leygardagur 14. januar 1978síða 8

Síða 8 sosialurin spurnarkassin Hevur tå eitthvørt av almennum áhuga, sum tú vil hava svarað, ert tú vælkomin at skriva til SOSIALIN, box 76, 3800 Tórshavn, ella ringja 11820 ella 14720. Vit skulu gera vart við, at allir spurningar til henda teigin verða vidgjørdir við tøgnskyldu. Ov trong forhúð Eg fari hervið at spyrja læknan, um forhúðin kann útvíðkast, tá ein er vorðin vaksin. Eg eri 19 ár, og tá ið eg havi erektión, er forhúðin eitt sindur ov trong, t.v.s. eg fái hana næstan heilt afturum, men tað er trup- ult viðhvert tað seinasta pettid, serliga tá penis er turrur. Fyri stuttum var eg hjá lækna, men hann segði, at her bert var talan um »fimosis i let grad,< og at umskering tískil ikki var neyðug. Samstundis segði hann, at eg skuldi útvíðka forhúðina við dagliga at hála hana aftyrum. . Eg vildi fegin sloppið undan skurðviðgerð og fari tí at spyrja tygum, um eg veruliga kann út- víðka forhúðina, hóast eg eri 19 ár. Ella kann orsøkin vera ein onnur enn hon, ið læknin nevndi fimosis? 19 ár Læknin svarar: Fimosis vil siga ov trong forhúð, at hon ikki fæst afturum. Tá hetta er gjør- ligt, er tað bert fimosis á lættari stigi og skuldi ikki verið neyðugt at skurðvið- gjørt. Fimosos er vanligt — normalt — hjá øllum dreingjabernum frá barns- burði av. Forhúðin vidk- ast so við og við — eitt sindur ymiskt — heilt upp til 20 til 25 ára aldurin. Um ikki sár hevur verið á forhúðini, er eingin onnur orsek til fimosis uttan tann, at tað bara er so. Við fimosis er tað tor- fort — men neyðugt — at halda seg reinan undir for- húðini, so ikki bruni kem- ur í. Hetta hoyrir við til vanligt likamligt reinføri. Vandin fyri fimosis å lættari stigi er, at forhúð- in ikki sleppur fram um aftur, tað kallast para- fimosis. Tá kann vera neyðugt við skurðviðgerð og umskering. Við umskering verður ein partur av forhúðini kliptur av. Hetta verður um okkara leiðir gjert undir innlegging í fullari doyving og kann gerast á ellum aldursstigum. Sigvald Kristiansen 000 Einkjugrunnurin tómur Hvussu virkar Einkju- grunnurin, hver fær pen- ing úr honum og hverjar eru treytirnar fyri at fáa veitingar úr grunninum. Einkja Svar sosialráðgevarans Einkjugrunnurin varð stovnaður eftir at >Stella Argus< gekk burtur í 1957. Peningurin kom inn við eini landsumfatandi inn- savning millum bæði ein- staklingar, stovnar og fakfelog. Peningurin hevur verið veittur teimum, sum sótu eftir aftaná nevnda til- aksvis, einkjum líkn andi umstødum Í summum kirkjum hevur verið siður at lata talvuna ganga til frama fyri Einkjugrunnin Allar- halgannadag og innkomni peningurin hevur verið millum kr. 500 og 1000 um árið. Í letuni er næstan eing- in peningur í grunninum og talan hevur verið um at avtaka grunnin, men tað er ikki gjørt enn. Men tå ið eingin peningur er eftir í grunninum, avtekur hann seg, so at siga, sjálvan. Formaður fyri Einkju- grunnin er Ejvind Vil-' helm, varabispur og Jo- han K. Joensen, vara- stjóri í Sparikassanum, er kassameistari Marjun Sigurðsdóttir sosialráðgevari Sigvald Kristiansen, lækni Marjun Sigurðsdóttir, sosialráðgevi Frá Ellis- og avlamisheiminum í Vágum. Almenna pen- siónin hjá olki, sum fer á ellis- ella rektarheim, fellur burtur triðja mánaðin aftaná Tá maðurin er farin á røktarheim Ein kona síðst í hálvtrýss- unum hevur mann, sum vegna heilsubrek er bund- in til seingina á rektar- heimi, tað ið eftir er av lív- inum. Sjúkan er so háttað, at konan má vera hjá honum mest meguligt, t.v.s. at hon illa kann átaka sær fulltidarstarv. Maðurin er farin á røkt- arheim i heyst, og tað førir vid sær, at avlamisstud- ulin ikki longur verður goldin út til felagshúsar- haldið. Hvussu verður nú við almannastuðuli til kon- una? a) um hon fær hálv- dagsvinnu við innteku uppá umleið kr. 20.000 um árið? b) um hon einki hósk- andi starv fær? Hvussu eiga tey at skatt- ast? h. Sosialráðgevarin svarar: Tá ið fólk, sum eru var- andi sjúk ella eru vorðin gomul, og sum av somu orsek fáa almenna pensi- ón, verða innløgd á ellis- og rektarheim fellur al- menna pensiónin burtur, tá ið innleggingarmánaðin og tann fylgjandi eru farn- ir. Um tað nú er, sum í hesum feri. at konan, sum er eftir í heiminum, ikki hevur lønandi arbeiði, so kann hon sekja um hjálp eftir forsorgarlógini I Klaksvik og Tvør oyri skal hon venda sær til Havn, sosialu deild byrådsins, i hinum bygdunum til Al- mannastovuna, J. Broncksgøtu 27, Tórs- havn tlf. 154 77. Um nú konan vegna sjúku ella aldur er soleiðis skikkað, at hon ikki fær verið í arbeiði, eigur hon at sekja um avlamispensi- Nr. 3 — 14. januar 1978 Jógvan Páll Lassen, sakferari ón, ella um hon er yvir 60 ár, so um framskundaða fólkapensión. Umsóknar- blað fæst á kommunu- skrivstovuni ella á Al- mannastovuni og lækna- váttan skal fylgja við. Um veitingin er eftir forsorgarlógini, so verður ell inntaka drigin frå í hjálpini, meðan ein partur av inntekuni ikki verður taldur við, um so er at veitingin er avlamispensi- on. Um vit taka dømid, tygum sjálv nevna, at ár- liga inntekan er kr. 20.000, so verður einki veitt eftir forsorgarlógini, meðan t.d. miðal avlamis- pensión hevði givið kr. 2.012,— um mánaðin. Tá havi eg roknað við, at tyg- um eru einsamøll og ikki hava bern undir 18 ár. b. Um einki hóskandi arbeiði fæst, verður jú eingin innteka at draga frá í hjálpini, sum so verð- ur goldin við fullari upp- hædd. Forsorgarhjálp 000 Eydun Joensen sålarfrødingur sambært $ 9 = 1.729 kr. um må. Miðal avlamis- pension, har eingin inn- tøka er = 3.164 kr. um må. Viðv. skattinum, so skulu tygum beinanvegin venda tygum til líkningar- valdið í heimbygdini og til Landsstýrið | (Umsóknin stílað til Landsstýrið, men send Líkningarráðnum), og biða um at verða um- líknað frá ti degi, pensi- ónin hjá manninum fall burtur. Álíkningin skuldi so verið eftir tygara nú- verandi innteku. Eftir míni meting, er umredda kona í somu stødu sum einkja, men eftir lógini verður hon ikki javnmett, hóast hennara kor eru tey somu. Hevði her verið talan um einkju, hevði hon fingið einkju- pensión og skatturin hevði verið umroknaður av sær sjálvum. Marjun Sigurðsdóttir sosialráðgevari Loysir seg ikki at fara til handils 'å veg heim úr arbeiði Kann spurnarkassin greiða mær henda spurn- ing, sum vit hava tosað um, men ikki eru á einum máli um. Tað snýr seg um van- lukkutilburð og nær end- urgjaldsskylda tekur við, tá persónur er á veg heim úr arbeiði sínum. Tað er fyrikomið, at maður er farin frá arbeiði sínum og á veg heim verið áhaldsin og brotið beinið. Hann fekk einki endur- gjald frá tryggingini, tí hann á veg heim hevði verið inni í einum handli og keypt. Nú er tað, eg spyrji: Um eg á vegnum til hús fari inn til handilsmannin og keypi mær eitt rug- breyð, t.d. og tá eri á- haldsin og bróti meg sundur, er so tryggingin frá arbeiðsgevaranum ikki galdandi. Tí eg eri ikki farin av vegnum, men á leiðini til hús stokkin inn- um hjá handilsmanni- num? Kann tað vera rætt, at man missir síni rættindi, bert tí man ger eitt vanligt og neyðugt erindi, áðrenn man er við hús? H.H.P. Svar sosialráðgevarans Sambært Kgl. fyriskipan nr. 389 frá 15/11—1966 (við seinri broytingum) um trygging móti avleið- ingum av vanlukkutil- burðum, eru tað bert van- lukkur, sum henda á ar- beiðsplássinum, í erindum fyri arbeiðsgevaran, ella beinleiðis á veg til og frá arbeiðsplássinum, sum koma undir vanlukku- tryggingarskipanina, um ein ikki er persónliga tryggjaður. Tvs. at um tú fert til handils á veg til ella frá arbeiðinum, so ert tú í egnum grindum, og kemur tískil ikki undir tryggingina, sum arbeiðs- gevarin hevur teknað Soleiðis sum tygum seta spurningin fram, kann tað kanska vera iva- mál. Tað er Færøernes Ulyk- kesforsikringsråd, sum avger, um ein skaðatil- burður = kemur undir tryggingarskipanina, men teirra avgerð kann kærast (innan tríggjar mánaðir) til Den Sociale Ankestyr- else, Amaliegade 25, 1256 København K. Eg haldi, tað hevði verið vert at roynt at kæra nevndu avgerð, tí ivaleyst eru fleiri í somu steðu og tað hevði verið áhugavert at vita, hvat kærustovn- urin sigur. Tilskilast skal, at í Dan- mark koma bert tilburðir á arbeiðsplássinum, ella meðan ein ger arbeiði fyri arbeiðsgevaran, undir tryggingarskipanina, meðan tíðin, sum fer til at fara til og frá arbeiðinum, ikki ger tað. Marjun Sigurðsdóttir sosialráðgevari