leygardagur 12. november 1977síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 78 — 12. november.1977 = = >. per 5 Um 11-tidina mánakveldið rendi hesin bilurin út av i Prestá við Skála. Bilurin rendi á rekkverkið á brúnni, og bóltaði síðan í ánna. Bilferarin varð innlagdur á landssjúkrahúsið Hann hevði fingið so álvarsligan innvortis skaða, at neyðugt var við skurðviðgerð. Ferðamanna- heimið havt 30 prosent fleiri gistingar í ár Í tíðarskeiðinum frá 1 november í fjør til 31 oktober í ár hevur Ferðamannaheimið Fráhald í Havn havt um 3.700 fleiri gisting- ar enn árið framman- undan. Í ár hevur heimið havt tilsamans 15.371 gistingar, með- an talið í fjør var 11.646. Tað eru íslendingar, sum hava havt tær flestu gistingarnar á heiminum í ár, tilsam- ans 4.760. Síðan koma foroyingar við 3.170 gistingum, danir við 2.600, norðmenn við 1.310 og sviar við 1.260. Grindin ”i Sandvík Í grindini, sum doyði í Sandvík mánadagin, vórðu merktir 118 hvalir, 569 1/2 skinn Hetta er 4,8 skinn uppá hvalin í miðal og er tað góð vurdering. Grindin varð funnin um 9-tíðina um morg- unin við Sandviksfles av » Vesturhavinum blida« og triggjar timar seinni legði hon beinini í Sandvik Av ti at Sandvík ikki er sóðkend sum hval våg, varð tvær reisur roynt at fáa grindina um Mjóvanes og inn á Hvalba, men hetta eydnaðist ikki, ti ein broddur av vestfalli num var á nesinum. At enda setti hon sjálv kós inn á Sandvik og gjørdi landgongd Ongin skaði hendi, hvorki á fólki ella bátum. Onkur litil bátur fekk eitt | roi men teir skolaðu hildu grindini, sum var spøk, til og er hetta fyrstu ferð í 37 ár, at grind er deyð í Sand- vik. Upplýst verður sunnaneftir, at hesir 118 hvalirnir bert vóru ein triðingur av grind- ini, sum »Vesturhavid blíða< fann. Ein størri bólkur tók seg burtur- úr, áðrenn fleiri bátar komu til. Grindin varð býtt til alla oynna, 6401 part- ar, hetta bleiv 0,072 skinn, ella góð 7 pund, í part. Hetta er fjórða grindin, sum leggur beinini í Suðuroynni í ár. 3. februar doyðu 68 hval í Trongisvági, 19. sept. 208 í Famien og 30. sept. doyðu 97 hval í Hvalba. Suðuroyggin er eitt grindaumdemi, og so leingi grindin ikki er minni enn 35 hval ber til at býta, men tá er lítið í part. Hetta varð gjørt í fjør einaferð og tá rúmaðust allir part- arnir hjá tvøråmonnum í einum lastbili. Gongst illa við upsaveiðuni Urslitid av royndarfis- kiskapinum hjá Miðv- ingi við gernum eftir upsa hevur higartil ikki nakað serliga gott úrslit. Miðvingur roynt á Sandoyarbank- givið evur anum, Mykinesgrunn inum, Skeivabanka, Storutungu, Foroya Dan fyri síðani banka og nori Mykines, men hann byrjaði, 18. okto ber, hevur hann bert avreitt 20.000 pund Miðvingur er ] ur tveir mánaðir, til i desember. I løtuni liggur hann á Midvågi Í vikuni hevur íslendski fiskimálaráðharrin, Matthías Bjarna- son, verið i Føroyum. Hann hevur umframt at vitja virki og stovnar, sum hava tilknyti til fiskivinnuna, havt samrødur við landsstýrið. SOSIALURIN hevur skift nøkur orð við rådharran um m.a. útlendska veiðu á íslendsku landleiðini og íslendsku fiski- vinnuna. Galdandi sáttmáli millum Feroyar og Ísland loyvir foroyingum at fiska 8.000 tons av toski, 9.000 av eðrum og 25.000 tons av lodnu árliga í íslendskum sjógvi. Verða hesi tel komandi ár? Tað tori eg ikki at siga, ti broytingar í sátt- málanum skulu góðkenn- ast av Altinginum og har eri eg bert ein av 60. Feroyingar hava lagt dent á, at sáttmálin um lodnuveiðuna verður end- urnýggjaður soleiðis, at veiðan kann byrja longu í januar, tvs. samstundis sum íslendsku skipini byr- ja. Sjálvur eri eg fyri hes- um og eg veit, at íslends- ka stjórnin tekur undir við ti. Hinvegin vænti eg, tað verður torført at ganga ynski landsstýrisins um eina sterri lodnukvotu á meti. — Nú hava feroyingar sterstan fyrimun av sátt- málanum, t.d. fáa íslend- ingar onki afturfyri tey 17.000 tonsini av toski og eðrum. — Tað er rætt, at føroy- ingar hava fyrimunin, men hinvegin ber til at hava nógv sterri samvin- nu millum Feroyar og Ís- land. Tað er longu sam- vinna millum feroyingar og íslendska felagið Cold- water í USA um selu av frystum fiskaverum. Av hesi samvinnuni hava báðar tjóðirnar fyrimunir sterri Føroyingar ikki útlendingar Er nekur misnøgd í Ís- landi í sambandi við, at føroyingar sleppa at fiska innanfyri 200 fjórðinga markið? Tað kann ikki nokt ast, at mótstaðan er stór # Petur Reinert og Matthías Bjarnason — samráðingar verða aftur um 3 vikur veiði. Hetta er sjálvandi ein náttúrligur atburður hjá teimum, sum hava verið noyddir at tola strong tiltøk frá myndug- leikunum og annaðhvert binda síni egnu skip ella avmarka fiskiskapin. Hinvegin er ikki talan um so stóran part av heildarveiðuni, at tað er neyðugt at siga upp sátt- málan við føroyingar. Eg meti, at tað er av ógvuliga stórum týdningi fyri eitt strandaríki sum Ísland, at tað er lagaligt móti eðrum tjóðum, tá tað fær fullan rætt til at nýta sítt egna havumráði. Og vit eiga fyrst og fremst at vera lagaligir móti eini brødra- tjóð, sum byggir alla sína tilveru á fiskiveidi og fiskivinnu. Eg havi ofta sagt heima í Íslandi, at eg ongantíð líti á foroyingar sum út lendingar, men sum vinir og frændur. Bretar góvust í fjør aftaná 600 ár á íslandsmiðum Hverji onnur lond veiða í islendskum sjogvi' ret 18% 200 fjórðinga markið, teir hava fiskað undir Íslandi í góðar 6 eldir. Men hesin fiskiskapur endaði 1. de- sember í fjør. Tað hevur tí ongin bretskur trolari ver- ið undir Íslandi nú í eitt ár. Sáttmálin við V-Týsk- land varð gjørdur til tvey ár og hann fer úr gildi 28. november h.á. og verður ikki framlongdur. Sam- bært hesum sáttmála sluppu týskarar at veiða 60.000 tons um árið, har- av í mesta lagi 5.000 tons av toski. Annars hevur Ísland sáttmála við tvær tjóðir umframt Feroyar, Noreg og Belgiu. Norðmenn sleppa ikki at veiða meira enn 3.000 tons um árið, tað er mest brosma, og toskaveiðan hjá teimum fer ikki upp um 200 tons. Belgiumenn hava 10 litlar trolarar undir Is- landi, harav eru teir trigg- ir minni enn 200 tons og fýra millum 2 og 300 tons. Miðalaldurin hjá hesum skipum er 22 ár, so hesin fiskiskapurin minkar av sær sjálvum Belgisku trolararnir sleppa at fiska 500 tons av toski um ár båd sat måla IK Ki UDpSaguu, Sr Føroyingar stórri fyrimun av åttmålanum — lodnukvotan neyvan størri komandi år Hevur tað havt av- leidingar fyri Island, at bretar eru utistongdir? Tað hevur ongar av- leiðingar havt. Bretar ha va boðað frá, at tað er landingarbann móti ísfiski i Bretlandi, men hetta hevur ongan tydning, ti vit eru ikki hugaðir fyri at flyta út ráfisk Hinvegin eru bretar nú í júst somu stødu sum is- lendingar vóru í, tá álopini á okkum vóru sum harð ast. Nústaðni skilja bret- ar, at tað hevur stóran týdning fyri bretska fiski- veiði og fiskivinnu at flyta út fiskimarkið, verja fiskastovnarnar og nýta teir á skynsaman hátt. Tí gerast vit nú allir sam- herjar, men tað skuldi heldur verið fyrr. — Fiska íslendingar í EEC-sjógvi? — Nei, íslendingar fiska einans í egnum sjógvi. Vit sleppa ikki at fiska í Norð- sjónum, men hetta eru vit sáttir við. Hetta er ikki okkara havumráði og ti eru vit nøgdir við, at tjóðirnar, sum eiga miðini í Norð- sjónum, sjálvar nýta tey á sama hátt sum vit hava lagt høvudsdentin á at nýta okkara egnu fiski mið. Kvotur og avmarkingar eisini av egnari veiði — Er íslendska toska- veiðan minni í ár? Hon er ikki minni enn hon hevur verið, men hon kundi blivið nógv sterri, vóru tær stóru av- markingarnar ikki settar í verk. Loyvda meskavidd- in i trolum varð fyrst hækkað úr 120 mm í 135 og |. februar í ár upp í 155 mm. Vit hava friðað stór eki, annaðhvert fyri allari veiði ella fyri troling. Myndugleikarnir leggja hald Han undirmåts- fisk, sum verður landaður, nú aftaná at reglur eru gjørdar um, hvussu mins- tastøddir må , vera á veiddum fiski. Og eg må siga, at eg eri Ogvuliga fegin um, } sjómenninir ha vussu tolnir is lendsku Verið tað hevur verið FOAIMNAG Á Síðu UV AÐ RENSE i É i t Ég á i i i