mikudagur 27. apríl 1977síða 5

Nr. 30 — 27. apríl 1977 Vit skulu byggja upp: Eitt sosialistiskt samfelag — sosialurin Síða 5 — har oll hava líka rætt at liva uttan at kenna seg nivdan av undirlutakenslum, sigur Sólmundur Joensen í hesum lesarabrævi Tað, ið fekk meg nú at seta fjød- ur á blað, eru lutvís nakrar upp- afturtøkur og lutvis egnar hug- sjónir, ið ein, ið nevnir seg Jens Pauli Heinesen hevur latið prentað í 14.sept.-77 og brot í Dagblaðnum 13/3-77 við yvir- skriftini Olmussudyrini og Demagogiin sigraði. Eg kenni ikki henda mann, tó havi eg lisið bøkur hansara, sum hann hevur lagt navn til, men tað er líka mikið við navninum. Hetta er tó hamuligur ítrivnað- arlestnaður. Men tó vil eg í hesum sambandi nema eitt sind- ur við nakað, ið hann í hesum ådurnevndu uppafturtokum hevur skrivað, ikki ti tað er hesin J. P. H., men eg eri stórliga bangin fyri, at tað ikki bert er hesin persónur, ið hevur hesar (fyri at siga tað milt: skaðiligu) eginvildu hugsjónir, men tað eru fleiri, ið eru sam- sintir við honum, hóast hesar hugsanir ikki verða festar í blað- so liva tær kortini millum manna. Sjálvandi er tað ein góður demagogikkur, at tinna eina rúgvu av smápettum úr eini samanhangandi frágreiðing -kuta sundur- og síðani seta tað saman, so tað fellur saman í eins egnu sjónarmið, eins og einhver kann gera og mangan verður gjørt t.d. við Halgubók (tað er bara gott, at J. P. H. ikki er byrjaður at kuta Halgubók sundur og seta hasa saman eftir hansara tykki) so eg vóni inni- liga, at hesar hansara hugsjónir, hann her hevur latið festa á blað, verða at sveima longur og longur út í himnarúmdina og ongantíð venda við aftur til klótu vára. Henda sundurkuting ferir eftir mínum tykki til eina perifida skriving, og sum J. P. H. skrivar > sum presturin segði (Men har sá hann ikki bjálkan í sínum egna eyga)< nú veit eg ikki um hesin J. P. H. er førur fyri, at tosa um flisar og bjålkar, hann heldur seg óiva vera eitt yvirmenniskja við yvirmenn- iskjansligum eiginleikum- eitt vanligt menniskja (homo sapi- ens) er í hvussu so er ikki fort fyri at meta um flísar og bjálkar hjá hverjum eðrum-. Nú vil eg ikki koma inn uppá tað, ið William Heinesen skrivar um Sambandsflokkin »næsten fuldstændig udnen moral« men tær bøkur,eg havi lisið av hesum rithøvunda meti eg sum »næsten uden moral«, men tå hampuliga stuttligur frammihjå lesnaður, men tað er mikið møguligt, at hesin sami rithøvundur ikki stendur við tað, hann hevur skrivað. Sálin er ikki við- bert eitt útfyllingarítriv. Jørgen Frantz sáli skrivar »Sambandsflokken er »kulturelt ganske impotent« (ein mentunn- arligur geldingur) at tosa um mentunnarligar geldingar å ti politiska pallinum, tað er eftir mínum tykki, at ríða sær ov niðarliga, og eg haldi tað vera sera »émansligt« av J. P. H. at seta hetta av J. F. J. einaferð frammborna postulatinum enn einaferð á prent, tá ið hesin ikki kann skriva aftur, tí tað kundi hugsast, at hesin rithevundur meinar heilt nakað annað. J. P. H. skal halda seg vekk frá at kuta sundur og síðan at seta saman eftir hansara tykki. Hvat H. W. P. meinar við „Vit lata danir gera tað >skitna< arbeiðið fyri okkum“, nú havi eg ikki lisið hesa grein, ið stóð í Tingakrossi, hvar J. P. H. hevur enn á einum sinni verið við kvívi og kuta burtur úr heildini, kann vera torfort at skilja, so tað er torført at ger a eina metan av hesum út í æsur, men bert hetta »skitna« arbeiðið, ið danir gera fyri okkum, hetta kundi fyri so vítt verið skrivað av einum, ið ikki hevur hugsað seg væl um, ja, enntá hevur hesin pennur verið sera óbúgvin, men her má sjálvandi síggjast burtur frá sjálvum persóninum (greina skrivaranum) sum eg meti at vera ein av allar dugnaligastu innan sína vinnu. Tað er nú einaferð svá við materialistisk- um lutum, at peningur kann verða vunnin á ein sera »skitn- an< hátt, sum ei orð kunnu greiða- og til hetta verða so sanniliga nýttir margir hættir, men í hesum sambandi > vit lata danir gera tað »skitna« atbeiðið fyri okkum« tað er ein grov lygn. Peningurin skal til- og so leingi arbeiðshugur og ambitiónir ráða millum manna, verður hann eisini vunnin; men haraftur i- móti verður hesin vunni pening- ur tíðum skeivt lutaður sundur. Tær flestu av hesum nakrar áðurnevndu mill. verða so sanni- liga nýttar á rettum stað og á rættan hátt (hetta síðsta kann sjálvandi altid verða tjakað um, uttan iva fara nakrar av teimum í teir skeivu lummarnar), men nógar av hesum mill. (og her eru tað nakrir eginvildir skapningar, sum fáa ilt av tí) verða nýttar á økjum, sum út frá einum kapi- talistiskum og meterialistiskum (profit) sjónarmiðið ikki geva nógv av sær. Og er hetta at kalla fyri tað »skitna« arbeiðið, so er moralurin ringur innan enn fleiri flokkar enn Sambandsflokkin (sum William vil vera við). Nú er tað svá, at ein stevnu- skrá innan ein flokk er bert ein beinagrind og tað verða so teir einstaku limirnir, ið stuðla flokkin, ið geva hesi beinagrind kjøt og lív, so sjålvt um eitt „ómoralskt< individ er innan ein flokk, nýtist flokkurin sum heild ikki at verða ómoralskur. Hetta vóru so nakrar viðmerkingar um demogogik, moral, geldingar og „skitið“ arbeiðið. Tá ið hetta er lisið sær tað kanska út, sum eg havi tikið sambandsflokkin í forsvar, men tað havi eg als ikki, tað megu teir sjálvir svara fyri og gera, ti sambandsmaður eri eg sanniliga ikki, men eftir ferimuni ein trúgvur javnaðarmaður (ja, javnaðarmaður/kvinna kann ein jú altíð vera, verður tíðum sagt; men hevur ein eina tilika hugs- an, so fer hann rættuliga skeiv- ur, tí tað at vera javnaðarmaður ber sanniliga skyldur og ábyrgd við sær, og ikki minst fjøll- broyttar hugsjónir og hugaflog, ið fevnir langt út um hetta materialistiska- og tað er so sanniliga ikki lætt at vera við at bróta kapitalistiskar og egin- vildar kreftur niður, og tann sanni (eygsýniligi) javnrættur verður framdur, har øll í samfel- agnum verða vird og mett eins og fáa rættindir óansæð hvat tey gera og hverji tey eru). Og her tykist líkasæla og gáloysni at valda. Hugflog teirra eins og skerdir fuglur (og eg vóni; at hesi ymsu trúgvu javnaðarfólk fylkjast í bólk fyri at taka lógvatak saman, fyri at vekja upp teir sovandi (dúrandi) undangongumenn innan flokk vára, fyri at fáa teir at arbeiða og stríðast móti borgarligum, kapitalistiskum og eginvildum kreftum í tjóð vára, og verðun- liga fáa hesar undangongumenn í verki at arbeiða fyri javnrætti á ollum økjum, ikki bert leggja bót á gomul klæði, men arbeiða við eini heildarloysn- og so má hetta standa sína roynd. Ja, verðunliga í verki sýna hvat teir vilja gera (duga hesir ymsu undangongumenn javnaðarflok- sins ikki at skriva? eg síggi bert veitt navn« og hoyri í flestu forum bert > eina rødd« innan flokk vára).... Men tað sum eg serliga hefti meg við í hesum spjadda greina- stubba J. P. H. vóru orðini: rættindir uttan skyldur= ol- mussu. Hetta orðið olmussu verður nógv misbrúkt og tað serstak- liga á okkara døgum. Og eg haldi tað vera bara gott, at ritsneis festir á blað, um hugs- anina hjá ymsum monnum um hetta orð (og ikki minst tað, tá ið gjølla verður kannað, hvat ið liggur í hesum orðið, tað mest niðurbrótandi element fyri eitt menniskja. Hetta orð: olmussa- hvorji rámar hetta svárast og nívandi? nei, eg hugsi ikki J. P. H. ella Erlend Patursson við fylgi, og tesvegna kunnu teir gera tað við at spýta gall, gorð og øvund > hvat muður mælir er hjarta fult av« nei, hetta orð (og tað, liggur í hesum orði) rámar tey, ið ikki lata hoyra frá sær, men læsa seg inni í kroysu, menniskjur sum eru sera við- kvæmar, vegna ótolandi ágang, og tit eru sanniliga við til við tykkara ræðumynd at fáa undir- lutakenslur at vakna, niva og drepa alt sjálvsálit, lívsmóti og áræði hjá hesum menniskjum. Tessvegna haldi eg tað vera mest semiligt, at tú J. P. H. nágreinuligua letur festa á blað hvat tú verðunliga meinar við hesum. Tú sigur, at tú vil enda henda epistulin við.....< fyrst nú er tú byrjaður, og tessvegna er skylda tín nú, at greiða tína hugsan enn gjøllari. Hvat Erlendur skrivar um hetta, tað hevur hann gjørt nú alla sína tid og tað er tað sama ( sum um hann er tann einasti rætttrúgvandi tjóðskaparmaður í tjóð våra, ja, ennta ynskir at gerast hetja (hann ynskir kanska eisini at gerast pínsluváttur). Vit hava neyvan enn sett spón i greytin fyri at oll í samfelagn- um skulu hava tað gott (men stødugt kenna menniskjur seg, sum um tey liva av olmussu) svá, at tey ikki skulu kenna seg at vera til birðu men hvussu í allari viðu verð kunnu tey tað, tá ið menniskjur, ið fólk síggja upp til blíva við at draga spekilsir fram: men haraftur ímóti megu vit mana hesa olmussutrellamynd burtur- og vera við at byggja eitt sosialist- iskt samfelag upp- har ell hava líka rætt at liva uttan at kenna seg nívdan av undirlutakenslum men hetta verður sanniliga ikki rått gjøgnum tjóðveldisfloksins eginvildu tjóðskaparhugsanir, ei heldur gjøgnum Fólkafloksins og Gamla Sálvstýrisins »bondasamfelag« hugsjón (einki ilt um jardarbruk i hesari merking, men hetta er i yvir- førdum tydningi) og teirra kapi- taistisku hugsjónum, ei heldur verdur henda leid nått gjøgnum Sambansflokksins afturhalds- politikki (men her hugsi eg, at eygu kunnu verða opnað, svá at leiðin kundi verðið gingin í neyvari samgongu) og so er bert ein gongd leið eftir og tað er Javnaðarfloksins tann einasta berandi. Jú sanniliga er stutt komið á leið men tað er júst henda ræðumynd, hetta olmussutrøll, ið J. P. H. við fleiri, ið blíva við at draga fram, men tá ið hetta orðið olmussu verður strikað, tá kunnu vit verðunliga byrja, og bert tá Vit í Javnaðarflokkinum vilja av øllum alvi høgga hesa hugsan i marga luta og sidan blåsa hetta dust langt út i rúmdina. og samtidis hetta at hava tað åvirk- an, at båsar ikki longur vera til oll í samfelag vårum verða oll eins mett og bert koma at hava sítt krstninavn at bera onki annað. Vónandi er tann dagur ikki langt burtur!!! Eftir minum tykki tekur hetta alt ov langa tid vegna afturhald- andi og stuttskygdar kreftur í samfelag várum, og tessvegna hevur hetta tað árin á mið javnaðarfloksins á tann hátt, at hann bert kann seta nýggja bót á gomul klæðir eingin heild-bert smálepar men eg vóni, at enn fleiri javnaðarfólk gerast livandi og leggja glaður til tað bál, sum fyrr ella seinri má birtast aftur verður kveikt nýtt lív ein nýggj tid! Eitt verðunligt sosialistiskt samfelag í tí rætta javnaðar- andanum ikki eitt sosialistiskt (kommunistiskt) samfelag eins og t.d. Ísland og USSR, ein heldur eitt samfelag sum J. P. Heinesen og Erlend Patursson eru talsmenn fyri verður at sigrað, og tå vil henda trølla- mynd olmussa, stakkalaforsorg hvørva sum dogg fyri sól. Sólmundur Joensen Frá einum at teimum konsertunum sum jazzfelagið hevur skipað fyri Havnar Jazzfelag ársgamalt Seinasta hósdag var jazzfelagið ársgamalt. Tað kann sigast at felagið hevur verið rættuliga virksamt ta tíð tað hevur virkað. Felagið hevur havt fleiri vitjan- ir av útlendskum solistum og jazzbólkum. T.d. kann nevnast Karsten Vogel, Niels Husums, sextet, Lekstuglaget og Dexter Gordon. Kræklingar hava spælt inn plátu saman við Holger Lauman, men hon er ikki komin í handlarnar enn. Annars verður sagt frá felagnum at tað fær vitjan av m.a. Karsten Vogel. Eisini hann skal spæla saman við Kræklingum ymsastaðni í landinum. Jazzfelagið er ikki stórt, ein- ans 240 limir. Seinasta ár var limatalið umleið 400. Formaður felagsins, Høgni Djurhuus sigur um orsekina til afturgongdina at teir fingu hóp av limum í fjer helst orsaka av vånaligum dansividurskiftum i bynum, og at fleiri av hesum limum nu av eini ella adari orsøk hava mist áhuga fyri felagnum