, eitt eins gott samarbeiði við Paula Ellefsen, sum hann hevur havt við hinar. Spurdur um hann fór at leggja frá sær, segði Jóhan Nielsen, at tað hava so mangir føroyskir politikarar sagt farvæl upp til fleiri ferdir, og vildi hann ikki teljast millum teirra. Sjålvstyrisflokkurin vil gera vart vid seg Hilmar Kass Sjålvstyrisflokkurin var millum flokkarnar, sum stilladu upp til fólkatingsvalið. Flokkurin fekk umleið 500 atkvødur, og hetta var ikki nokk yil at fáa ein fólka- tingsmann valdan. Men hví stillaði flokkurin tá upp til hetta valið, kann verða spurt. Hilmar Kass, løgtingsmadur kom sjålv- ur við svarinum í valsendingini tyskvøldid: Einasta hugsan okkara við at vera við til eitt fólkatingsval er at leggja okkum so gott fyri sum møguligt til eitt komandi løg- tingsval. Sum kunnugt hava politikkarar veljarafundir á teimum flestu stórplássunum til eitt tílíkt val. Vit halda, at tað er rætt, at sjálvstýrisflokkurin er umboðaður á hesum fundum. Á henda hátt kunnu vit gera vart við okkum og greiða fólki frá, hvonn politikk flokkurin stendur fyri. Um úrslitið av valinum segði Hilmar Kass, at tað er ikki óhugsandi, at fleiri sjálvstýris- veljarar hava atkvett fyri Paula Ellefsen. Teir hava atkvett fyri einum andstødupolitikki. POLITIKKARARNIR GERA VIÐMERKINGAR Pauli um sambandspolitikk Vit bóðu formannin í sambandsflokkinum, Paula Ellefsen, siga eitt og annað um sambandspolitikk, nú flokkurin gjørdist sigursharrin við fólkatings- valið tann 1. mars Fíggjarlógin Nú kemur fíggjarlógin skjótt fyri, og her fer sambandsflokk urin óiva at koma við einum broytingaruppskoti. Nú hevur meirilutin ikki tikið endaliga stóðu enn, men vit hava í hvussu er nøkur broytingarupp skot til tað uppskotið, sum landsstýrið hevur lagt fram. Fisktvinnan Síðani“ er tað spurningurin um fiskivinnuna á føroyaleidini. Har havi eg fleiri ferðir biðið um, at fiskivinnunevndin fór í gongd. Mín persónliga meining er tann, at vit skuldu havt tikið stoðu til fiskivinnuna í 1977 longu fyri einum hálvum ári síðani. Varð hetta gjørt, høvdu vit nú kunna tosað um, hvat vit eiga at gera í 1978. Fjarfiskiskapurin = minkar helst, og heimafiskiskapurin vinnur. Tað er at vóna, at fjarfiskiskapurin ikki minkar ov nógv, hinvegin er at vóna, at nærfiskiskapurin veksur so nógv, sum tað er gjørligt. Tann stóri spurningurin er, at vit ansa eftir, at vit ikki yvirfiska og annars fáa tað sum vit kunnu rationelt burtur úr, og síðani, hvussu vit skulu viðgera fiskin. Sjávlur haldi eg, at vit eiga at leggja okkum eftir at viðgera fiskin meira i Føroyum. Men vit mugu gera okkum greitt, at tað kemur at kosta okkum ómeta- liga nógv. Yvirtokurnar Min personliga meining er, at postverkið ikki er nakað stof- mál. Tað kemur at kósta okk- um nakrar miljónir krónur um árið. Men fólkafloksmenn siga, at teir fáa nógv storri sjálvsálit við at síggja, at hornið til domis er blátt. Eg haldi tað er ein reint praktiskur spurningur at flyta post. Hinvegin er tað eingin stór ólukka, at vit hava yvirtikið posthúsið. Viðvíkjandi umstingini av so sialum málum eiga vit at leggja eina prinsipiella rætningslinju, áðrenn vit gera nakað. Skúlin Skulu vit gera ein serføroysk an skúla, heilt óheftan av tí danska, so skulu vit hava eina umsiting, sum krevur nógv fólk. Annars kunnu vit als ikki koyra hana. Um hinir avgera at vit yvirtaka umsitingina, so verða vit er noyddir ut ganga við til at seta fólk, tí tað er tápuligt at trúgva, at vit kunnu yvirtaka og koyra ein føroyskan skúla uttan fólk. Tí tað er ein fíggjarligur spurningur. Tá vit tosa um skúlan, eri eg eisini nakað hugsunnarsamur við hetta at gera ein serføroysk an skúla. Sjálvur haldi eg vit skulu ansa eftir, at okkara skúli verður ikki so ólíkur tí danska, ikki tí at hann er danskur, men tí. at hann er stór og viðurkend skúlaskipan. ein Felagsmarknaðurin - Sambandsflokkurin atkvoddi ímóti at fara inn í EF, og vit halda íramvegis, at tað var rætt. Eg haldi ikki, at tað er nøkur orsøk at leggja hetta málið fram beint nú, men tann dag vit meta, at tað í framtíðini er ein avgjørdur fyrimunur at fara inn í EF, so vil eg ikki nokta fyri, at eg hevði gingið inn fyri tí Undirgrundin Alt løgtingid uttan sam bandsflokkurin og Jákup F. Øregård viðtók, at vit skulu yvirtaka undirgrundina. Har settu vit eitt broytingaruppskot fram, sum segåi at vit eiga at kanna avleidingarnar av eini yvirtøku fyrst og verða avleid ingarnar samantikid positivar, so ganga vit eisini við til yvirtoku. Men vit vilja vita hvat vit gera. Tað vildi løgtingid ikki. Urslitid er, at nú sita danir og kanna avleiðingar, og vit verða als ikki spurdir, ú vít hava tikið stødu. Zacharias Wang, valevni á uttanflokkalistanum: Vit eiga at loysa Føroyar ongantíð ov skjótt Tað er ein sannroyndur lutur, at foroyingar eru eitt konserva tivt fólk, og valúrslitið vísir, at soer. Til domis var tað seoleiðis í hinari oldini, tá ið stríðið stóð millum vinstra og høgra. Tá á landinum í Danmark, og tað vóru einans nekur heilt fá Zacharias Wang valdømi í landinum, sum settu høgramenn inn á ting. Eitt av hesum fáau valdomunum vóru Føroyar. Tað gjørdu føroyingar trúðliga, men tað var einans eitt undantak, og taðvar til valið í 1884, tá ið tað eydnaðist vinstramanninum Schreter at verða valdur. Tað koms av, at valluttøkan var lá, og fólk roknaðu við at hegrastjórnin helst fór at falla Men í staðin fyri at fella, so mentist hograstjórnin aftur og eisini í Føroyum mentust høgramennirnir. Tað fordi við sær, at vinstramaðurin, sum varð valdur, fekk ogiliga mót stóðu ímóti m.a. frá Dimmalætting, har ein hópur av lesarabrøvum við dulnøvnum lastaðu hann fyri hansara sam vinnu við henda vinstrasinnaða vinstraflokkin, sum í tinginum samarbeiddi við tann reyða javnaðarflokkin. Teir høvdu nevniliga í valsamarbeiði gingið tveir javnaðarmenn valdar inn á ting í 1884. sær Við valið í 1887 varð vinstra maðurin Schrøter sópaður burt ur. Føroyingar fóru so dyggiliga á val og valdu hogramannin, og tað gjørdu teir so leingi sum hograstjórnin sat í Danmark. I 1901 var høgrastjørin fallin, og høgramenninir í Føroyum vóru ráðvillir. Teir stillaðu tveir menn upp: Jóannes bónda og Svínáar Jóvan (Jógvan Joen Poulsen, lærar á Strondum). Jóannes bóndi varð valdur, men vid lågari valluttøku. Tad sama hendi aftur i 1903. Tå varð Jóannes bóndi aftur valdur við lágari valluttoku Foro yingar gjalda skatt Men áðrenn valið í 1906 setti hann fram eitt uppskot um yvirtokur, og um at foroyingar skuldu gjalda skatt. Hann vakti harvið ta konservatismuna, sum nú er í fólkinum hann varð sópaður fólkatinginum. Hverja ferð hann fekk eina atkvoðau, fekk mótstoðumaður hansara tríggj ar atkvødur. Hann kom onga tíð inn afur á fólkatingið. Í 1915 varð Midens valdur við lágari valluttoku og einum lítl um meiriluta. Hann fór upp í tann radikala flokkin og gjørdi ymsar broytingar í Feroyum. M.a. virkaði hann til at fáa sum próst ein sjálvstýrismann, sum at Jákup Dahl Hetta vakti mikla osing í Føroy um, sum gjørdi, at fólkatingsval varð aftur í 1918, tá varð valluttøkan í Føroyum ta hægsta, sum nakrantíð hevur verið. Hon var 70 ent. Midens tapti, og hann kom ongantíð inn aftur áf ólkating Andras Samuelsen, sum tá varð soleiðis, at burtur úr hon pros valdur, sat í 21 ár Vit hava eisini dømi um logtingsval í Foroyum, har kon servatisman er farin ogiliga fram Nr