mikudagur 20. september 1978síða 10

Síða 10 Kópafriðing í finsku víkini Svenskarar og finnar hava altið veitt kóp í Eystursjónum, og á estisku oyggjunum hevur kópaveiðin verið hevuðsvinnan. Fyrr var vanligt at síggja kóp á hesum leiðum, men hesi seinastu 30 árini hevur hann verið so sjáldsamur, at menn eru farnir at tala um vandan fyri oyðing. Nú eru londini við Eystursjógvin farin undir kanningar av steðuni hjá kópinum. Millum annað verða kópar taldir úr heli- koptara Kópur etur ikki bara fisk Tíverri hevur tann meining rátt bæði í Servíki, Finnlandi og Sovjetsamveldinum, at kópur etur stórar negdir av gagnligum matfiski. Í Englandi og Finnlandi var tað so galið, at mynguleikar- nir góvu virðislen fyri hvenn dripnan kop — sum um hann var ráns- djór. Men tað er vis- indaliga progvad, at kópafeðin lutvíst er samansett av kom- bikkum, smásild og krabbadýrum, sum ikki hava vinnuligan týdning. Friðing gevur góð úrslit Fyri 50 árum síðani friðaðu sovjetisku myndugleikarnir is- bjørnina á Komandor- oyggjunum og Tjulenij -oynni í norðasta parti av Kyrrahavinum — og nú er isbjarnatalið á hesum oyggjum 25 ferðir so stórt. Fyri at bjarga eyst- ursjóvarkópinum und- an týning ætla mynd- | ugleikarnir nú at lýsa friðing av ekinum sina H sovjettiska H Y i | Samhandil í samveldið samhandil | við 26 nyfræls lond. Hetta tal er lag vaks- ið til 78. Uttanrikis handilin já Sovjet- samveldim við menningarlondini var í 1960 7,8% av øllum ti | uttanríkis- | Hesin partur var 1976 vaks- Sovjett- samhandilin við mingårionqgini sur tvær ferðir so Køld rekord Atomisbrøtarin »Sibir« hevur siglt ta 4400 sjó- míla longu ferðina úr Murmansk til Okhots- ka Havið upp á 17 dag- ar. Túrurin, sum alla tíðina gekk gjøgnum tjúkkan ís, er tann skjótasti, sum higartil er gjørdur. Trygdartiltøk å havinum Sjóferðslulond um all- an heim eru vorðin samd um tiltak, ið á- seta skulu fastar reglur um minstukrev til út- búgving og duguleika hjá sjófólki. Hetta hendi á fundi, ið hildin hevur verið í London innan ráðgevandi sjó- ferðslustovni Sam- eindu Tjóða, IMCO. 72 av limalondunum tóku lut á fundinum, ið USA hevði kallað sam- an til. Aðalskrivarin í IM- CO, indarin Chandrika Srivastava, sigur, at samtyktin er eitt tydn- ingarmikið tiltak til at fremja tryggleikan å sjónum. Tær nýggju reglur koma einahelst at fáa týdning fyri na- vigasjónina og kunnu eisini hjálpa til at minka um dálkingina av hevunum. Hann vísti til, at 80 av ellum vanlukkum á sjónum, standast av menniskj- ansligum ávum. Eftir hvat ið frættist hevur á fundinum verið ein viss ósemja millum umboð fyri menningar- lond og idnadarlond um, hvussu reglurnar skuldu orðast. Meðan menningarlondini hava borið ótta fyri, at regl- urnar kundu koma at bera við sær stórar figgjarligar byrðar, hava idnadarlondini ikki havt henda ótta, og tey ynsktu, at nýggju ásetaninar skuldu verða so bind- andi sum gjerligt. Tað eydnaðist kortini at rekka fram á eina sem- ingsloys, ið øll lond kundu góðtaka. Amerikanarar komu við uppskoti teirra, áðrenn vanlukkan hendi á risatangaskip- inum »Amoco Cadiz«, sum i vår fór á land i Bretagne i Frankariki vid 200.000 tonsum av olju innanborða — stórur partur av hesi olju lak út í havið og elvdi sterstu oljudálk- ing í mannaseguni avleiðingarnar av hesi vanlukku koma í ein vissan mun at fáa tydning fyri tær regl!- ið fundurin ásetti. sosialurin Heimsætlan fyri fiskiveiðu fram til ár 2000: Nr. 70 — 20. sep-ember 1978 30 miljardir til fiskivinnuna Fram til ár 2000 er ætl- anin at leggja ikki minni enn 30 miljardir dollarar í heimsveiðumongdin, ið er umleið 70 miljónir tons ár- liga, kemur at rekka uppi eiga, koma at verða rikin á ein annan hátt, so hvert sum nasjonalir og region- fiskivinnu og fiskifrødis- 120—170 miljønir tons, og alir — fiskiflotar verða ligar kanningar kunnger ti verður talan um stórar stovnsettir. matveru- og búnaðar- peningailøgur. Og Appleyard leggur stovnur Sameindu Tjóða, Tey lond, ið hava aftrat: FAO. — Hetta kemst av, at neyðugt verður við mun- andi øktum fiskiskapi um men sum ongan fiskiidnad allan heim orsakað av eiga í letuni. fólkavekstrinum og vaks- — Risastóru trolarar- andi nýtsluni av fiski til nir, sum í løtuni jagstra matna uppá fólkið, sigur fiskin um allan knøttin, stærstu fiskiveiðuna koma at viðka samvinnuna við lond, ið eiga góð fiskiøki, — Ein broyting í sjálv- um fiskiskaps-mynstrin- um kemur at verða endin. Í summum londum verða fiskiflotarnir riknir av ti almenna, í eðrum eruteir á privatum hondum. Summi lond vilja geva W. P. Appleyard, ið verða skjótt saga blott, eðrum serloyvi. stendur á odda fyri menn- legði hann aftrat. Og Yvirlitið niðanfyri visir, ingarætlan FAO's. Vit fiskiverksmiðjuskipini, ið at Danmark er nr. 9 í hava mett, at núverandi tey stóru ídnaðarlondini stedd sum fiskivinnutjóð, Tekur 25.000 kassar av makreli Hetta er stersti fiskitrolarin i Danmark, >Marie Polaris«, ið eigur heimstað i Hirtshals, og sum um dagarnar til fiskiidnadan í Hanstholm landaði 800 kassar av makreli í úrtíð. Trolarin noyddist í havn, ti okkurt var í ólagi við navigasjónstólunum. Hann kann annars ferma 25.000 kassar, og teir kunnu hava uppí 1.200 tons av fiski í lastini „Marie Polaris« er bygdur á Álborg Værft fyri knappar 30 miljónir krónur, hann er 54 metrar til longdar og 11 metrar breiður. Maskinkraftin er 2.250 hk og 15 mans eru við trolaranum. Allur fiskur verður goymdur í kelitangum, bæði fiskur til matna og idnadarfiskur. og í nummarreð eru lond- ini annars hesi í tonsatali: 1 Japan 10.619.917 2 USSR 10.133.670 3 Kina 6.880.000 4 Peru 4.343.125 5 Noreg 3.435.256 6 USA 3.003.901 7 Suður Korea 2.406.685 8 India 2.400.000 9 Danmark 1.911.637 10 Thailand 1.640.396 11 Spania 1.483.162 12 Indonesia 1.448.000 13 Philipinirnar 1.429.811 14 Chile 1.264.214 15 Suður og landsynn- ings Afrika 1.212.214 16 Canada 1.135.701 17 Ongland 1.050.722 18 Vietnam 1.013.500 19 Ísland 986.137 20 Brasilia 950.000 21 Taiwan 900.000 22 Frakland 805.925 23 Norður Korea 800.000 24 Poland 750.072 25 Bangladesh 640.000 26 Mexico 572.285 27 Burma 501.560 28 Nigeria 494.767 29 V-Tyskland > 454.440 30 Italia 420.278 ere Í Schweiz eta teir nú meiri av fiski Við einari framgongd uppá 6 prosent í mun til 1976 rekk innflutningurin av fiski í Schweiz í 1977 uppi tilsamans 29.773 tons, ella stersti fiskainn- flutningur, ið landið nakr- anti3 hevur havt. Alt bendur ti á, at fólkið í hesum landi, ið av nátt- úrligum orsekum má flyta inn allan tann fisk, ið tí tervar, er farið at eta meiri og meir av fiski. Tað er tó vert at geva gætur, at veksturin í schweisiska innflutning- inum í fyrstu syftu fevndi um feskvatnsfisk, t.d. vaks innflutningurin av laksi úr áum og vetnum í grannalondunum við 30%, og innflutningurin av feskvatnsfiski, skorin til flak. varð tvifaldadur. Men øking hevur eisini verið í landsins innflutn- ingi av isadum ella fryst- um havfiski og av skelja- fiski sum dósamatur. Í Schweiz flyta teir eis- ini inn rækjur í stórum mongdum, og Danmark hevur vunnið sær góðan rækjumarknað. Uppá fólkið ótu teir í Schweiz í 1977 tilsamans 5,31 kg í meðal móti 4,85 kg í 1976.