mikudagur 4. oktober 1978síða 2

telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Útgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Søguligt LEYGARDAGIN avgreiddi tingið tey seinastu målini i hesum valskeidi. Løgmansrødan á dlavsøku er nú til umrødu og síðani fer tingið heim. TÁ VIT NÚ samanhalda úrslitini hjá landsstýrinum og tingmeirilutanum við ta samarbeiðsavtalu, sum gjørd varð millum teir tríggjar flokkarnar, tá hetta landsstýri varð skipað, so síggja vit, at øll tey málini, sum um- rødd vórðu í samarbeiðsavtaluni, eru framd. HETTA ER søgulig hending. Hóast tað er á fyrsta sinni, at ein samar- beiðsavtala millum politiskar flokk- ar i Føroyum er kunngjørd alment í fullum orðaljóði, so eru øll kortini vitandi um, at tey undanfarnu landsstýrini eisini hava havt samar- beidsavtalur og at tað í ongum føri áður hevur eydnast at gjøgnumført nakra avtalu so langt sum hesa. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur alla orsøk til at vera væl nøgdur við farna valskeiði. Politiska arbeiðið hjá landsstýrinum og tingmeiri- lutanum er farið fram í anda heima- stýrislógarinnar. Og ongatíð áður eru so stórir og týðandi partar av stevnumiðum javnaðarfloksins framdir í einum einstøkum val- skeiði. OG HÓAST allar teir trupulleikar, sum 200 tjórðinga búskaparligu øk- ini hava volt fjarfiskiskapinum, so kunnu vit kortini ásanna, at ongatíð áður hava føroyingar veitt meira enn í 1977. Vit hava okt munandi um veiðuna í egnum sjógvi og sam- stundis varðveitt so mikið á fjar- fjarleiðum, at talan hevur verið um vøkstur í samlaða tonsatalinum. RÁFISKAGRUNNURIN hevur megnað at avmarka prísfallið á rá- fiski rættuliga munandi. Hóast doll- arin er fallin og harvið prísurin á flaki, so er avreiðingarprísurin í Føroyum ikki fallin í sama mun. Fyri viku síðani høvdu vit eitt yvirlit í blaðnum, sum sýndi, í hvussu stór- an mun ráfiskagrunnurin stuðlar teimum ymisku prísunum. HER ER VÆL stýrt undir torførum umstødum. sosialurin Javnadarflokkurin og hinir flokkarnir Tað var i 1928 at javn- aðarflokkurin á fyrsta sinni fekk umboð vald á legting. Áðrenn tað vóru bert tveir flokkar á tingi. Tað vóru sambandsflokk- urin og sjálvstýrisflokk- urin. Tá í tíðini var tað utopi at tala um annað enn samband og sjálv- stýri. Talan var um eina endaleysa togan millum sambandsflokkin og sjálv- stýrisflokkin. Í hesi togan var bert pláss fyri einum spurningi. Nevniliga spurninginum um sam- band ella sjálvstýri. Men javnaðarflokkurin legði til brots við einum nýggjum politikki. Flokk- urin vildi reka praktiskan politikk. Hann vildi gera vart við og beta um tey út av lagi vánaligu sosialu viðurskiftini. Hann vildi skapa arbeiði til allar hendur á sjógvi og landi og virka fyri rættvisari urtøku av arbeiðnum. Hann vildi somuleiðis virka fyri rættvisari byti av byrðunum. Javnaðar- flokkurin vildi stutt sagt reka praktiskan økonom- iskan politikk. Í bardagaárunum og í tíðini beint eftir seinna heimsbardaga gjørdist spurningurin um samband ella loysing rættuliga á- trokandi. Føroyingar stóðu í tveimum eins sterkum bólkum, har ann- ar bólkurin vildi hava loysing og lýðveldi sett á stovn beinan vegin, með- an hin bólkurin vildi varð- veita amtssteðuna sum hon var. Javnaðarflokkur- in var greiður yvir, at skuldu vit reka veruligan politikk i Føroyum, so var neyðugt at fáa hendan spurningin loystan. Flokkurin gekk tí á odda fyri at finna eina skilagóða loysn. Javnaðarflokkurin talaði fyri eini heimastýr- isskipan, sum endaði við heimastýrislógini frá 1948, og flokkurin stóð eisini á odda í samráðing- unum við donsku stjórn- ina um hesa skipan. Tað var við ringum tannabiti at sambands- flokkurin lat javnaðar- flokkin draga seg við til at góðtaka heimastýris- lógina. Men sambands- flokkurin sá sær ongan annan útveg. Hann var noyddur uttan mun til um hann vildi ella ikki. Heimastýrisskipanin hevur staðið sína roynd. Í Feroyum hevur framburð- ur verið á ellum ekjum hesi farnu 30 árini. Í dag kunnu Feroyar roknast í- millum fremstu lond í Nr. 74 — 4. oktober 1978 heiminum. Í dag eru Fer- oyar munandi betri fyri enn t.d. Ísland, ið valdi loysingarleiðina hjá fólka- flokkinum, sum tjóðveld- isflokkurin seinni hevur yvirtikið, og somuleiðis eru vit munandi betri fyri enn Grenland, ið hevur varðveitt amtsteðuna hjá sambandsflokkinum upp til dagin í dag. Tað var ikki loysingar- leiðin vit gingu í 1948. Tað var heldur ikki sambands- leiðin. Gingu vit loysing- arleiðina tå, høvdu vit í dag havi ta íslendsku støduna við lágum krónu- virði, lægri arbeidslønum og lægri avreiðingarpris- um enn vit hava. Gingu vit sambandsleiðina tá, hevdu vit í dag havt ta grønlendsku amtstøduna vid einum tilafturskomn- um samfelag i mun til okkara framkomna sam- felag. Men tað var javnadar- leidin vit gingu, tå vit i 1948 fingu heimastýris- lógina, sum síðani hevur verið karmurin um tað politiska arbeiði í Feroy- um tey seinastu 30 árini, við tí úrsliti, at Feroyar eru eitt framkomið sam- felag og telist millum fremstu vælferðarsam- felog í heiminum. Javnaðarflokkurin ikki broytt kós Rímuliga verður tikið hvassligari til orða upp- undir val, enn tað vanliga verður gjert. Tað er nú einaferð so. Men tá tað bæði í tid, og úrtið og áhaldandi verður blakað út millum manna, at Javnaðarflokk- urin í hesum valskeiðinum hevur lagt sín politikk um og er farin á eina heilt aðra kós, enn hann framman- undan ferdi, so er hetta sjálvsagt haldleyst mesn. Javnaðarflokkurin hev- ur til seinasta valskeið altið verið í samvinnu viðaðrar flokkar, tá hann hevur verið uppi í lands- stýrissamgongu. Framm- anundan var hann saman við Sambandsflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum. Men Sambandsflokkurin hevur ikki vanliga valt at samvinna við Javnaðar- flokkin lika so lítið sum hetta er hetta er vanligt hjá Sjálvstýrisflokkinum Sambandsflokkurin vrak- aði Javnaðarflokkin til fyrimuns fyri Fólkaflokk- in í 1950 og 1954. Sjálv- stýrisflokkurin = vrakaði Javnaðarflokkin sum samarbeiðspartnari í 1954 og í 1962. Øll henda ørvitistalan um at Javnadarflokkurin hevur broytt politiska kós er stutt sagt reingjan av veruleikanum. Vit vistu, hvussu steð- an var eftir logtingsvalið 1974. Teir samgongu- meguleikar, har Javnað- arflokkurin var við í landsstýrinum vóru ikki stórir, ti Sambandsflokk- urin tíðuliga og greitt segði seg ikki vilja hava samvinnu við Javnaðar- flokkin, um Javnaðar- flokkurin fór at fera sín politikk. Vit vita í dag, at henda samgonga hevur verið til gagns — hevur verið tann samgongan, sum best tryggjaði okkum vinnu- líkindi á teimum økjum, sum nú einaferð kundu fá- ast undir verandi umstød- um. Umframt tað alstóra og neyðuga tilrættislegging- ararbeiði, sum hevur verið hetta valskeiðið á fiski- vinnuøkjum okkara, eru skaptir ektir meguleikar fyri lívi og vekstri í land- inum, sum ongantið áður, ella sum ein av valevnum Sambandsfloksins, Egon Hansen, tekur til, at Sam- Longu frá fyrsta degi og eisini í tíðini beint eftir seinna heimsbardaga sýndi javnaðarflokkurin sín sterka vilja til at finna skilagóðar loysnir. Longu tá sýndi flokkurin sín sterka samrådingarvilja og sítt framúrskarandi samráðingarkynstur. Og at javnaðarflokkurin er tann av flokkunum, sum hevur havt besta handalagið til at fáa nakað burtur úr undir heima- stýrisskipanini, hava vit nógv prógv fyri, men hetta fara vit at venda aft- ur til í komandi blødum. Øll tey, sum taka undir við, at heimastýrislógin eisini í komandi árum skal verða karmurin um tað politiska arbeiði í Feroy- um, soleiðis sum hon hev- ur verið tað í hesum og eðrum valskeiðum har javnaðarflokkurin hevur luttikið í leiðsluni av sam- felagnum, fara á val og seta krossin við javnaðar- flokkin. Ein atkveða fyri javn- aðarflokkinum er ein at- kveða fyri heimastýrislóg- ini. við- merkingar bandsflokkurin er av teirri hugsan, at vit feroyingar liva í einum samfelag við ríkum meguleikum, har einstaklingurin fær hevi at velja sær tann form, hann ella hon ynskir at liva undir. Formaður Sambands- flokksins sigur ein dag, at loysingin er komin nær sum ongantíð, næsta dag- in fortelur hann fólki, hvussu uppum akslar hetta landsstýrið hevur grýtt okkum undir í ríkis- studningi, so vit ikki nær námind eru ferir fyri at taka loysing. Øll vita vit, at tann at tann ferdi poli- tikkurin = hevur skapt størri møguleikar, trygg- ari stødu, størri vælferð Cd = = SOSIALURIN 1978