mikudagur 22. februar 1978síða 9
‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 14 — 22. februar 1978
sosialurin
lesarabrøv
Berufsverbot
Nú eg hoyrdi útvarpið
mikudagin fekk eg hug at
triva i pennin og vil bidja
tygum skriva hetta:
Påpi min var til skips
mestapartin av sini tid,
til hann mitt i sekstiår-
unum legðist á land 58 ára
gamal.
Hann sigldi við slupp í
tjúgunum og fyrst í treti-
vunum og fiskaði undir Ís-
landi og Grenlandi, og inn
ímillum slapp hann eisini
at royna snurruváð og
sildafiskiskap við ísvirk-
isbátunum, tá hesir komu
til landið.
Síðani slapp hann við
trolara fyri kriggið inn-
til 1940, og tá fóru ís-
virkisbátarnir fallitt, ti
teir vóru forút fyri sína
tíð, og tí eingin marknað-
ur var fyri frystum fiski
og ti sildaprísirnir fóru i
botn. Tå hjalpti lands-
kassin ikki teimum sum
komu i likviditetstrupul-
leikar, men landsins menn
vid Mitens á odda vóru við
til at køva hetta góða til-
tak, tí tað rokkaði við ta
makt, sum reiðarasystem-
ið hevði, tað systemið sum
helt fiskimanninum niðri,
so hann við húgvuni í
hondini mátti biðja um
tær krónur, sum ein for-
nuftig kona ikki hevði
keypt fyri uppá bók hjá
reiðaranum.
Pápi mín slapp ikki við
trolara aftaná 1940 til
1947 uttan onkran túr við
Stella Argus og Leivuri
Øssurson og mundi or-
søkin vera tann, at hann
frå ungdómsárum av
hevði bekent, at hann tók
undir við sosialistunum
við Dam og Danbjørg á
odda.
Eg hoyrdi unga Breck-
mann, sum kanska ikki
veit, hvussu hansara for-
fedrar í fólkaflokkinum
terroriseraðu samfelagið
undir krignum, tosa um
»berufsverbot« i Føroyum
og um terror frå almenn-
um »bossum.«
Liggjas Húsgarð og
Louis Zachariassen ja, tað
Alment
BINGOSPÆL
Limir í
Pensionistafelagnum og
onnur eru vælkomin til
BINGO-
SPÆL uppi i SMS mikukvøldid tann
22/2 kl. 20.
Fyrsta plátan kostar 20 kr., har-
eftir 10 kr. fyri plátuna.
Kaffimuður kann keypast.
,
TO
NEVNDIN
LY” sosialinum
var harmiligt, men hvørg-
inav hesum bådum komu
illa fyri at at berjast fyri
teimum idealum, sum
sjálvstýrisflokkurin og
javnaðarflokkurin høvdu i
triatiårunum, teir klåradu
seg, og teir vunnu heidur
og æru og politiskan und-
anvind av ti og Louis
Zachariassen klåradi seg
eisini igjøgnum eina folka-
flokksjagstran i 13—14
år.
Men påpi min og fleiri
hundrað aðrir fiskimenn
sum gingu breyðleysir frá
1940 til 1947, burtursæð
frá teimum rationeraðu
túrum, teir kundu fáa við
suðuroyarskipum, har
hver maður fekk tveir túr-
ar áðrenn aðrir sluppu
umborð, teir merktu »be-
rufsverbotið< fólkafloks-
menn settu í verk nakað
so inniliga.
Og hetta Oli Breck-
mann, tí at ein hervilig
sótt herjaði okkara land
tá, og hon var, at var tú
ikki fólkaflokksmaður, so
skuldi tú køvast, so fekst
tú ikki tjans, so fekst tú
ikki lán til skip, ja so bleiv
tú stutt sagt kúgaður og
familja tin jagstrað av
smáum fólkaflokksboss-
um úti um bygdirnar, sum
jagstraðu familju tína, og
hildu, at tað sum kundi
ganga inni í Europa,
kundi tú eisini berja ar-
beiðs- og fiskimannin við,
so hann helt »kæft, trit og
retning.«
Tibetur slapp påpi aftur
vid trolara i 1947 og hann
upplivdi eisini- teir mo-
dernaðu línubátarnar.
Teir vóru eitt stórt fram-
stig, men alt ov strævnir
at liva umborð á fyri ein
eldri mann.
Hann legði frá sær utt-
an pensión, og arbeiddi
fiskaarbeiði og vanligt ar-
beiði á landi, men noydd-
ist einaferð afturat til
Grønlands, áðrenn hann
fekk ta fólkapensión, sum
Kristiligir fundir
í Itrottarhøllini
í Klaksvík
Streingjakórið hevur kristiligar fundir í Ítróttarhellini
fríggjadagin 24/2 kl. 19.30, leygardagin 25/2 kl. 20.00 og
sunnudagin 26/2 kl. 20.30.
Innivist fæst við at ringja til tlf. 56528.
STREINGJAKORID
hann sum javnadarmadur
hevdi barst fyri.
Hann hevði onki ilt av,
at fleiri av teim »bossum«,
sum hevdu jagstrað hann
frá 1940 — 1947 komu betri
fyri á ellisárum sjálvt um
teir ikki longur kundu
knúska.
Hann hevði yvirbevisn-
ingin um, at hann hevði
verið við í einum frælsis-
stríði, sum var nógv
harðari enn tað sum Louis
Zachariassen og Liggjas
Húsgarð stríddu. Teirra
vildi tíðin og javnaðar-
flokkurin undir ellum um-
stoðum vunnið, men fri-
'gering fiskimansins og
arbeiðarans kundi bert
fremjast, um eitt stórt tal
av arbeiðs- og fiskimonn-
um stóðu fast uppá síni
sosialistisku idealir og
kastaðu av sær »berufs-
verbotsleinkjur« folka-
flokksins tå hesin var
sterkastur og beiskastur
og mest konservativur.
Mær hevur annars
dámað væl at tað er komið
so langt at fólkaflokkurin
sigur seg vera ein sosialan
og liberalan flokk, sum
kann samarbeiða við javn-
aðarflokkin um at fremja
eina vælferð fyri okkara
fólk og eina framgongd
fyri okkara vinnuliv, men
tá eg hoyrdi tygum Óla
Breckmann avdúka hógv-
arnar aftur, vaknaði eg og
segði við konu mina:
„Hetta var gamal
arvur, og hann vísir, at vit
enn mugu vera uppá vakt
fyri »berufsverbotunum.«
Tygum billa fólki inn, at
tygum kunnu skapa okk-
um eitt betri samfelag,
har vit einki rinda sjálvi,
men fáa alt frá tí, sum teir
privatu skapa, og frå ti,
sum vit sjálvi spara upp,
men einki trúgvi eg tað, at
privatir sum ikki eru undir
almennum forpliktilsi
rinda nakað til mín, og
einki trúgvi eg, at eitt
system har ell ikki stuðla
hvenn annan, men har
hver skal sæta sær í pri-
vatari trygging gevur á-
góða til mín.
Eg veit, hver tá fær á-
góðan, ti tryggingar í ein-
um privatkapitalistiskum
samfelagi missa skjótt
virði. og teir sum standa
aftanfyri strúka profittin,
meðan eg sum tryggingar-
takari má siggja mína pre-
miu vaksa uttan at tað, eg
fái tá ið á stendur er nakað
vert.
Hetta er ein luftblødra
sum skal sikra, at Oli
Breckmann einaferð aftur-
at verdur valdur, uttan at
tað kemur fram, at tå
kanst tú risikera at missa
breyð, arbeiði og rættindi,
ti Oli
dámar
ikki
politisk u
Breckmanni
tinar
hugsanir.
Ein sum bleiv
alment løntur
i lægra enda
Aheitan til utvarpid
Okkara (Che Guevara,
frælsishetjan Oli Breck-
mann, hevur aftur latið
hoyra frá sær, hesaferð at
verja talu- og skrivifræls-
ið. Sambært honum, so
misnýtir Útvarp Feroya
hetta heilaga frælsið, tí,
sum hann sigur: >Marx-
istar av ymsum slegum
infiltrera pressuna fyri at
kunna ávirka tanka-
gongdina hjá fólki. Og
heldur hann fram: »Tid-
indaflutningurin má so
vítt sum gjerligt umboða
galdandi áskoðanirnar í
samfelagnum. Tað hava
brúkararnir krav uppå.«
Undirritaði huldumaður
er hóast alt so mikið upp-
lýstur, at hann kann for-
telja O.B., at 51% av
brúkarunum ikki hava
somu áskoðan hasum við-
víkjandi, sum O.B. Við
valið í 1974 vóru 80% á
vali og valdu 51% av velj-
arunum »vinstru.« Tey
20%, ið ikki vóru á vali,
kunnu býtast í trý sløg av
sofaveljarum: kommun-
istar, politiskt vónbrotin
og tey >seru<. Vit kunnu
uttan himpr leggja 15%
afturat teimum 51%-
unum. Sostatt er tað
O.B., ið misnýtir talu- og
skrivifrælsið og ætlar at
trýsta sínar og bert sínar
meiningar og áskoðanir í
66% av fólkinum.
Demi um marxistiska
propagandu er skaldsøgan
Katrin; ein gerandislysing
frå Alandsoyggjunum fyri
mansaldrum sidan. Kundi
hent, at hendan skaldsøg
an fekk førovingar at gera
kollvelting, og gera eina
drúgva hergongu niðan á
Dagblaðið, skera O.B. á
háls og seta eld á húsini.
Hergongan drúgva lærir
feroyingar kollveltingar-
ligt snildi so hergongan
kortini ikki gerst so drúgv
og illgongd sum hin kin-
esiska.
Í somu grein orkar O.B.
heldur ikki hesaferð at
halda sær at loypa á alt, ið
er til vinstru. Lík, milli-
ónir av líkum, tað er
prógvið, sum O.B. hevur
fyri, at vinstrahugsjónin
er høpisleys. Tiverri O.B.,
likunum vidvikjandi kem-
ur ongin tinum meiningar-
feløgum til kniggja.
Vid tidini er komid i
ljósmála, at Ø.B. líður av
somu sjúku sum Joseph
McCarthy, ið var leiðari
av jagstranini av komm-
unistum í USA í 50-unum
McCarthy fór so harðliga
og ódemokratiskt fram, at
hann gjerdist ein skomm
fyri allan vesturheimin
fyri ódemokratisku fram-
ferð sína, tað demokratiið,
hann skuldi verja.
Soleiðis tykir mær Óli
Breckmann so minlikur
McCarthy. Ansa tær Oli,
McCarthy doyði få ár
seinni spinnandi erur í
hevdinum.
Paranoia
* Fe
Harra blaðstjóri!
Í Sosialinum 15. februar
í ár, hevur tú givið inni-
vist fyri einum lesara-
brævi við yvirskriftini —
Mesn undirskrivað
Havnarfólk.
Greinin skal vera eitt
aftursvar upp á eina grein,
ið eg skrivaði við navns
undirskrift í Dimmalætt-
ing tann 9. februar. Grein-
in snúði seg um — við
yvirskrift í Telefonverkið
og Meinigheitshúsið
Hví eg hefti smiðjuna í
Litluvik uppi, var at visa
til byrådsvidtøku, ið by-
ráðsformaðurin til eina og
hverja tid kundi lata vera
við at fremja, um
meinti, at hon
nærri umhugsanar
Nú hevur tú givið inni-
hann
1 1
kravdi
lesara
hesum
vist fyri
brævi, ið brikslar mær, nú
eg eri komin upp tær
eldru rekkjurnar her
Havn, at um eg øll tey
mongu år, eg havi sitid
sum limur í Tørshavnar
byråd ikki hev Ji glørt
sterri mistøk enn smið
i Litluvik, so var eg
væl farin, og at eg skuldi
verid ometaliga fegin bara
at sloppið at tagt, ti mini
mistøk i minari »byråds-
periodu« eru so nogv og
greflig, at skulu tey rams-
ast upp fylla tey nogvar
sidur, og at vit Havnar-
folk ikki gloyma so lætt
Her er eitt grovt ålop å
meg persónliga, at tað eru
injuriur móti mær at taka
ímóti á ellisárum, at eg vil
biðja teg Vilhelm Jo-
hannesen um at geva mær
navnið á hesum
fólkum, so eg fái
Havnar
vart
meg. Hetta er mitt ynski í
fyrstu syftu
Eg vóni at fáa svar
ikki at
lata hettar brikslið sita
hesar
skjótt, ti eg ætli
mær, uttan at íaa
navnleysu ræduskitar
buskinum. Eg
tonkt
kundi mær at
møsnarin ella mesnarnir
kundu havt gott av, at vit
Havnarfólk tóku teir
viðgerðar
Vónandi gongur tú mær
a meti,
so eg lai vart meg
5 nn
og Kann ganga við opnari
pannu á Havnargetum
Kjartan Mohr
havnarmaður