mikudagur 11. mai 1977síða 7

Nr. 34 — 11. mai 1977 sosialurin 1. mai røda hildin á Tvøroyri Einsamøll eru vit veik — men í Hin 1. mai 1890 bleiv í nógvum av býunum í Europa skipað fyri fundi, har hevuðskravið alla- staðni ljóðaði: 8 tíma arbeiðs- dagur. Tá var vanligt, at fólk arbeiddu 10 til 12 ella fleiri tímar um degnið — iroknad leygardag sjálvandi. Hesir fundir vóru úrslit av stevnu hildin árið fyri millum Europeisku arbeiðara- flokkarnar og fakfelegini. 1. mai-fundir Síðan tá og á hverjum ári fram til okkara dagar hava øll heims- ins arbeiðandi fólk gingið skrúð- gongu og hildið fundir 1. mai — 1. mai er vorðin altjóða arbeið- aradagurin. Á hesum degi skal samanhaldið - solidariteturin — koma til sjóndar. Vit skulu á hesum degi gera vart við, at vit eru til og at vit standa saman. Í so gott sum ellum heimsins londum verður dagurin í ár hildin. Tað hendir tí undir ymiskum fortreytum. Í summ- um londum, har arbeiðandi fólk- ið sjálvt stjórnar landinum, fagna tey teim úrslitum ið vunnin eru. Í eðrum londum, har kreppur — við stórum arbeiðs- loysi, inflation og eðrum illum — herja, er dagurin eitt mót- mæli mótistarvsvaldinum og monopolfyritøkunum. Aftur i eðrum londum har einaræði og fascisma ræður, hittast fólk til fundar, har tey risikera at verða tveitt í fangalegu fyri at luttaka. Hjá okkum er staðan enn tann, at vit frítt kunnu halda fund og savnast. Men hvussu leingi kunnu vit tað? EEC og NATO Útlendski áhugin fyri okkum er vaksandi. EEC liggur framvegis uppá lúr fyri at slúka okkum, og vit vita at teir hava leigusveinar í landi okkara. Og vit hava fram- vegis NATO í landi okkara, sjálvt um Feroya Legting fleiri ferðir hevur viðtikið, at vit ikki skullu vera limir í hesi fyritøku, sum er ein tann stersti vandin móti friðinum í heiminum. 1. mai eigur ti eisini at vera ein dagur, sum vendir seg ímóti slíkum ágangi og sum minnir okkum á at vit eiga at berjast ímóti hesum. |. mai er dagur samanhalds- ins. Hann skal eisini vísa sam- anhaldið millum feroysku fak felogini. Vit mega tí spyrja: er nakað samanhald hjá okkum? Svarið er einfalt, men samstund is dapurt. Sværið er nei. Her ræður onki samanhald. Tvertur- imóti royn kreftir at tosa ímóti eindarhugsanini. Tær kreftirnar arbeiða samar ið afturhaldin summar felag 3 Tea == ENA . SD i felag sterk Tann dapra myndin er tann, at føroyska fakfelagsrørslan er ein terk MO 7, => N 1 AN tann aftasta og vánaligasta org- aniseraða í Europa. Vit eiga í dag, sum ongantíð Lagkøkan hjå Paula Um mannin, grannskoðaran, løgtingsmannin, fólkatings- mannin, sambandshevdingin v.n.m., politikaran Paula Ellefs- en, er nógv sagt seinastu tíðuna. Jóhan Nielsen segði, at Pauli var runnin upp í slokk — politiskt vónandi verður tað 80. Tað sum fall einum fyri brósti í 1. mai-dagsrøduni varð, at heldur ikki hendan dag kundi Pauli gloyma sítt andstygd ella hatur móti javnaðarmonnum og leiðara teirra. Pauli var sera ósmagligur í síni rødu. Hann roknaði út og fannst at lenini hjá løgmanni fremsta landsins. Hann umbar seg fyri sína løgtings- mannalen, at hann vegna samgonguna ikki slapp at arbeiða meira. Hann bað um at fólkatingsmannalen hansara ikki varð tikin upp í lagkøkuna, hann gloymdi heilt grannskoð- aralønina hjá sær og øll beinini Góði Pauli, um tú vart púra ærligur, so hevði tu åvist, at logmaður starv strævi toltir av at kunna løna væl, hann er fyrsti starvi hevur eitt era ábyrgdarfult og sum vit foroyingar eru se tað verður tú í morgin (hvat vit ikki vóna). Síðani átti tú at sagt fólki frá, at tú tók fulla løn sum logtingsmaður við beinum í ymsum nevndum — eini 125.000 árliga, fullaløn sum fólkatings- maður, eini 150.000 árliga, og harumframt einar 10.000 ar beidstimalønir frá grannskoð- aravirki tínum eini 300.000 ár- liga. Hetta er mett kann vera eitt sindur meira ella nakað minni. Sostatt fær tú tín feita bita av lagkøkuni, men hartil átti tú at sagt, at tú valla kann passa hesi trý størv, sum hvert især er eitt heildarstarv, tí tú er bert ein maður. Tað er sera næsadjerv tala, tú hevði 1. mai ti her eru veruleikarnir ikki ein gang løgmadur fær nærtil so stort stykki av lagkøkuni, sum tú, góði Pauli Ellefsen, so her átti tú at tagt, men tað heldur tú kanska ikki. at fólk vanligir beiðsmer luga at síggja Pin 1 lagstala var sera ' „* turiari fyrr, at krevja av leiðarum okkara, at teir gera álvara burturúr málinum um at stovn- seta eitt landsfelag eitt LO, har allir lanmóttakarar eru limir Einsamell eru vit veik, men í felag sterk. Tað verður ofta tosað um munin millum handverkaran og arbeiðsfólkið, men sjálvt um ein handverkari fær eitt sindur meir í løn enn ein arbeiðsmaður og hesin eitt sindur meiri enn arbeiðskvinnan, so ger tað ikki hesi til mótsteðufólk, soleiðis sum onkur heldur. Tverturi- móti. Áhugamálini hjá okkum ollum lenmóttakarum eru tey somu. Vit eru í sama báti og eiga tí at rógva saman. Felags figgindi okkara er mótparturin í hesum spæli. Tað er arbeiðsgevarin - tað er kapitalisturin sum við at út- nytta arbeiðsmegina kann ríka seg sjálvan upp uttan at gera nakað framleiðsluskapandi aft- urfyri. Hjá okkum eru pengar valdið. Hesum eiga vit at berjast ímóti. Vit eiga heldur ikki at gloyma aðalmálið við rerslu okkara: at vinna okkum alt valdið í samfelagnum. Afturúrsigldur Føroyski arbeidarin er í mun til aðrir stættir í samfelagnum afturútsigldir. Sjálvt um um tað er hann, ið saman við fiski- monnum, ber restina av samfel- agnum uppi - er tann sum skapar tey virði, ið onnur liva av, so er hann bæði lønarliga og Egon Thomsen arbeiðsliga langt tann ringasti fyri Í dag 1. mai 1977 mega vit tí standa saman um kravið um hægri løn og vit eiga ikki at víkja fyri hóttanum. Hetta eiga samrådingårmenninir at leggja sær í geyma. Vit eiga eisini at standa saman um kravið um 40 tíma viku, soleiðis sum tað er í grannalondum okkara Vit eiga at krevja av Feroya Løgtingi, at teir gjøgnumføra tað leingi ætlaðu dagpeninga- skipan, og vit verða at krevja at hetta verður ein munagóð skipan og ikki bert ein lappi á holið. Vit eiga eisini at krevja av Løgting- inum at teir ikki sleppa arbeiðs- gevarunum undan teirri skydlu tað er at gjalda til eina slíka skipan. Krøv okkara eru eisini at fáa arbeiðsloysis- og verkfalls- grunnar, so vit kunnu standa ímóti kapitalistisku kreppunum og hóttanunum. Eg skal enda við hesum orðum: Einsamøll eru vit veik, men í felag eru vit sterk. Hvat úrslitið av samráðingunum, ið nú fara fram, enn verður, mega vit ongantíð gloyma virðið av samanhaldinum, men eiga vit at stuðla hvønn annan sum best. Styrkist føroyska arbeiðs- mannarørslan. Egon Thomsen Opið bræv til Paula Ellefsen Góði Pauli Ellefsen Vit vóru niðri á Vaglinum og lurtaðu eftir reðu tinari hin 1. mai. Vist skiltu av reðuni, at tú heldur, at lenirnar skuldu verið meira javnt býttar, og at tú fegin vildi lata burtur av tinari høgn løn til okkum lågløntu, fyri at javna ut Vit eru ein rúgva av låglønt- um gentum, sum fåa einar 1000 til 2000 kr. um månadin at »liva« av. Tu kanst t.d hvussu tað er at vera « hugsa tær, insamøll mamma vid einum barni og ongastaðni at búgva og 1000 kr i Jøn um mánaðin. So um tú veruliga meinar tað, sum tú altið teir so kanst tú Okkum segði 1. mai, byrja við at geva pengarnar, sum tú heldur, at tú fært ov tað hevði komið væl við nog Heilsan Lenarbólkurin í Kvinnufylkingin