Sosialurinarkiv
Sosialurin 1978-05-17, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 17. mai 1978síða 3

‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

I Í | | Nr. 37 — 17. mai 1978 sosialurin Sida 3 Endaligu donsku hagtølini fyri 1977: Halli i samhandlinum vid utheimin 19 mia. kr. Størsti samhandilin fer fram millum Danmark og hini EF-londini Hallið í danska samhandl- inum við utheimin er nú endaliga uppgjert til 19,6 milliardir kr. fyri 1977. Hetta talið er nógv meira, enn roknad varð við frammanundan. Somu- leiðis er tað meira, enn bú- skapsfreðingar hava sett hallið fyri hetta árið til. Ætlanirnar hjá donsku stjórnini at fáa hallið nið- ur í helvt, fara neyvan at eydnast í ár, men tað fer helst at eydnast at skerja tað við nekrum milliard- um kortini, meta hagfrød- ingar. Mest úr EF-londunum Størsti parturin av danska innflutninginum, sum til- samans var 79,6 mia. kr.. kemur úr hinum EF-lond- unum. Tilsamans 48 pst. av samlaða danska inn- flutninginum. Ur EFTA-londunum innflutti Danmark fyri 19,6 mia. kr., sum er 25 pst., úr COMECON: -lond- unum fyri 3,7 mia. kr., sum er um 5 pst. og úr ødrum heimspørtum sum Amerika, Asia og Afrika innflutti Danmark fyri 18,4 mia. kr. ella knapp- liga 25 pst. av samlada innflutninginum. Råevni og luksus Tað, sum Danmark flytir inn år EF, er serliga fram- leiðslutól, bilar og kemisk framleidsla, medan tad eru råevni og hålvfabrikata, sum kemur úr COME- CON. Av serligum tydn- ingi er kolainnflutningurin úr Póllandi. Danir rokna ikki við, at samhandilin við Eystan- londini fer at økjast mun- andi, av ti at veruútboðið ikki hevur stóran áhuga i teimum framkomnu idn- adarlondunum. Innflutningurin úr rest- ini av heiminum fevnir fyri tað mesta um ráevnir, olju, brúksverur og serút- gerð úr Amerika. Útflutningurin fer sama veg Tann danski útflutningur- in býtir seg nøkurlunda á sama hátt. Til hini EF-londini seldi Danmark fyri 26,6 mia. kr. Í prosentum er tað 44. EFTA-londini keyptu fyri 16,6 mia. kr., ella 27 pst., meðan útflutningurin til COMECON-bólkin var i virði 2 mía. kr., sum er umleið 3 pst. av samlaða danska útflutninginum. Restin av danska út- flutninginum, 15,2 mia. kr. — ein fjórðingur av samlaða útflutningurin, fer til onnur lond kring allan heimin. Ídnaðar- og landbúnaðarvørur Utflutningurin til EFTA- londini fer fyri ein støran part til Noreg og Svøriki. M.a. keypur tann svenski tung-idnaðurin idnadar- vørur å høgum tekniskum stødi ur Danmark. COMECON-londini serliga maskinur, ramleiðsluútgerð, teknisk keypa tól og lidna verksmiðjuút- gerð, sum flyta ut til tilafturskomin lond i Afrika, Mideystri og i Asia. Tann stóri parturin av danska > landbunadinum fer til hini EF-londini, sum annars eisini keypa idnadarvørur á hægri tekniskum steði. danir eisini Størst hall til EF Tað stersta samlaða hallið er í samhandlinum við Eu- ropeiska Felagsmarknað- in. 10 mia. kr. terva fyri at fáa javnvág í. Meirinnflutningurin úr EFTA er uppá 3 mia. kr., meðan hallið mótvegis COMECON er knappliga 2 mia. kr., sum er tað prosentliga stersta hallið í danska samhandlinum, 85 pst. Hallið mótvegis rest- ini av heiminum er 3 mia. kr. Hóast danska stjórnin hevur roynt nógv tiltok fyri at beta um handils- javnan, so hevur tað íkki eydnast i sterri mun. Ut- flutningsverurnar eru ikki nog kappingarførar vegna ov stórt útreiðsluvirði i framleiðsluni, sum aftur stavar m.a. frá einum hogum rentusteði. Stórt arbeiðsloysi Og ein annar trupulleiki, sum hevur stóra ávirkan á handilsjavnan og ovugt er tað stóra arbeiðsloysið, sum stjórnin hevur gjørt alt hon kann fyri at loysa, uttan at tað hevur eydn- ast serliga væl. Tað eru í dag knappliga 200.000 fólk arbeiðsleys, men hóast hetta hega tal, eru tað fleiri í vinnu, enn tað vóru í 1973 — 74, tá ar- beiðsloysið tók at vaksa vegna »oljukreppuna«. Vinnulivið kann v.ø.o. ikki súgva upp øll tey, sum m.a. koma úr skúla- num og út í vinnu. Arbeiðsloysi millum tey ungu er stórt, men ein annar stórur bólkur eru tey, sum eru komin upp í árini — tey, sum ikki orka akordtrýstið. Eftirløn frá 60 árum Tað síðsta, sum stjórnin hevur gjørt fyri at um arbeiðsloysið, er upp beta skotið um »førtidspensi onering.< Ætlanin hjá ar beiðararáðharranum, Svend Auken, er teimum, geva sum eru 60 ár møguleika til at fara úr vinnu vid eftirløn, soleiðis at tað verður meguligt hjá yngri árgangum at koma í vinnu. Arbeiðararáðharrin roknar við, at eini 20.000 arbeiðspláss kunnu útveg- ast á tann hátt. Sum vera man hevur undirtøkan millum teir borgarligu flokkarnar ikki verið nak- að serlig. Teir meta, at Ætlaði at myrða mann sín Marlene Swimley, sum er ákærd fyri dráps- roynd móti manni sín- um, hevur nú kravt at fáa uppihaldspening ljóðandi upp á 1650 kr. um mánaðin, um hon verður skild frá manni sinum. Hon krevur eis- ini, at hon skal eiga tað stóra húsið hjá teim- hevur eitt virði upp á 1,37 milj- ónir kr. Maðurin, sum er 50 ára gamal, kravdi at sleppa at skiljast fyri einum mánaða sið- ani. Hann bað longu um at blíva skildur í 167 9/4, um, sum tå kona hansara varð tikin av politinum yri at hava fingið ein leigumordara til at royna at drepa mann sin, men hetta mis- eydnadist uppskotið fer at vaksa ov nogv um almennu út- riðslurnar, ti eftirlenin skal latast yvir arbeiðs- loysisgrunnarnar. rad fyrsta årid skal latast full- ur studul. Tey komandi årini skal hann stigvist minkast nidur til vanliga fólkapensión. Eitt annað tiltak, sum stjórnin hevur gjørt fyri at fáa ung í vinnu, er at veita stuðul til virkir, sum vilja taka fleiri ung í arbeiði. Hetta tiltakið er lagt út til amtini at seta í verk og er undirtøkan ógvuliga ym- isk. Viðbrekið land Samanumtikið tykist tað trupult at fáa javnvág í samhandilin við útheimin og minka um arbeiðsloys- ið. hóast tey nógvu tiltøk ini sum danska stjórnin hevur gjert. Men eitt land sum Dan- mark, ið skal innflyta allar ráverur og utflyta lidugt- framleiddar verur, vil al- tið verða viðbrekið, tá tað snýr seg um uttanríkis- handil, av ti at øll lond vilja varðveita framleiðsl- una og fólksins vinnume- guleikar, og sum so hevur avleiðingar fyri innflutn- ingin hjá viðkomandi landi. Biltjóvur kom í stolnum bili Hin 19 ára gamli Mic- hel Galou í franska by- num Castres hevur við- gingið, at hann hevur stolið bilin, sum hann kom við, tá hann skul- di fyri rættin. Hann greiddi frá, at hann mátti taka bilin fyri at koma til tíðina. Hann skuldi fyri rættin fyri eitt biltjóvari. Doyði av gleði Tann franski eigarin av einum hesti, sum lut- tók í eini hestakapp- renning, varð næstan frå sær sjálvum av gledi, tå hestur hans- ara legði seg á odda Men eigarin var deyð ur, tå hesturin kom sum nr. Í á mál. Gleðin var vorðin ov stór. Morgunmatur í klokku- torninum Um meira enn 100 fólk koma til páskaguðs- tænastu hjá mær, so skal eg eta morgunmat mín í klokkutorninum. Soleiðis segði Richard Storm prestur við sóknarbern síni eina- ferð í januar. Páska- sunnudag komu 125 sálir í kirkju, so har var einki annað at gera enn at fara upp í klokku tornið at eta. Hetta Hess 84 ár, men framvegis fangi Næstimaður Hitlers fyrstu krigsårini, til hann flýddi til Bret- lands, Rudolf Hess, fylti um dagarnar 84 ár. Hann situr fram- vegis einsamallur í Spandau fongslinum í Berlin, har russar, bretar, fransar og am- erikanarar í felag hava vaktarhaldið. Eingin kom at ynskja honum til lukku, men konan, Ilse Hess, slapp ein dagin at vitja hann ein tima longri enn van- ligt. Hess hevur nu aftan á dómin fyri krigs- brotsverk i Niirnberg i 1946 sitid fangi i 37 år. Hann er tann einasti av teimum leiðandi istunum frá seinna heimsbardaga, ið eftir naz- er í fongslinum. Hinir r, ið ikki vórðu av- rættaðir sum Goeb- bels, Frank, Seyss Inz- quart, Julius Streicher, Raeder, Ribbentrop. Í Donitz og aðrir, eru 1 angt síðani latnir leys ir. Þeirra millum er Al- bert Speer ð hevur skrivað bók um Hitler søkin til, at Hess ikki er sloppin leysur er, at russar syta fyri at geva honum grid, men vest- anveldini hava skotid upp, at hann veråur latin leysur. At hava hann sum fanga i Spandau kostar meiri enn 1 miljón dollars um árið. Patricia inn at sita aftur Amerikanska kvinnan Patricia Hearst, dóttur amerikanska blaðkong- in Randolph Hearst, skal aftur í fongsul, eftir avgerð frá amerik- anska hægstarætti. Hon varð í 1976 dømd i 7 ára fongsul fyri at hava verið uppi í bankaráni, tá ið hon var fangi hjá einum terroristabólki. Men hon varð latin leys í november 1976, tá ið pápin fekk hana leysa úr fongslinum móti at gjalda 1 miljón dollars í veðhaldi. Nú skal Pat Hearst av nýggjum sita, ið hvussu er komandi 14 mánaðirnar, áðrenn talan kann verða um at veita henni grið fyri restina av dóminum. Pat Hearst inn at sita aftur.