mikudagur 10. august 1977síða 5

Nr. 52 — 10. august 1977 sosialurin Síða 5 Agnskerimaskinan - nýggj føroysk uppfinning Kemur at kosta umleið 20.000 krónur og fer meguliga undir framleiðslu fyrsta dagin Nýggja uppfinningin hjá Trónda Sørensen í Hvannasundi — ein agnskerimaskina — fer at minka munandi um arbeiði umborð á fiskiskipum og á landi. Ein línubátur sparir ein mann, og somuleiðis spara fleiri útróðrarbátar, ið hava agn- skerimaskinuna, ein mann ella fleiri mans. Nýggja agnskerimaskinan kann skera til nógvar manningar Nakað herfyri hevði idnadar tovan framsyning av tveimun nýggjum føroyskum uppfinn ingum. Tað var ein agnskeri maskina, sum Tróndur Sorensen Hva:inasundi hevur gjørt og síðani ein kjálkaskerimaskina, um Johan Jacobsen á Oyra bakka hevur gjørt Ungur uppfinnari Sosialurin var á Hvannasundi har vit skiftu orð við Trónd Sørensen, sum er fiskimadur Fróndur, sum nú hevur fingið patent uppa sína agnskerimask inu, er upphavsmaður til man; ar aðrar uppfinningar eisini Serliga hevur hann fingist við at bota um og útbyggja ymisk am boð, ið brúkt verða umborð á fiskiskipum I fleiri ár hevur Trondur ar beitt vig ætlanini at gera eina agnskerimaskinu. Bæði norð menn og íslendingar hava gjørt eina tilika maskinu, men hvørg- in teirra riggadi nog væl. uppå maskinuna er ikki heilt lidugt enn Maskinan er nu klår til at verða tikin i nýtslu. Nu er tað bert eftir at royna báðar kniv- irnar, um teir kunnu halda til eina storri framleiðslu. Hver knivurin kostar umleið 6000 krónur at gera 120.000 kr. at framleiða Roknast kann við, at tað fer at kosta einar 120.000 kr. at gera eina maskinu. Sjálvur heldur Johan, at kemur ein framleiðsla í gongd, so kunnu tveir mans gerá eina maskinu uppá ein góðan mánaða. Hann heldur, at tað er møguleiki at selja fleiri maskinur til aðrar fiskivinnutjóðir. Fyri spurningar hava verið úr Dan mark, Noregi og Íslandi Venja fólk at eta kjálkar Eitt tað mesta umráðandi í sam band við eina meguliga kjálka framleiðslu er at venja fólk at eta kjálkar. Í dag verður nakað av kjálkum etið í Føroyum, men so gott sum allur kjálkafiskur fer til djórafoði. Sum stødan er í dag har kjálkarnir verða skornir við hond, lønar tað seg ikki at fara undir eina størri framleiðslu av kjálkum. Men tað er greitt, at kemur ein tilik framleiðsla í gongd, kundi hetta verið til gagn fyri fiskivinnuna og húsar- haldið sum heild. Johan nevnir í hesum sambandi, at framleiða vit t.d. 100 tons av kjálkum, so er hetta nóg mikið til 5 dogurðar til hvort húskið í landinum. Tá vilja vit samstundis innflyta so mikið minni av aðrari matvøru So er tað spurningurin um at útflyta kjálkar. Vit hava roynt hetta áður, og tað tykist sum, at útlendingar dáma væl at steikja sær kjálkarnar til dogurða Royna aðrar leiðir Vit spurdu at enda Johan, hví hann setur so nógvan pening í eina tilika maskinu. Til hetta svarar hann, at hann heldur, at vit eiga at royna adrdr og nýggjar leiðir. Menn vinna sær pening og seta hann í antin fiski- skip ella farmaskip. Eg haldi, at vit eiga at seta pening í annað eisini. Ti for eg i gongd I dnadarrådgevin, Tórmóður Dahl sigur um maksinua hjå Johan Jacobsen, at hon fer at hava stóran tydning. Hann roknar við, at maskinan fer at vaksa um útflutningin av kjálk- um árliga fyri eitt virði millum 10 til 15 mill. kr., fyriuttan tað, sum fæst fyri solu av sjálvari maskinuni Men enn stendur nýggja kjálkaskerimaskinan í smiðjuni i Oyrabakka. Og enn fer megin parturin av kjålkafiskinum til djorafødi Á heystið 1975 var modellið til fyrstu nýggju agnskerimaskin una hjá Trónda liðugt Arne Samuelsen, arkitektur í Klaks vik gjørdi síðani eina tekning eftir modellinum. Tekningin og modellið vóru send til Te knolog k Institut Danmark og teir undir at gera fyrstu maskinuna Getta arbeiði gekk væl í hond, og í dag er maskinan heilt liðug 200 øgn í min. Ygnskerimaskinan kann skera ein stamp ella umleið 200 ogn í minuttin. Støddin av agninur kann regulerast, og maskinan bæði klívur og kappar í somu rd. Hon kann skera allan fisk til agn. Bæði sild, arbeiðsgong makrel og hogguslokk Hevur ein linubátur eina ti líka maskinu umborð, tekur tað bert 90 minuttir at skera til eina setu, sigur Tróndur Serensen. Figgjan Tad hevur kostad umleid 100.000 krónur at gera ta fyrstu maskin- Tróndur Serensen og agnskerimaskinan una á Teknologisk Institut Menningargrunnurin hevur játt að 70.000' krónur, men verður ikki játtað meira, verður Trónd ur sjálvur noyddur at gjalda tær restandi 30.000 kr. Roknast kann annars við at ein agnskeri maskina fer at kosta nleið 20.000 kr. at framleiða Fyrst til føroyska marknadin Tróndur Sørensen sigur, at ætl anin er fyrst at faa maskinuna á foroyska marknadin iðrertn hugsað w I flutning Men tað er greitt, at tað eru góðir møguleikar at framleiða maskinuna til útflutnings. Bæði norðmenn, bretar og íslendin; hava sagt seg verða áhugaðir a keypa maskinuna Tad er áhugi millum smiðju men í Førovum at fara undir a framleiða maskinuna. Tróndur spurningar frá flakavirkjum róðrarbátum og skipaeigar Hann roknar við at kemur fran leiðsla í gongd, so er møguleiki at selja einar 100 maskinur heimamarknaðin. Uppá fyr spurning um útflutning igur Tróndur at enda. at ætlanir fyrst at royndarkoyra ma } una í Førovum í eitt ár. Sið