mikudagur 22. mars 1978síða 12

Síða 12 sosialurin lesarabrøv Nr. 22 — 22. mars 1978 Vælferð Í Dimmalætting skrivar gl. legtingsmaður, sum uttan iva er (G. L. Samu- elsen, blaðstjóri) um tað vælferðarsamfelag, sum javnaðarflokkurin er tals- maður fyri. Men eitt er sikkurt, og tað er, at við sambandsmonnum á odda verður onki vælferðar- samfelag i Feroyum Hann, sum lesur teirra stevnuskrá, kann lesa millum orðini, hvat fyri samfelag teir ynskja. Tað er eitt borgarligt samfel- ag. sum skal kúga og mergsúgva slitmanna- fjøldina júst sum í goml- um døgum tá ið reidarar og aðrir av ti góða slag- num sluppu at liva og láta sum teimum lysti við mill- um annað at koyra fólk til hus, ti tey vóru javnaðar- fólk. Tað var tá ið javn- aðarflokkurin bleiv stovn- aður, at nógv mistu ar- beiðið, tey vóru sosialist- ar. Men í dag er oðrvísi. Nú hava vit fakfeløg, sum kunnu leggja eitt virki lamið um onkur limur missir sitt arbeiði av pol- itiskum orsekum. Hetta hava vit ikki sambands- monnum at takka fyri. Havnarmaður **xx Vælvild ella vald? Midjord Sosialinum 8 Sverri skrivar í mars grein um dagpeningaskipanina, og niðursteðan er, at >...um vælvild og rætt- ferð skal vísast arbeiðara- stættini, má annað skinn takast um bak... Ein eitt sindur margháttlig áskoð- an, líka veit eg um hon er lýsandi fyri hugsjónir javnaðarmanna. Arbeið- andi fólkið sum skapar alt virði í samfelagnum, skal fáa >rættferð< og henda rættferð er m.a. at polit- ikarar og kapitaleigarar skulu sýna hesum fólki »vælvild« veita teim- um ein bita av ti samfel- agsligu virdisøking, hetta fólk sjålvt skapar. Er hetta ikki at skera halan av hundinum og bjóða honum ein bita burturav? Arbeiðandi fjeldin í Feroyum hevur eins lítið og aðra staðni brúk fyri »vælvild«, og hvørki dag- peningaskipanir ella onn- ur sosial rættindi eru náði- gávur ella góðar gerðir frá og KJARTAN ':/ DALSGAARD NÅ TLF 15222 nemme) 7 = 94 onkrari »vælvild,« samfelagsligari hetta er bert Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fåa lesarabrøv upp- tikin undir hesum teiginum er, at blaðstjórnin veit, hvar hevur skrivað brøvini. ein partur av teirri virdis- øking, sum skapt er vid livandi arbeidi, men fer aðrastaðni enn til tey, sum fremja hetta livandi arbeiði sjálvi. Tað er ikki bert rætt og rímuligt, at arbeiðsfólk fær pensión, sjúkrapening ella arbeiðs- loysislen, tað er haraftrat ikki nakað fólk áttu at biðið politikarar ella ar- beids»gevarar« (arbeiðs- keyparar) um, men nakað sum arbeiðsfólk sjálvi av- gjørdu, at tey skulu hava og hvussu nógv. Fyrst mugu vit hava sundurlutingina av ar- beiðandi fólkinum í smær- ri felog burtur, og eina Le størri og sterkari sam- skipan setta å stovn, har- eftir eigur slik samskipan at råda yvir sinum vidur- skiftum uttan tørv fyri vælvild aðrastaðni frå. Nóg leingi hevur arbeið- andi fólkið etið molar við ríka manns borð upp gjøgnum søguna. Føroya folk eigur at vita, at tad eigur hetta land alt sam- alt, og eigur eisini at hava rættindi og vald yvir hes- um landi sum ein sjålv- sagdan lut. Her skuldi ikki verið neyðugt at spurt Dagblaðið ella ar- beids»gevara« feløgini um nådi. Krippi Bilarnir stressa Havnina Harra blaðstjóri! Tað var við stórum á- huga, eg las lesarabrøv i Sosialinum herfyri, har tað verður funnist at øll- um teimum nógvu bilu- num í Havnini. Hetta var helst undan >ferðslusteðg- inum<, sum Kvinnufylk- ingin skipaði fyri. Eg havi mangan ætlað mær at tikið pennin og skrivað nekur orð um hetta bilóskilið. Og nú kom so eitt hevi. Eg skal viðganga alt fyri eitt, at mær dámar væl at ganga (havi einki koyrikort), men er talan um eitt longri strekki — og tey eru nógv í Havnini nú — havi eg einki ímóti at verða fluttur við bili. Men máti skal vera við. Spákar tú í miðbýnum ein vanligan dag í viku, til ella frá arbeiði, so varnast tú skjótt, at alt er gingið aftur á hond við ferðsluni. Har er einki tamarhald longur. Øll hava ein so- vorðnan skund, uttan at tey vita av tí, og pláss er bert fyri bilum. Stress er nú vorðið eitt gamalt nýyrði. Men er nakað stressað, so er tað umhvervið í miðbýnum í Havn. Og tað fer helst at versna uppaftur meiri. Men hvussu skal tað vera? Hugsa bert um billýsing- arnar, sum floyma á sid- unum í øllum bloðunum. Og tað frálíka miðstaðar- økid á Hálsi fór alt til bil- handlar. Einaferð í tíðini varð skipað fyri regluligari bussrutu í Havn. Mær kunnugt var henda ruta á privatum hondum. Men hon helt so uppat eftir nøkrum árum. Tað átti at verið ein uppgáva hjá Tórshavnar kommunu, ella fyri tann skuld landinum, tá ið teir siga hevuðsstaðin at verða vorðnan ein umsit- ingarbý fyri alt landið, at stovna eina regluliga bussrutu, sum koyrdi úr einum býarparti í annan. Sum nú er verða tey, sum búgva langt uttan fyri miðbýin, har tey arbeiða, at útvega sær okkurt flutningstól, hóast ráðini ikki eru so góð. Hesi hava krav upp á eina almenna bussrutu í einum býi sum Havnini, sum mennist og veksur so skjótt. Hinvegin beri eg ótta fyri, at tað er vorðið ov seint. Bilarnir hava fyri langari tíð síðani tikið ræðið, og tað er eitt und- ur, at so fá verða yvir- koyrd í stressaða midby- num í Havn. Harra blaðstjóri! Felog við ymiskum endamálum eru stovnað víða hvar í landinum. Summi arbeiða væl, og nógv spyrst burt- urúr, meðan onnur eru so stuttlivad, at tey ana bert fáar dagar eftir stovning- ina. Eg fari at mæla til, at gongufólk í Havn taka seg saman í eitt felag við ti endamáli at fáa tamarhald á tí hóttandi bilismuni í hevuðsstaðnum. Eg tori frammanundan at siga, at eitt tilikt felag fær stóra undirtoku og verður ikki stuttliva3 — tverturi moti. Gongumaður Hvørjar eru allar so- sialiseringarnar, j.v.? Aftursvar til j.v. (Jer- mund Vágadal?), sum hevði eitt lesarabræv í Dimmalætting 7.3. undir heitinum: Vit skifta flokk. Enn einaferð er eitt les- arabræv í Dimmalætting um allar tær sosialisering- arnar, sum núsitandi landsstýrið hevur framt, uttan at brævskrivarin nevnir eina ta einastu sosialisering. Er tað ikki heldur bíligt, blaðetiskt 6- forsvarligt og ein reingjan av veruleikanum, j.v.? Tað, sum tú kallar sosi- alisering, eru helst tær statsligu interventiónir- nar sum heild — tær statsligu uppileggingar- nar, royndirnar at stýra og tilrættisleggja samfel- agið í ein størri mun — sum framdar eru, men sum tykjast flestu sosial- istum lítið umfevnandi. (Men tað er ein annar spurningur). Í brævinum, sum part- vist er vent móti fólka- flokkinum og partvíst móti javnaðarflokkinum, skrivar j.v. m.a. um javn- aðarflokkin: »Javnadar- flokkurin, sum við Petur M. Dam á odda, var ein hampa sambandsflokkur, leggur nú leiðina heilt annan vegin. Nú tykjast veljarnir at flokkur teirra minnir meir um ein 14.- anda flokk, har Erlendur og Atli strekkja kjel í fel- ag. At hetta samarbeiði endar við einum akadem- iskum einastýri, sum kall- ast fyri sosialisma, er eingin ivi um.« Fyri tað fyrsta hevur javnaðarflokkurin ongan- tíð verið ein beinleiðis sambandsflokkur, men ein flokkur, ið gongur eina frælsissamvinnuleið við Danmark, sum floksfor- maðurin fleiri ferðir hevur víst á. Og fyri tað næsta fordemir javnaðarflokkur- in sosialistiskt einaræði. Eisini akademiskt eina- stýri, hvat tað so er? Javnaðarflokkurin hev- ur valt eina leið — eina gongd, sum fullkomiliga er í tráð við andan í hei- mastýrislógini, ið sam- bandsflokkurin tók og helst eisini framvegis tek- ur undir við. Vist hevur javnaðar- flokkurin havt eitt í mangar mátar fruktagott samstarv við sambands- flokkin, men tað skuldi væl ikki plikta til eitt framhaldandi samstarv í allar ævir, tá ynskini ganga eina aðra leið og meguleikarnir fyri einum samstarvi við aðrar flokk- ar er til staðar. — Eitt samstarv, har fleiri av stevnumálum floksins á búskaparliga, sosiala og tjóðskaparliga økinum kundu fremjast enn i sam- gongu vid sambandsflokk- in. Mål og mið, sum tíðin er búgvin til eftir okkara áskoðan. Sambandsflokk- urin er ikki komin eftir ti enn, men hann kemur 6- ivad. Søguliga gongdin visur, at afturhaldsflokk- ar altíð darla nakað aft- anfyri, men teir ansa altid eftir, at fjarsteðan ikki gerst ov stór, tí tað er tað sama sum, at týdningur teirra minkar til einki. Tað eru nú útvið 10 ár síðani, at javnadarflokk- urin misti formann sín, P.M.Dam. Eftir minum tykki vildi tað verið rættiliga syndar- ligt, um ein flokkur ikki broyttist í einum so long- um ftíðarbili. Ikki bert oddamenninir og flestu á- litismenn floksins eru aðr- ir. Tidin er ein onnur. Grundsjónarmið floksins eru endurskoðað í hesum tiðarskeiði o.s.fr. Ein. gongd, sum uttan iva er í anda P. M. Dams, sum tit greinskrivarar í Dimma- lætting ferð eftir ferð krøkja tykkum i. Javnadarflokkurin er ikki ein statiskur flokkur — ein flokkur, sum stend- ur i stað — men ein aktivur og livandi fram- burðsflokkur. Eftir mínum tykki vildi tað verið endabresturin hjá einum flokki, um hann ikki broytti seg í samljóð við tær samfelagsligu Á FJARÐA-HÚS — eini frålik hús A ——— »VESTMANNA TIMBURHANDIL Vestmanna EA Y Telefon 24170