mikudagur 10. mai 1978síða 3

Nr. 35 — 10. mai 1978 sosialurin Síða 3 Formaðurin í Føroya idnadarfelag: — men grunnarnir eru ov trekir at veita studning — Vit skulla sanniliga ikki hava íðnað fyri ein og hvenn prís í Feroyum. Tað má ikki verða so, at idnadurin um nekur år er blivin eitt haft um fótin á samfelagnum. At vit hava fingið eina rúgvu av 6- rentablum ídnaði, sum vit ikki eru ferir fyri at av- vikla. Tað er formaðurin í Før- oya idnadarfelag, Gutt- ormur Djurhuus, sum sig- ur hetta. Sum dømi um 6- rentablan idnað nevnir hann aluminiumsidnadin í Noregi, sum tað almenna nú noyðist at stuðla figgj- arliga, so tey nógvu ar- beiðsplássini og kapitalur- in ikki fara fyri skeyti. — Noregur hevði fingið munandi meira burtur úr við at útflyta streymin, sum fer til aluminiums- idnaðin. Eitt annað demi um hetta eru skipasmiðjurnar í Sveríki. Eisini tær liva nú av almennum inn- spræningum. — Tí skulla vit miða í- móti at fáa relativt smáar fyritokur við ikki alt ov hegari grundilegging fyri hvert arbeiðsplássið. So- leiðis fáa vit eitt fleksibelt vinnuliv, sum tolir skift- andi tidir. Loftast i Tinganesi — Tað er neyðugt vid ein- um åvisum tali av kon- kursum um árið, og virki skulla ikki loftast úti í Tinganesi fyri ein og hygnn pris. Men fyri at fáa hetta ávísa talið av konkursum er neyðugt við eini yviretablering, so vit kunna fáa eitt úrval av fyritøkum, sum eru førar fyri at liva. Guttormur Djurhuus sigur, at vit hava ikki hesa yviretablering í dag og tað kemst av, at grunnarnir eru ov restrik- tivir, ov trekir at veita studning. Hann sigur, at ætlanin við Menningar- grunninum var júst hetta, at hann skuldi veita risi- koviljugan kapital, men grunnurin hevur bert í einum feri mist pengar. — Grunnurin krevur ov stóra trygd fyri at veita studning. Tað kann ikki vera meiningin, at bæði hús og heim skal setast í veð fyri at kunna royna at gera eitt gott hugskot til veruleikan. Sita ov fast á pengunum — Menningargrunnurin hevur játtað nógvar milli- Onir, sum ongantíð eru av- heintaðar. Tað er jú so lætt hjá nevndini at siga, at allir pengarnir eru játt- aðir, ti so sleppur hon frá at arbeiða við umsókn- unum. Guttormur Djurhuus heldur, at tað skuldi verið fyriskipað soleiðis, at um játtaður peningur ikki er avheintaður í einum åvis- um tíðarskeiði, so fellur hann aftur til grunnin, sum so kann játta hann til onnur endamál. Hann heldur, at tað er freistandi hjá nevndini í Menningar- Guttormur Djurhuus — málsetningurin hjá ídnaðinum má falla saman við málsetninginum hjá samfelagnum í heila. Arbeiði til allar hendur fyri eina rímiliga len. Hin- vegin kann ídnaðurin ikki vera eitt endamál í sær sjálv- um grunninum at blíva res- triktiv fyri ikki at missa pengar. Hinvegin er ongin meining í, at grunnurin veitir studning til hotel- virksemi o.tl. — Tað varð sagt á pa- nelfundinum í SMS her- fyri, at man má krevja av monnum, sum hava ein góðan »idé«, at teir ikki gevast við at sekja um studning, hóast teir í fyrs- ta og ødrum umfari fáa noktan. Men tað kann ikki vera rætt, at man skal brúka so nógva orku til at fara til grunnarnar ferð eftir ferð fyri at fáa ein »idé« framdan, at man neyvan orkar at fara undir sjålva fremjingina. Guttormur Djurhuus heldur annars, at Menn- ingargrunnurin og Idnad- argrunnurin krevja ov lit- id frå landsstyr: im. Rakstrar- kreditturin — Tad er ein almennur tørvur å rakstrarkreditti i Føroyum i dag og ti ar- beiða nógv virki tungt og órationelt. Tað, sum okk- um tørvar, er ein skipan, har bankarnir veita 50% av tervandi rakstrarkre- ditti móti veðhaldi í goymslu og onkur av grunninum kundi so veð- hildið fyri hinum 50%. Guttormur Djurhuus heldur ikki, at vit eiga at byggja virki, sum ikki hava ráð at gjalda ar- beiðsfólkinum eina hampi- liga løn. So mugu tey heldur koyrast konkurs. Mjoørkatosið hjá býráðnum — Teir kommunalu myndugleikarnir í Havn skuldu verið eitt sindur erligari og bart út sagt, at tað er ein yviretablering í býnum og vit ynskja ikki fleiri virki her, fyrr enn í- búðaspurningurin er loystur. Men í staðin fyri krógvar býráðið seg aft- anfyri mjerkatos um klo- akkviðurskifti og býar- plan. Formaðurin í Ídnaðar- felagnum metir tað at vera í lagi, um ikki fleiri virki koma í Havnini fyribils, tí vit hava kanska havt ov stóra miðsavnan her. Annars hava kommun- urnar í Feroyum yvirhev- ur eina positiva steðu til nýetablering. Almennar iløgur og útbygging — Tað er neyðugt at stýra teimum almennu ílegu- num, soleiðis at tær verða lagdar yvir eitt langt ára- mál. Tað kann ikki vera rætt, at fleiri almennir bygningar eru í gerð í senn í Havn. Hetta ger eisini, at tað er torført at fáa nóg nógva arbeiðsorku í bý- num. Hetta kann stýrast bæði á kommunalum stigi og av landsstýrinum. Guttormur Djurhuus vísir á skeivleikan í, at almenn útbygging forðar fyri eini møguligari framtidar- vinnu. Sum dømi nevnir hann byrgingina i Hvan- nasundi. Hvannasund er eitt av teimum fåu plåss- unum i Føroyum, sum er egnad til fiskaaling, men fyri at hetta nú kann vera meguligt, má byrgingin gravast upp og rer leggj- ast í hana. — Tað almenna átti at hugsa seg betur um, áðr- enn vegir, byrgingar o.tl. verður gjert. Lóggávan í lagi — Lóggevingin um tollar á ráveru og maskinum er liberal, men tolkingin av henni er ov tilvildarlig og ynskja vit í Ídnaðarfelag- num at fáa hana í fastari legu. Tað er tungt at fáast við, tá man skal út í Tinganes, hverja ferð okkurt ivamál er. Guttørmur Djurhuus leggur afturat, at við nýggju partafelagsskatt- lógini hava virkini fingið ein rímiligan meguleika til burturleggingar til kom- andi endamál. Føroyskar vørur og útlendskar — Tað skuldi verið ein sjálvsegd sek at keypa feroyskar verur, tá tær eru eins góðar og bíligar sum tær útlendsku. Men tað er skeivt at keypa fer- oyskar verur, tá tær eru dýrari. Ti kanska koma vit tå har til, at vit ikki leggja i at framleida eins góðar og biligar verur sum tær, ið verða fluttar inn. Ti haldi eg til demis, at tað er skeivt at hava verjutoll. Hann sigur, at føroysk virki eiga at leggja dent á at framleiða bíligar verur og tey hava meguleikar til at gera eins biligar verur og tær innfluttu. Tað má vera eitt standandi krav, at tað almenna brúkar fer- oyskar verur og tænastu í teimum førum, tær eru til og treytað av, at góðska og prisur eru á sama stigi sum tær útlendsku. Hann nevnir sum demi, at Strandferðslan einans eig- ur at selja føroyskt øl og sodavatn og at Lands- verkfreðingurin átti at latið oll dekk vulkanisera í Feroyum. — Men har, sum vit ikki eru ferir fyri at gera veruna eins bíliga og ta útlendsku, eiga vit ikki at royna okkum. Tekniska útbúgvingin — Tað er onki dulsmál, at tekniska útbúgvingin i Føroyum er undir allan kritikk. Eg spurdi eina- ferð á einum fundi, har teknisku skúlarnir eisini vóru umboðaðir, hvussu tað bar til at sleppa gjøgn- um eina tekniska útbúgv- ing uttan at duga at rokna brot. Svarið eg fekk, var, at tað er ikki uppgávan hjá teknisku skúlunum at læra næmingarnar at rokna brot. Um so er, so má tað í hvussu er vera teirra uppgáva at skilja teir burtur úr, sum ikki duga at rokna brot. Kvali- teturin má eisini blíva undir alt lágmark, tá dumpiprosentið er null. Føroyska vikan í SMS — Ídnaðarfelagið hevði í eina tíð arbeitt við tanka- num um eina feroyska viku, og tá SMS bjóðaði sær til at skipa fyri slíkari viku, var ongin orsek til at siga nei. Orsekin til, at vikan var í SMS, var ein- faldliga hon, at ongin ann- ar kom við tilboðnum. Kanska verður føroysk vika í hølunum hjá Keyps- samtekuni næsta ár, um teir bjóða okkum tey.