mánadagur 4. apríl 1977síða 7

Nr. 32 — 4. apríl 1977 sosialurin Síða 7 Hørð ábreiðsla til íslendskar fiskimenn Ein íslendingur, sum í letuni er næmingur á Norges Fiskerihøg- skole í Tromse, Jón Thordars- son, og sum áður sjálvur hevur verið fiskimaður, er ikki mjúkur við landsmenn sínar, tá ið talan er um fiskiskap. Í samreðu við norska blaðið »Lofotposten« sigur hann m.a.: „Íslendingar fiska uttan fyrilit, tað er ovfiskiskapur av fleiri fiskaslogum, einahelst av toski. Vísindamenn góvu í fjør greið beskeð um, at ikki mátti fiskast = 4 meiri enn 230.000 tons av toski, men longu í august varð farið upp um hesa negd, og í minsta lagi 310.000 tons vórðu fiskað alt árið í fjør. Hetta er ein ógvuliga stórur vandi fyri fiski- stovnin undir Íslandi. Blaðmaðurin segði við Jón, at í Noreg hevdu teir varhugan av, at tað einans vóru bretar, ella ið hvussu er mest teir, sum framdu ovfiskiskap, og Jón svaraði: — Tað er einans propaganda. Íslendingar eru eins ábyrgdar- leysir sjálvir, og lítil bati er í at vit nú hava eftirlit við eitt stórt fiskiøki, tå ið vit sjálvir fiska uttan fyrilit. Einasta ið er at gera er at akta havrannsóknirnar, annars eigur at verða roynt eftir fiskasløgum, sum tola at verða fiskað, m.a. svartkjaft. Men eg dugi ikki at gera mær nakra ljósa framtíðar- mynd av íslendska fiskiskapin- um yvirhevur. Vit eiga alt ov mangar trolarar, seinastu árini eru einir 20 keyptir úr Noreg, og flotin hevur í dag millum 8( og 90 trolarar. Hetta ber við sær ovfiskiskap av mest týdningar- miklu fiskasløgunum, endar Jón Thordarsson. Kvinnur í fiskivinnu Seinnu árini eru fleiri og fleiri kvinnur farnar í arbeiði innan fiskivinnu, ikki einans á virkjum uppi á landi, men eisini á havinum. Og eingin hevur nakað ilt um tað at siga, skrivar „Fiskeribladet< og nevnir eitt dømi, 22 ára gomlu Inger Hunnestad, sum herfyri mynstr aði á fiskifarinum »Georg«, ið pápi hennara eigur, og sum hevur tikið lodnuveiðu í ár. veiðu í ár ikki áður Inger sigur, at hetta er fyrstu ferð hon er til skips, hevur hon roynt í Norðsjónum Tad byrjaði við, at hon fekk hug at royna seg innan yrkið hjá pápanum, og henni dámdi so væl, at hon helt fram. Á lodnu veiðuni við ti 96 fót langa fiskifari, tók hon sær av spælin um. Hvussu leingi hon ætlar at halda fram sum fiskari, veit hon ikki at verður ein løta enn, áður enn men tað hon siga fyri vist, uppi og fer at læra til legst sjúkrasystur, sigur hon fiskivinna aðrastaðni Nýggj ókend fiskasløg Ur Kyrrahavinum siga sov- jetiskir visindamenn, ið beint eru lidnir vid hav- og fiski- kanningar gjøgnum 4 mánað- ar við havrannsóknarskipin- um »Dmitrij Medeljev«, at teir hava havt eitt ógvuliga áhugavert úrslit av hesum kanningum. Teir hava funnið fleiri rivir í havbotninum og funnið ein »rygg«, ið gongur úr Marcquareoe oynni sunn- anfyri New Zealand til Antar- ktis. Við kanningum heilt niður á 7000 metra dýpi komu teir fram á fleiri higartil ókend fiskasleg. Norðmenn skulu leggja vietnamesarum lag á Nú fer Noreg at veita Vietn- am bæði tekniskan og figg!- arligan stuðul innan fiski- vinnuna. Fyrsta, ið hendir er, at norðmenn í oktober koma at lata Vietnam faa eitt fiski- kanningarskip uppá 240 tons. Harumframt kemur nútíðar trolaraflota eftir norskum mynstri. Trolararnir verða bygdir á skipasmiðju í Haip- hong í Vietnam, men eftir norskum tekningum. I hjålpiætlanini er eisini byggj- an av einum venjingarskipi fyri fiskimenn i Vietnam. Danskur laksayngul nørist Í Danmark hava teir ein sonevndan laksagrunn, sum danskir laksafiskarar lata fast avgjald til, 15 oyru fyri kilo av laksi, ið landað verð- ur, og harumframt fær grunnurin tilskot frå danska statinum, so hann hevur verið førur at seta út yngul, mest í áum, ið munna út í Eystursjónum Donsk laksaveiðufelog leggja stóran dent á, at laksur regluliga verður merktur, tí hetta hevur stór- an týdning fyri vísindaligu kanningarnar av, hvussu laksurin ferðast, og hvussu hann nørist. Higartil teir havt góðar royndir við hava hesi laksamerking Fiskaaling í Sovjet Nærindis Baku í Kaspiska Havinum eru teir farnir undir at leggja eina yngul-alistoð fyri m.a. laksar og onnur fiskasløg har á leið, og verður hon hin fyrsta av sínum slagi Í sjogvi í Sovjet. Hetta er ein ógvuliga forvitnislig, men eisini krevjandi roynd, farnir undir, tí krevst fyri at rússarar eru torstn ansn! royndin skal eydnast, siga hangrannskarar ovietiskir Mestiparturin av ynglinum verður etin av ødrum fiskum. Høvudsspurningurin hjá alistødini er ti at bera so í band, at yngulin nerist og veksur og fær frið fyri annan fisk, ti verður steðgað vid at sleppa honum, til hann er vaksin nóg mikið. Serstek gørn eru sett út, ið skulu verja yngulin móti at verða etin av oðrum fiskum. Hetta gyrda ekið er uppá. 8000 kvadratmetrar. Mett verður, at laksurin kann vaksa í vekt við 150-200 gr. um árið. Framtíðar fiskiframleiðsla Tað verður helst ikki leingi, til at givið verður uppat at framleiða mjel og olju úr makreli, og at allur makrelur, ið veiddur verður, fer til matna, skrivar Dansk Fisk- eritidende. Gitt verður, at lodnuveiðan í Barentshavin- um fer at vaksa munandi komandi árini, 1976 var met- ár, við tilsamans 1,9 mill. tons av lodnu, og einahelst russarar gera um seg á hesum eki. Lodna kemur at gerast høvudsstovnurin í idnadar- 'skiskapi i framtidini, og sild kemur i vaksandi mun at gerast matfiskur. Sonevnt mat-fiskimjøl við nógvum protein-evnum kemur at verða ein vegur at hjálpa tilafturskomnum londum Ikki óvanligt at fáa kavbát í trolið Tað er ikki altíð tespiligt at reka trolfiskiskap í Barents- havinum, ti við hvert hendir, at fiskifør fáa ein kavbát i trolið! Russarar hava íkki færri enn 180 kavbátar á hesum havøki, og haraftrat eru óivað eisini aðrir. Kav- bátar hava bæði tað teir tekniskt aktivar og passivan sonar, men um slík- ir kavbåtar koma inn å eitt øki har einir 60-70 trolarar veida kann hetta velda trup ulleikar fyri trolararnar nevna Herfyri fekk norskur lodnutrolari, »Dorgaskjær« skrætt trol til virdi av 100.000 kr. Og uttan iva er tað kavbåtur, ið velt skaðan hevur Tól ið sigur hvussu feskur fiskur er Nú eru menn ferir við einum elektroniskum tóli at máta, hvussu feskur fiskur er. Tað hevur leingi verið kunnugt, at teir sonevndu di-elektrisku fiskinum aftana at eginleikarnir í broytast skjótt fiskur er dripin, og at skjót leikurin er treytaður av teirri viðgerð fiskurin fær og a hvussu hann verður goymd ur Tad gevur rættiliga álit andi og skjót var, hvu feskur fiskur er, skrivar blað ið S innmørsposter