leygardagur 9. september 1978síða 2

egsialurin telf. 14720 . 11820 . giro 6282725 box 76, 3800 Tórshavn Utgevari: Føroya Javnadarflokkur Bladstjori: Vilhelm Johannesen (ábyrgd) telf, 56411 Blaðmenn: Høgni Djurhuus Uppseting: Sosialurin Prent: Dimmalætting Skúli og fiskivinna FYRI EINUM tveimum vikum síðani var eitt norðurlendskt skeið sum so mong onnur í Føroyum. Hesa ferð var tó talan um eitt evni, sum má sigast at vidvikja okkum í størri mun enn so mong onnur. Talað varð um fiskivinnuundirvísing og sam- skipan av hesi undirvísing millum tey norrønu londini. SJÁLVT UM fiskivinnan hevur alt at siga hjá okkum, so verður at kalla einki lært um fiskivinnuna og okk- ara tilverugrundarlag í fólkaskúla- num. Sjålvt um tað er møguligt at frálæra um fiskivinnu, so eru tað bert heilt einstakir lærarar, sum gera hetta. Úrslitið er so, at næm- ingarnir fara úr skúlanum heilt fremmandir fyri okkara høvuds- vinnu, og tað er ikki so undarligt um teir sostatt velja sær størv, sum einki hava við fiskivinnu at gera. Størv har vit ikki hava brúk fyri teimum, meðan vit ikki fáa nóg nógv fólk til at útbúgva seg innan fiskivinnuna, har stórur tørvur er, og tað serliga á landi í fiskiidnað- inum og aðrastaðni. TAÐ KOM heilt skilliga fram undir hesum skeiði, at í einum samfelagi sum okkara, eigur fiskivinna at vera lærigrein frá fyrstu skúlaárunum, og tað eigur at vera sjálvsagt, at næmirgarnir fáa eina holla vitan um t.d. týdningin av fiskivinnuni, hvar fiskað verður, um reiðskap, um fiskifrødi, hvussu fiskaprisir verða útroknaðir o.s.fr. Og endamålid eigur at verða at fáa næmingarnar at meta fiskjvinnuna sum eina eins nátúrliga vinnu og allar aðrar. EISINI KOM fram á skeiðnum at fiskivinna ikki er lærigrein á lærara- skúlanum. Hetta halda vit vera løg- ið. Tað má roknast fyri at vera av avgerandi týdningi, at skil verður fingið á her, tí vit kunnu neyvan rokna við hollari fiskivinnuundirvis- ing í fólkaskúlanum, so leingi teir nýggju lærararnir ikki hava fingið slíkan lærdóm eisini. VIT KUNNU samantikid siga at hetta var eitt hent skeið, og vónandi fer tað arbeiði, sum verður gjørt í framtíðini á hesum øki at vera bæði okkum og hinum norðanlondunum til nyttu. Vit kunnu í hvussu er siga fyri okkara viðkomandi, at her er stórur tørvur. sosialurin Pauli Ellefsen er nú byrj- aður uppá sínar politisku framhaldssegur í Dimmu upp undir løgtingsvalid og niðurstaðan í hvørjari ein- astu grein er henda: sambandsmenn hava pat- entloysnir uppá nærum alt millum himmal og jørå, meðan landsstýris- flokkarnir seinastu 4 árini eru annadhvørt vilstir av leið, hava broytt kós, hava svikið egnu veljarar sínar o.s.fr. Nógv verður sagt upp undir eitt val, serliga av andstøduni, og soleiðis eigur tað vist eis- ini at vera, men hesir Brockmanslestrarnir sum Pauli vartar upp við í hverjari Dimmu, skal ein leita leingi eftir fyri at finna tess maka til inn- antómt orðaskvaldur og naivitet. Ein kemur at minnast Shakespeare'sa kendu orð úr Hamlet: Words, words, words (orð, orð, orð). Seinastu 20 árini hava øll landsstýri i Feroyum havt javnaðarleiðslu, burtursæð frá teimum 4 árunum undir tí sokallaða sjálvstýrislandsstýrinum, og latum okkum fyri alt í verðini gloyma tey árini bæði væl og virðiliga. Ikki ti at javnaðarmenn ikki Orð, orð, orð! vóru við í tí landsstýri- num, men tí tað legið nokk »eydnadist« tí lands- stýrissamgonguni at seinka framburðinum, sum var settur í gongd av samgonguni, sum verið hevði frammanundan! Men heldur sláa fast, at framburðurin hesi 20 ár- ini, hóast mistek sjálv- stýrislandsstýrisins, hev- ur verið heilt ómetaligur, líkamikið hvat samfelags- oki talan hevur verið um. Javnaðarflokkurin hev- ur ongantið læst seg fast- an í føroyskum politikki, og hevur tessvegna kunn- að samarbeitt við allar flokkar á legtingi, sjálv- sagt undir teimum treyt- um, sum flokkurin helt seg kunna ganga undir, uttan at víkja ov langt frá stevnuskránni. Javnaðar- flokkurin hevur verið noyddur at gjørt semjur (kompromi'ir) við aðrar flokkar á tingi ferð eftir ferð av tí einfaldu orsøk, at vit ikki hava megnað at fingið meiriluta á tingi, men vit altíð havt tað í huganum, at veljarar floksins kring landið ikki velja javnaðarmenn inn á ting bert fyri at sita og einki gera. Tað lata vit lesarabrøv Nr. 67 — 9. september 1978 aðrar um, t.d. teir sum dáma at sita í eini turr- geldari andsteðu og rópa út í tóman heim ella skriva hålvvånalig lesarabrøv, so sum hesin Pauli og fylg- isneytar hava gjørt hesi seinastu 4 årini, sum um einki var meiri umrådandi her i livinum? Nei, ein at- kvøda til javnadarflokkin er ein atkvøda til ein virk- andi flokk, sum vil vera vid til at skapa eitt betri samfelag. Fyrst og fremst grundað á okkara stevnu- skrá. Og at tað hevur eydnast okkara monnum bæði á tingi og í lands- stýri at draga hinar lands- stýrisflokkarnar við á somu leið, til frama fyri tað arbeiðandi fólkið í Feroyum, er bert at fegn- ast yvir sum javnaðar- maður. Onkur annar kanska ger tað evugta, men tað verður so teirra høvudpina! At vit so ikki eru komnir á mál, er so nakað heilt annað, men hverja ferð vit eru náddir eitt fet framá, so fegnast vit um úrslitið. Annað- hvert talan er um longu vunnin javnáðarmál, so sum fólkapensjón, 60 milliónagrunn, bøtt sam- ferðsluviðurskifti 0.s.fr. ella um vit lita framå, so Um reklamu »Reklame er en organi- seret psykologisk masse- påvirkning af mennesker for at få dem, af fri vilje, at handle i en ønsket retning.« (Max Kjær Hansen). Eg kom 46 hugsa um hesar reglur, tá eg leyg- ardagin las um bingo- spælið í Sosialinum. Rekl- ama er eitt kapitalistiskt fyribrigdi fyri at fáa fólk at handla í tann rætning, kapitalurin ynskir tað. Milliónir omanå milliónir verða oystar út uppá rekl- amu, og brúkarin má gjalda við hækkaðum veruprísum m.a. Í Dan- mark t.d. verður orkurá- veran seplað burtur til neonreklamur samstundis sum atomverk verða sett á stovn, ti oljan fer at verða uppi. Í Føroyum hava vit verið afturhaldandi við slíkari reklamu, tað verð- ur lýst við tí krambúðir- nar hava at selja og hvat tað kostar og so ikki meira, men nú er broytt. Vit hava fingið eina stór- handilsfyritøku, ið nýtir øll tey mest ódámligu reklamutrix fyri at lokka brúkarin at handla í tann rætning, hon ynskir. Teir selja lutaseðlar, hava vitj- an av gandakellum, o.s.fr alt fyri at lokka, fyri psyk- ologiskt at ávirka brúk- aran. Eisini FØROYA- VIKAN var lið í hesi re- klamu, ikki fyri føroyskar - verur, men fyri fyritøk- una, og landsstýrið stuðl- aði hesum. Aðrastaðni roynir tað almenna at koma hesum formi fyri reklamu til lívs, men her í Feroyum letur alt seg gera. Men tá ið Sosialurin, málgagn javnaðarfloksins nú eisini fer undir nýggjan tátt, ið eitur ókeypis re- klama fyri stórkapitalin 12—14 ferðir við stórum stavum >GÁVUKORT 5000 KR. FRÁ SMS«, tá er tað mær ovboðið. S.D. . segði,. at Ráðið fyri við- merkingar fáa vit vónandi í hesum valskeiði samtykt m.a. hesi hjartamál hjá javnað- arflokkinum: dagpeninga- skipan fyri verkafólkið, landsbankamálið og húsa- byggingarmálið. Og hóast Pauli Ellefsen fýlist á skip- aran á føroysku skutuni í samband við m.a. gjøgn- umferingina av hesum lógaruppskotum, so skal líka verða mint á,at javn- aðarveljarar eins og føroy- ingar yvirhevur hava so sanniliga álit á okkara skipara á Føroya skutuni, sum fyri langari tid síðani hevur prógvað, at har hann er á odda, ræður vit og skil, og farið er í góðum og tryggum hondum — vit eru mong, ið ræðast um tú skuldi verið skip- ari, ti hver ert tú, hvaðar gongur leiðin, inn i EEC ella hvussu? Tú hevur gartað ófert um gamlar roknimaskinur, um skrokkar o.s.fr. men ann- ars vita vit onki hvør tu ert, ella hvat tu stendur fyri politiskt, hoast tina nogvu skriving og tvætl um ymisk småmål, tær stóru linjurnar eru ringar at fáa eyguni á! Johan Samuelsen ferðslutrygd = Parodi?? Tað vóru ivaleyst fleiri, ið tóku undir við hugskot- inum at skipa Ráðið fyri ferðslutrygd, tá hetta kom fram, men hvussu man hendan undirtøka roynast í dag. Tvær ferðir hevur verið sekt eftir dagligum leiðara, og tvær ferðir er starvið sett. Hverjir um- sekjarar vóru fyrru ferð, veit eg ikki, men seinru ferð vóru niggju umsóknir sambært Sosialin. Niggju umsóknir geva so niggju evni, ið sjálvandi hava ymiskar fortreytir at rekja hetta starv. Mær er sagt, at millum umsekjararnar vóru tveir politistar og tveir koyrilærarar, men hver verður settur? Ein radiomekanikari og sjón- leikari!!! Mannagongdin segðist eisini vera eitt sindur legin, fimm min- uttir fyri fundarslit kom formaðurin upp og starvsnevndin hevði valt tveir burtur úr og bað menn atkveða. Teir tveir politistarnir og teir tveir koyrilærararnir komu als ikki upp á tal sum valevni, hóast ein skuldi mett at teir høvdu tær bestu fortreytir til júst eitt tílíkt starv. Hver er nú uppgávan hjá hesum råd? Hon tykist mær i rættuliga stóran mun at vera at breydføda ávísar persónar, ið hava sam- band við teir menn, ið har ráða. Við eini tilikari mannagongd vænti eg ikki, at undirtøkan millum almenningin verður at standa við, tiansheldur vaksa. Ein av mongum bilsnum Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. a SE