leygardagur 25. juni 1977síða 14

— fyrsti partur av tí skrivliga tilfari, iminalsøga Kr sosialurin Nr. 47 — 25. juni 1977 HO - Q.= 8 rå >» ú BR = A Yo A ss É á S53s3 a SER -<. sn Or. = 2 ct „€ -— mp hug boder UU + tom SÍÐ -. T = —- 8 “ DV Fr HE 3 - — - = 4 + 2 bp br , 2E382 or *- == 60 = km ka hg 7 DO == BY — xO '- me = 0 > eftir Hanus Andreassen Tann 20. mai 1977 stóð í Dag- blaðnum eitt lesarabræv við yvirskriftini »ein kvinnuher- søga«. Brævið skuldi eitast at vera skrivad av eini flakakonu i Lorvik. Fólk vid hampiliga góð- um skili, sum lósu brævið, sóu beinan vegin, at tað 1. ikki var skrivað av einum arbeiðandi fólki, og 2. at tað ikki var skrivað av eini kvinnu. Og rætt var. Tvær vikur aftaná stóð ein avsannan, bæði í Dimmalætt ing og Dagblaðnum, åvikavist tann 8. og tann 10. juni 1977, frá flakakonunum í Lorvík. Niður staðan av hesum var greið Onkur hevði logið uppá lorviks konur. Hver ið hevði logið, fekk eingin at vita. Kortini var ymiskt í brævinum, eitt nú orðið »radisukommunistur« og frek- vensurin av orðinum »alment«, sum bendi á, at ein kendur ting- maður, blaðstjóri og lærari hevði skrivað brævið, ella partar av brævinum. Var hetta rætt, hevði sami maður soleiðis av- dúkað seg sum lygnara. Meiri hendi so ikki í hesum máli. Eingin royndi at kanna gjøllari, hvor ið hevði logið uppá lorvikskonur. Helst eru fólk nú so von við lygn og óreiðiligan atburð, at tey ikki gåa um slíkt longur. Tá ið tað nakað um somu tið í månakvøldid tann 6. juni 19 frættist, at tann kendi antropo gurin dr. Theodor Knulp, sum hevði verið og ferðast í Foroyum hildið gestafy Og m.a funnin skotin í búrúmi sinum úti landinum, var á Setrinum, mundu tað vera få, sum settu hetta samband við kvinnuherseguna<. Søgan um hvussu dr. Knulp so rgiliga var tikin av dogum, er segd so 1890 ofta og so gjølla bæði ax irp- ikki man vera neyðugt at greiða frá kunnugt Knulp inum og blødunum, at tað detaljunum her. Sum visti obduktiónin, at dr var deyður klokkan 7 yvir 9 mánakveldið 6. juni Hann hevði fyrst fingið eina fløsku í hevdið. Av henni hevði hann tó ikki fingið deyðamein. Tveir minuttir aftaná hevði hann fingið eina revolvarakúlu igjogn- um hevdið. Hann doyði uppá staðið. Revolvarin var ein 7,5 mm. Browning. Um deyða dr. Knulps er ikki meira komið undan kavi enn. Dr. Knulp var yvirhøvur væl- dåmdur av starvsfólkinum úti á Setrinum. Og fólk í Havn vóru farin at leggja merki til henda friðarliga, glaroygda vísinda- mannin, sum ofta sást spáka oman eftir Áarvegnum ella fram við bátunum úti á Skålatrønni, blidoygdur, og við mildum, góðsligum, Í minuttir men kanska í so hugsunnarsomum yvirbrá. Ja, fyri at siga sum er: dr. Knulp var vorðin ein dámligur og upp- lívandi partur av býarmyndini. At syrgiligi deyði Knulps magistara á nakran hátt skuldi hava samband við ta gåtuføru »Lorvikskonuna«, mundu tey fæstu kortini gruna. Her fari eg at lata almenningin fáa nakað at vita, sum útvarp og blød higartil einki hava nevnt um. Ein gjøll- ari kanning av hjartanum og heilanum á dr. Knulp visti nevniliga, at doktarin, longu áð- renn hann var skotin, hevði fing- ið ein so álvarsamam sálarligan hvøkk, at hann allarhelst ikki var komin fyri seg aftur, sjålvt um lagnan ikki hevði rakt hann í úrtíð. Kanningin vísti, at Knulp mátti hava sæð okkurt so skelk andi og ræðuligt, at hann hevði fingið deyðamein av sjónini Hann, ið hevur eitt sindur av hylling á bókmentum, kemur í hesum sambandi at hugsa um dr. Lanyon hjá R. L. Stevenson, sum tá ið hann hevur sæð dr. Jekyll umskapast til mr. Hyde, legst á sóttarsong og spakuliga andast Sum deildarstjóri og serfrød- ingur í kastaliskum havi eg fingið latið upp í hendur at lesa igjøgnum, umseta og útgeva tað tilfar, ið finst eftir dr. Theodor Knulp. Hetta eri eg so farin í holt. við.. Tað fyrsta, eg havi fingið frá hondini, er eitt bræv og ein stubbi um sirkusviður- skiftini her á landi. Eg havi roynt at gjørt umsetingina so fullfiggjað og samvitskufult sum Myndatilfarið hevur Knulp sjálvur gjørt ella fingið til gjorligt ega. Sum objektivur visinda I eg ongan hug at siga tað, ið Knulp førir fram. Kortini noyðist eg nenniskja at iðganga, at eg } ogvun um Knulp før Iran im al ir oði 1 d inur n g vidga it eg ikki kennist við ta mynd, sum Knulj gevur av heimlandi minur DE andsmonnum minum, ja sumt av ti, sum hesin annars so mildi sigur, bondskt og órættvist, at eg dr. Knulp her, svari eg ikki fyri, hvat ið Knulp er med alla farin undir grønu torvu, so har gerst einki Nøkur få biografisk data. Knulp var naturaliseraður borg- ari i Kastalia. Hann hevði sum antropologur ferðast víða og ma. verið kastaliskur sendimaður í fleiri londum. Sum tað sæst av brævinum var dr. Knulp kortini av feroyskari ætt. Hóast hann má vera farin hiðani sum heilt ungur, hevur hann innast inni havt stóran tokka til sítt foði- land, ja kent seg, ikki bara sum kastaliskan borgara, men eisini, og kanska í meiri mun, sum foroying. Feroyskt dugdi hann kortini ikki, og alt hann hevur skrivað, er á kastaliskum. Onkur hevur sagt seg vita, at hann ætlaði at búsetast her. Men tað kom at gangast honum ødrvisi. Her kemur so fyrsta brævið hjá dr. Theodor Knulp. tykist mær so hevði beint nú, so maðurin men Dosmar Spaki, deildarstjóri serfroðingur í kastaliskum, Ma, PhD, Scd, Um skemt og sirkus í Foroyum Einki sirkus er her í landinum. Heldur einki tivoli. Men her er ymiskt skemtiligt eitur Oli Breckmann ur r farin at jagstra te hann ann er f« 1a Hvat ið feila hesum Í ngið uPDDSDUur! fólk, er tað gingist hesum at fólk arbeiða fyri løn knappliga gjørdist svakur, 1 hvussu nóg um hansara sjúku landinum líva upp í gerandisdegnum Her er td. Hetta er ein sera skemtiligur mað Hesin maðurin hevur fingið eitt stuttligt hugskot Hann heldur, at fólk skulu manntnum, 11 SIga vitska. Ring samvitska, tí at ha | landshúsarhaldið her. Har fær 3 lønir, harav tvær ilmennar. Og sumt av ti, hann tjenar, er skattafritt | Ring samvitksa kann fåa folk til at bøta um sinar mis | gerðir. Men hjá sjúkum menniskjum kann hon fáa fól | til at gera mISge rðirn ir uppaftur størri Og soleiðis. siga | manntinum tå hann kom at hugsa um, onkur arbeidskona hjå honum fekk i løn. Fólk ætla kortini ikki at groða henda mannin ella bøta Tí tey siga, at einki sirkus er her í Hann ein maður arbeiða fyri onga løn. Os fyri sítt arbeið ikki at tað er ring sam um fáa løn havi eg enn nn er ein tung byrða fyri | Hann orkar ikki Onassis Nakad sum um Og heldur einki tivoli. Og okkurt må vera at Eg havi ferdast vida. Eg havi hugt meg um. Eg havi sæd nevdyrid. Eg havi sæd posa dýrið. Eg havi sæð hin bølluta vatnhestin svambla í kyksendunum i Afrika. Eg havi sæd tann pesjuta mosk- usoksan tvispora upp igjøgn- um gjåirnar i Grønlandi. Eg havi einoygdar hellis- búgvar og marglittar borð- iskindianarar. Eg havi sæð risastrutsin vagga upp um sýnirnar í Australia. Eg havi sæð tann grefliga farvegin av tí andskræmiliga kavamann- inum undir skalvunum í Himalaya. Eg havi sæð øll hugsandi fyribrigdi og frá- brigdi av djóra- og manna- slag, hvar tey so finnast — líka frá tí bakandi Í sæð sólini í oyðimeikrunum í Sahara til Norðpólsins glerstoyttu skerð. Ein dagin helt eg, at nú hevdi eg sæð nóg mikið. Nú var eg komin á botn. Sjálvt tann ídnasti vallarin mødist einaferð. Sjálvt tann forvitn- asti fær einaferð sløkt sin tosta eftir tí forkunnuga og tí sjáldsama. Eg gjørdi tí av at fara heimaftur til mítt fødiland og liva tað ið eftir var av friði og náðum. Hugsa um tað, eg hevði hoyrt og sæð á minum ferðum. Og í hugan um sá eg fyri mær hugnalig ellisár heira á klettunum, 6- ávirkað av undarligum sjón um og órógvandi forvitnis- prikum. Eg mintist idyllin har heima. Ríkjandi hjalshurðar. Heimligan tjøruroyk. Heyst- ligan húsagóra. Blíða talu og hóvligan atburð. Vágin, ið lygndi. Eg gleddi meg! Henda lítla segan vísir, hvussu dyggiliga og meint eg var svikin. „ Eg fór heimaftur. Eg gekk mær niðan eftir høvudsgøtuni. Á sjálvum torginum lá eitt stórt, gref- ligt akker. Og eg hugsaði við mær sjálvum: tað var ikki gamalt at blaka gamalt jarn hvar sum helst, tíansheldur tveita tað mitt á høvudstorg- ið í býnum. Og eg hugsaði við mær sjálvum: siðir skifta. Alt var ikki, sum tað hevði verið fyrr. Eg gekk mær niðan eftir Skansavegnum, har eg so mangan hevði gingið og