leygardagur 18. mars 1978síða 5

Nr. 21 — 18. mars 1978 sosialurin Síða 5 Grækarismessan 1978: Tá vit hoyra fyrsta klippið er várið byrjað av álvara Vit prenta her reðuna, sum Jona Henriksen, løgtings- kvinna, helt a Grækaris- messuhaldinum í Havn: Góða samkoma, góða hornorkestur og Havnar- kór, kæru skótar, bæði dreingir og gentur, stórir og smáir. >Tiðin rennur sum streymur í á<, syngur skaldið, og vit her í Havn- ini verða meira enn onnur mint á henda álvarsama sálm, ikki tí vit syngja hann oftari enn onnur, men kann ljómar frá klokkuspælinum í gomlu kirkju okkara. Ja, tíðin rennur avstað, og vit við henni, og okkum er fyri neyðini at steðga á, at geva ella taka okkum stundir til tess, tað er gott bæði fyri sál og likam, og tíbetur eigur lív okkara mangar slíkar letur, ið daga sum varðar framúr, bert vit vilja nýta tær, og ein slík er Grækarismessa, har vit bjóða várinum og tjaldrinum at vera væl- komið til okkara. Hesin siður at halda Grækarismessu við horn- blástri, skrúðgongu, sangi og reðu hevur bert 35 ár á baki hjá okkum, men sjálvur dagurin er elligam- al, stavar frá 7. eld; ka- tólska kirkjan helt hann til áminningar um páva Gregor I, ið doyði ár 604, júst henda dag. Sum tiðirnar gingu broyttist haldið, og hann gjørdist ein veitsludagur hjá skúlunum, og var tað serliga sangurin, ið ser- merkti haldið. Um hetta mundið varð 12. mars roknaður at vera javndøg- ursmark, dagur og nátt eins long, nú fór dagurin at vinna, og sostatt var várið í hondum. Leita vit til grannalond okkara, so trúðu Norðbúgvar, at á Grækarismessu vaknaði oll náttúran til nýtt lív, og teir trúðu eisini, at ferða- fuglurin kom heim henda dag, og leitað varð út at finna, um tað var farið at nælast og grenkast, og eisini varð hugt eftir, um ferðafuglurin var at sigg- ja. Um hesin siður eisini hevur verið hjá okkum, vita vit ikki, tó má Tjaldr- ið ivaleyst frá fornum tíðum hava verið boðberin um várið, og komudagur tess, Grækarismessudag- ur, hevur verið dagurin, sum segði frá, at nú komu ljósið og lýkkan aftur: >tú bert okkum boð um ein ljósari dag, at nú er brátt summar í hondum,< og fyri fedrum okkara, ið sótu í einsligum bygdum, má veturin ofta hava verið bæði langur, strangur og myrkur og longsulin verið sterkur eftir teirri ljósu tidini, har alt fór at spretta og láta, fyri hesum fedrum okkara má tað fyrsta klippið hava havt ovurhonds stóran týdn- ing, sum vit ikki reiðuliga eru fer fyri at fata, og á- líkavæl, hóast allar ný- mótans hentleikar, so hava vårid og tjaldrid ti- betur eisini nakad at siga okkum, annars vóru vit ikki samankomin her á Vaglinum til Grækaris- messuhald. Sum frammanundan sagt, so eru tað bert 35 ár síðani, vit í Havnini byrj- aðu at halda Grækaris- messu á henda hátt, og tann, ið fekk hetta avbera góða tiltak í lag, var Sverri Patursson, sáli. Fyri tykkum ungu og tykkum bernum er hann ein maður í segu okkara, mest kendur sum tann stóri fuglavinurin og alsk- arin av náttúruni. Sverri var borin í heim í Kirkjube, hesi aldargomlu seguligu bygd við sínum fornminnum og sum bóndasonur kom hann í neyvt samband við nátt- úruna. Alt hetta gjerdi eisini sitt til, at Sverri kom at elska náttúruna við øllum rikidømi henn- ara, og varð tað serliga fuglurin, ið varð hjarta- barn hansara. Sverri dugdi at taka ímóti hesi virðismiklu gávu frá skap- aranum á rættan hátt, nevniliga at gávan eisini gjørdist ein uppgáva: at læra landsmenn sínar at fara væl um náttúruna, at fuglurin ikki bert er veiði- djór og ikki at órógva hann, hverki á landi ella sjogvi. Sverri var ongin sam- felagsrevsari ella samfel- agsstormari, ikki dømandi tók hann til orða, hann visti, at tydningin av fugli og dålkan av nåtturuni ofta hendi av fåkunnu, tad var upplýsing, ið skuldi til, og aldri troyttaðist Sverri í hesi síni uppgávu, í talu, m.a. á hverji Græk- arismessu í fleiri ár her á Vaglinum og skrift, striddist hann fyri at fáa fólk sítt at hava tokka til og virðing fyri fuglinum og náttúruni og at fara væl um tey. Strid Sverr- asar bar ávekst, fólk vaknaðu so við og við og sóu ríkidemið, ið landið átti í náttúruni og fugli- num ikki eitt rikidømi í peningi, og tað sum fyrr varð dálkað ella oyðilagt í gáloysni, varð nú vart við skynsemi. Sverri Patursson fekk loyvi at uppliva hesa sinn- isbroyting hjá landsmonn- um sínum, og tað gleddi hann nógv. Vit skótar og onnur hava nomið nógv av Sverra, og besti hátturin at vísa takksemi okkara móti honum er, at vit halda áfram við áhuga- málum hansara og tað sær út sum um tann sinnis- broyting, ið fór fram hjá okkum viðvíkjandi nátt- úruni og ellum livandi er við at hverva, og nógvar eru orsekirnar. Innan samfelag okkara er ein risabroyting farin fram hesi seinastu árini, m.a. eru vegir komnir so at siga flestu staðir, upp um fjøll og gjøgnum fjøll, so fólk kunnu ómakaleyst koma allastaðir, og tað sæst tíverri í náttúruni, órudd liggur vida. Eisini við ti góða ferðasambandi úteftir, so merkist árinið uttanifrá, bæði góð og ring, skjótari enn áður hjá okkum. Og hvussu sær út í stóru verð. Umframt kriggj, hungur, náttúru- vanlukkur, dålking og nógv annað, so er nógva staðir, skapningurin sett- ur í skaparans stað, og menniskjan hevur gjert seg til harra bæði yvir lívi og deyða. Tað vil uppaftur siga, at hon missir bæði virðingina og ábyrgdina fyri ollum livandi. Lat okkum tí eina letu sum hesa minna hvenn annan á, at skaparin er yvir ellum og alt í ellum, og at Hann skapaði til menniskjuna hesa vekru jørd við ellum, hon ber. Guð gjørdi menniskjuna til harra yvir himmalsins fuglum, havsins fiskum og øllum fenadi, ikki vid teirri ætlan, at alt skuldi verða týnt og oytt, men at menniskjan skuldi verða harri við ábyrgd og hava virðing fyri samskapning- inum og fyri lívinum sjálvum. Og nú letur Guð okkum í náði síni aftur uppliva eitt vár, henda årstidin, sum framum hinar er sum eitt undur. Foldin, sum hevur sovið sín kalda, myrka vetrarsvevn, vakn- ar, treini byrja at spretta, tær fyrstu smáu blómur- nar koma so varisliga upp úr teirri døkku mold- ini, dagurin gerst longri og fleiri og fleiri fuglar fara at låta, og tå vit so hoyra tað fyrsta klippið, tá er várið byrjað av álv- ara fyri okkum, hesin fuglur, sum sigur okkum so nógv, hann vendir trú- fastur heimaftur til okk- ara, sjálvt um fannir fjøll- ini fjala og frostbitin er hver túgva at sjá, sum Dahl próstur, sáli syngur og víðari: Men kemur tú tjaldur ár eftir ár, tú boð um ljósari tíðir so skal tað kennast um landið alt tað tekur at sumra um- síðir Lat sólina skina um dalar og fjøll grønkast lat heidar og lidir Ti øll vit leingjast mot livgandi sól vonandi sælari tidir. Ja, tað er lagt niður i menniskjuna at leingjast eftir ljósinum og sólini og eisini at leingjast eftir sólanna sól úr Betlehem. Tidin rennur avstað, men hava vit Guð við okkum, so ber tað av álvara mót ljósari tíðum. kring oyggjarnar Læruráðið nyggjan formann Feroya Læruráð hevur fingið nýggjan for- mann. Landsstýrið hevur sett Jógvan Páll Lassen, sakferara, í hetta starvið. Jógvan Páll Lassen tekur við formansstarvinum i Læruráðnum eftir In- ger Christiansen, full- trúa í Landsstýrinum. Jógvan á Gørdunum á saltfiskaveiðu Línuskipið Jógvan á Gerðunum hjá P/f J. Dahl í Vági fer salt- fiskatúr fyrsta dagin, fyrst til Eystur-Gren- lands og haðani til New Foundlands ella á Flemish Cap. Jógvan á Gerðunum lastar eini 200 tons av saltfiski og kvotan, hann hevur fingið vestanfyri, er 150 tons. Tað er ti ætl- anin at fiska tey írest- andi 50 tonsini onkra aðrastaðni, helst við Eystur-Grenland. Jógvan á Gerðunum hevur fingið egningar- maskinu, norska, av sama slag, sum Vað- horn hevur. Maskinan varð ísett í Vági síðst í farna ári og kostaði við ellum iroknadum 700.000 kr. Teir hava síðani roynt hana, fyrst undir Íslandi, har teimum bert eydnaðist at seta fýra ferðir, tá føroysku skipini vórðu rikin hadani í januar. Síðani hava teir gjert unum í Tanzaniu. Íslands í 7 ár. heimsins londum. Skriv frá landsstýrismonnum til apartheidstjórnina í Suður-Afrika Feroya deild Amnesty Internationals tekur nú lut í eini kampanju móti apartheidpolitikkinum í Suður-Afriku. Kampanjan endar í apríl við m.e. einum skrivi frá landsstýrismonnum til myndug- leikarnar í Suður-Afriku, har harmast verður um tey áhaldandi og stóru brot á mannarættindini í landinum. Í einum tíðindabrævi frá Amnesty International — Feroya deildini verður sagt, at deildin í tíðarskeiðinum november 1977 — januar 1978 tók lut í einari kampanju móti juntastýri- num í Paraguay og deildin hevur eisini verið við til at virka fyri einum bata í fongsulsviðurskift- Tveir bólkar hava arbeitt við leyslating av fangum í Tanzaniu og í Suður-Afríku, Ísrael og El-Salvador. Fangin í Suður-Afriku verður leys- latin i mai eftir at hava sitið á fangaoynni Robben Føroya deild Amnesty Internationals hevði annars aðalfund herfyri og byrjaði fundurin við. at luttakararnir mintust Fraser Eysturoy, sum frá fyrsta degi deildarinnar gjerdi eitt stórt ar- beiði fyri Amnesty International. Á fundinum varð upplýst, at felagsskapurin í 1979 ætlar at virka fyri, at deyðarevsing verður avtikin í ellum fleiri stuttar túrar und- ir Feroyum og nú meinar manningin, at tað er ráðiligt at fara langtúr við maskinuni. Teir vera 15 mans við henda túrin í staðin fyri 18—19, um ongin egningarmaskina var. Á ísfiskaveiðu hava teir verið 11 mans í staðin fyri 16 áður. So- statt kemur maskinan í staðin fyri 3—5 mans. Petur á Gerðunum, sum P/F J. Dahl eisini eigur, er í letuni við toskagernum undir Feroyum og Borgin skal á Norðhavið. Hon hevur fingið isettar oljutrýstsnellur, 12 í tali. Timburhandilin flytur Komandi mánadag flytur P/f Havnar timburhandil av eyst- aru bryggju niðan á nýggja handilsekið uppi á Hálsi. Grundek- ið hjá Timburhandli- num har uppi er 5.500 m' til steddar og heild- argólvvíddin í nýbygn- inginum er 4.400 m'. E. Pihl £ Sen hevur bygt húsið og byrjaði arbeiðið í mai i fjør. Byggiætlanin er gjørd av danska felagnum Bendt Zinck, sum hev- ur serkunnleika i at byggja timburhandlar. Byggikostnaðurin er uml. 6,2 mill. kr. 30 fólk starvast hjá P/f Havnar timbur- handli, sum tann 9. august í ár hevur 50 ár á baki.