mánadagur 4. apríl 1977síða 6

sosialurin Nr. 32 — 4. apríl 1977 »Ov nógvir russiskir diplomatar í Noreg« Eitt stórt tal av sovjetiskum njósanrum halda fram virki teirra a russisku sendistovuni í Oslo, sigur leiðslan í „Norske Reserveoffiserers Forbund< í einum brævi til Knut Freydelund, uttanríkis- ráðharra. Bæði fólkarættar- ligár grundir og aðrar orsekir eru til, at Noreg eigur at krevja eina avmarkan av tí russiska diplomatiska virkis- semi í Noreg, sigur stýrið og heldur fram: Land okkara ógvuliga veika verju, og loyndarmál innan hesa herverju, ið aðrir, Ovid- komandi fáa fatur á kunnu bera við sær, at norskir hermenn lata lív í einum kriggi. á | Kravt verður av stjórnini í Oslo, at hon avmarkar talið av diplomatym í Oslo hjá londum, ið ikki eru í sam- f hevur eina hernadar- gongu vid Noreg Sum kunnugt vórðu nyliga fleiri sovjetiskir diplomatar útvistir úr Noreg, ti at teir høvdu framt njósnaravirki, og ein norsk kvinna, sum arbeiddi í norska uttahríkis- ráðnum er fastsett, tí hon gjøgnum 27 ár hevði verið njósnari fyri Sovjet, so sum hon eisini hevur viðgingið. Búskaparlig tiltøk í Svøriki Vanliga hevur verið hildið, at figgjarliga og búskaparliga stóð væl til í Svøriki, men nú hevur svenksa stjórnin kunn“ gjørt eina kreppuætlan, ið bendir á, at alt ikki er í lagi, minni enn so. Fyrsta stigið varð at skriva svensku krón- una niður, og nú skal eisini »momsurin« verða hækkaður munandi. Stjórnin kemur at seta fram fleiri uppskot, ið skulu minka um privatnýtsl- una hjá somu tíð, sum stjórnin hevur boðað frá, at hon ætlar at minka munandi um tær al- mennu útreiðslurnar. Gallup-kanningar vísa í dag, at borgarliga Fálldin- stjórnin ikki hevur somu undirtøku millum svensku veljararnar, sum tå ið hon i fjør vann ríkisdagsvalið, og javnaðarstjórn Olof Palmes noyddist at leggja frå sær, skriva svensk blød. Í spurningum um nýtslu avkjarnorku innan idnadan eru stjórnarflokkarnir eisini ósamdir. Men borgarliga samgonu- stjórnin hevur ongar ætlanir um at leggja frá sær, áðrenn hetta valskeið er komið at enda, so sum andstaðan longu nú setur krav um. Javnaðarflokkurin átti polit- iska ræðið í Sveríki í nærum hálvthundrað ár. Í OO OR NS ELS EIR IO: TALA VORU OS A SIÐ AA OO OO OO svenskarum, um' knettin Fyrsti fundur hjá mannarættinda - nevndini Mannarættindanevndin hjá Sameindu Tjóða felagsskap- inum hevði fyrsta fund í New York herfyri. Henda nevnd er skipað eftir samtyktum um borgarligu og politisku rætt- indi hjá fólki uttan mun til, hvar tey búgva, og hesar samtyktir komu í gildi 23. mars í fjør. Nevndin skal m.a. viðgera frágreiðingar frá teimum einsteku londum, um hverjar atgerðir eru framdar fyri at føra samtyktirnar igjøgnum. Til nú hava 43 lond skrivad undir ratifi- serað — sáttmálan, teirra millum Noreg, Danmark, Fin land og Svøriki. Mannarættindanevndin hevur eisini sum endamål at viðgera kærur frå borgarum, ið halda, at menniskjanligu rættindi teirra eru vanvird. Ein treyt fyri, at ein slík kæra kann verða tikið til viðgerðar er tí, at hann, ið flytir fram kæruna, fyrst hevur roynt allar møguleikar í egna landi sínum at fáa mannarættindi síni viður- kend, t.d. hjá dómstólunum. Nevndin hevur 18 limir, teirra millum er danin Ole Espersen, fólkatingsmaður, og norðmaðurin Torkel Op- sahl, ið báðir eru løgfrøding- ar. Sovjetiskt bumbuflogfar amerikanarar lúrdu di Eitt Sovjetiskt bumboflogfar lårdi seg nyliga undir allar amerikanskar radarskermar og kom nærri at amerikansku eysturstrondini enn nakað sovjetiskt flogfar nakrantid hevur verið. Flogfarið var útgjert við nýggjasta foto- og njósnara- tólum og var einans 120 km úr landi, tá ið tað vendi. Tvey amerikansk jagaraflogfer vórðu send at tvinga tað at lenda, men tá var ov seint. Sovjetiska flogfarið var av slagnum TU-95, vanliga nevnt »Bjørn«. Hendingin fór fram 14. april, og flogfarið kom beint upp yvir 4 amerik- ansk herskip, sum høvdu venjingar uttanfyri strondina i North Caolina. Millum skip- ini var stóri amerikanski flog- berin »Saratoga« og fleiri rakettskip. Vanliga halda sovjetiskt kriggsflogfør seg 200-300 km frå amerikansku strondini, tå ið tey gera flogferðir til kommunistiska Kuba. USA hevur seinastu tolv árinini minkað munandi um útreiðslurnar til radar- verju, tí at serkenir hava sagt, at hóttanin frá sovjet- iskum bumbuflogførum er vordin minni. Nu tykist ikki vera so Amin fer til London Einræðisharrin í Uganda í Afr- ika, Idi Amin, ið mong halda vera sinnisjúkur, hevur ikki slept ætlan síni um at fara til London í summar í samband við 25 ára hátíðarhaldið hjá Eliza- beth, drotning, hóast at sterkar kreftur í Bretlandi eru hart ímóti, at Amin sum er skuldsett- ur at hava dripið hundraðtús- undtal av politiskum mótsteðu- monnum, skal koma. Uganda er framvegis limur av bretska heimsfelagsskapinum, Common- wealth. men diplomatiska sam- bandið millum bæði lond er langt síðani slitið. Nýliga vitjaði Amin Afrika- landið Zaire, har hann lovaði Mobuto, forseta, hjálp í bardag- anum móti uppreistramonnum úr Katangalandslutinum. Á ein- um tidindafundi varð hann spurdur, um hann ætlaði sær til London í juni, tá ið mesta hátíðarhaldið verður. Hesum játtaði hann og legði afturat, at ugandisk trygdarfólk í ietuni eru í London at finna hóskandi pláss, har Amin og fylgi hansara við 250 fólkum kunnu búgva! Og síðani legði Idi Amin aftrat: »Eg kenni Elizabeth drotning betur enn nakar annar — sjálvt betur enn maður hennara, Phil- ip, prinsur!< Ikki legið, at bretar eru gjørdir málleysir.... Heimsfundur um rasismu Stuðul til lond í Afrika 1 Noreg, Sveríki, Danmark og Finland hava játtað í felag at lata 60.000 dollars til ein fund um stupul til fólkini í Zimbabwe (Rhodesia( og Namibia. Fundur- in verður hildin i døgunum 16. til CANADA 21. maí í ár í býnum Maputo í Mocambique, og samlaðu út- reiðslurnar eru mettar til umleið 328.000 dollars. Aðalfundur Sameindu Tjóða hevur játtað 81.600 dollars, restina noyðast GRØNLAND Komandi år verdur ein heims- fundur um rasismu og rasuskiln- að. Ein fyrireikandi nevnd hevur skotið upp, at hesin fundur verður hildin annaðhvert í Ge- neve ella í New York í døgunum frá 14. til 25. august 1978. Upprunaliga var ætlanin, at fundurin skuldi verða hildin í Accra í Afrika, men stjórnin í Ghana boðaði longu í februar frá, at hon av figgjarligum trupulleikum ikki sá seg føran at -vera vertur fyri slíkari samkomu Nú verður eingin endalig avgerð tikin um fundarstað, fyrr enn at eisini onnur lond kunnu -eiga møguleikar at bjóða fram fund- arstað. teir at fáa tilvega við gávum. Hesar vóru í mars komnar upp í slakar 178.000 dollars, har upp í er játtanin úr norðurløndum uppá 60.000 dollars. Norska blaðið »Aftonposten« hevur havt hetta kortið fyri at vísa, at nógv er ikki eftir av »frælsi havsins«, aftaná at lond báðu megin Atlantshav hava fingið sær 200 fjórðinga fiskimark. Strikada økid vísir tað, ið teir nevna »tjodar-havøki«, og har Føroyar eru uppi í. Okið um Grønland, Bretland, Rockall og restina av Norðsjónum er EF-øki. Atlantshavið er vorðið avstongt, so at skilja, at hann ið kemur siglandi sunnanifrå ongi líkindi eigur at rokka fram til nakað eki uttan at skula sigla gjøgnum meiri ella minni avmarkað havøki, ið lond hava kannað sær, skrivar > Aftonposten«