mikudagur 11. oktober 1978síða 2

telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Útgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Beinleiðis Í ÁR ERU 30 ÁR liðin síðani vit fingu heimastýrislógina. Í hesi 30 árini hava vit havt átta landsstýri og allir flokkar hava roynt seg á stjórnar- pallinum. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur ver- ið við til at mynda fimm av hesum átta landsstýrum og harav hevur flokkurin havt leiðsluna av teimum fýra. Javnaðarflokkurin hevur nú samarbeitt við allar flokkar á tingi uttan framburðsflokkin. Í TEIMUM FIMM landsstýrisskeið- unum, sum talan er um, hevur tað ikki havt so stóran tydning, hvørj- um flokkum javnaðarflokkurin hev- ur arbeitt saman við, men hinvegin hevur tað havt rættuliga stóran týdning fyri úrslitini, at javnaðar- flokkurin hevur verið við og helst tað, at hann hevur havt leiðsluna bæði á tingi og landsstýri. UM EIN SLAKAN mánað skulu vit hava val til løgtingid. Eftir valið skulu løgtingsflokkarnir so royna at skipa tað 9. landsstýri undir heima- stýrislógini. Hvussu eitt komandi landsstýri fer at síggja út er ilt at siga og vit skulu eisini halda okkum frå at koma við nøkrum gitingum um hetta. MANGT BENDIR á, at hinir flokk- arnir, og eisini fólk yvirhøvur, taka tað sum givið, at javnaðarflokkurin skal vera við í einum komandi landsstýri. At teir flokkar, sum vinna valið í næsta mánað, bert skulu gera samgongu við javnaðar- flokkin og so verður formaður javn- aðarfloksins, Atli Dam løgmadur aftur. MEN JUST SO verður tað ikki. Javnaðarflokkurin verður ikki við til at mynda eitt komandi landsstýri og tekur allarminst leiðsluna av hes- um, uttan so, at flokkurin fær tað neyðugu undirtøkuna á valinum. JAVNAÐARFLOKKURIN myndar ikki landsstýri og formaður floksins verður ikki løgmadur uppá atkvød- urnar hjá hinum flokkunum. Tey, sum vilja hava javnaðarflokkin aftur í landsstýri og Atla Dam aftur til løgmann, tey skulu velja beinleiðis. Og t.v.s. greiða atkvødu fyri javnað- arflokkinum. sosialurin Nr. 76 — 11. oktober 1978 Javnaðarflokkurin og hinir flokkarnir Lenjavningargrunnur Skipsfiskimanna, for- skotsrindanin og minstu- lenarskipanin eru vunnin javnaðarmál frá tíðini áðr- enn heimastýrislógin kom í gildi. Javnaðarflokkurin var við í ti fyrsta landsstyrin- um undir heimastýrislóg- ini. Tað skeiðið fevndi bert um tvey ár. Frá 1948 til 1950. Eftir valið í 1950 varð avtala gjørd millum somu flokkar, nevniliga javnað- arflokkin, sambands- flokkin og sjálvstýris- flokkin, um at skipa landsstýri. Men bert fáar tímar eftir at hendan sam- gonga varð gjørd, svikti sambandsflokkurin og leyp um hálsin á fólka- flokkinum. Soleiðis komu sam- bandsflokkurin og fólka- flokkurin at mynda lands- stýri frá 1950 til 1954. Og eftir valið í 1954 helt hetta landsstýri fram við hjálp frá sjálvstýrisflokkinum. Men hesi átta árini hendi lítið gott. Stersta hendingarnar vóru at okk- ara fiskiskipafloti minkaði við fleiri túsund br. reg. tons. At føroyskir fiski- menn í túsundatali sigldu við íslendskum, norskum, bretskum og vesturtýsk- um skipum. At fleiri hundrað aðrir foroyingar á hverjum ári arbeiddu uppi á landi í Íslandi o.s.fr. Almenni aktiviteturin heima í Føroyum var eis- ini lítil og ongin. Havna- og vegagerðir vóru nærum ókend fyribrigdi. Heldur Frisinnið hjá Fólkaflokkinum Ótespiligur samgongufelagi Í einum Sosiali herfyri spyr Oli Jacobsen (við einum javningshjarta- suffi): »Nær verður hesin blaðstjórin (Oli Breck- mann) i skriving sini?« Ein må spyrja, um tit i javnadarflokkinum plaga »at steðga< summum .av tykkara folki at skriva? (Tad er kanska ti, at skila- maðurin Sverri Midjord skrivar í Dimmalætting). Rokna tit við, at leiðsla fólkafloksins fer at steðga blaðstjóra Dagblaðsins í at frambera sína áskoðan? Ella kundu tit hugsa tykkum, at samgongan legði trýst á fólkaflokkin og blaðstjóra hansara fyri tann vegin „at stedga« honum í at skriva? Roynið tað einaferð, og vitið, hver verður tann sterkari av okkum. Skrivifrælsið í Dagblað- num skulu tit so aldrin traðka undir fót. Var stendur javnaðarflokkurin? Men tað bilsnar meg meira, at javnaðarflokk- urin leggur málgagn sítt til títt politiska sálar- grums. Tað enntá harmar, at leiðsla floks tíns visti av hasi politisku knívs- tunguni í ryggin á sínum samstarvspartnara, fólka- flokkinum. Kortini gjørdi leiðslan einki fyri at steðga sniðálopinum. Hatta var fyrsta so ál varsliga brot á eitt 4 ára samstarv. << Óli Breckmann 6. oktober 1978 Óli Breckmann 9. desember 1977 Fólkaflokkurin og tess málgagn hevur tosað nógv um frisinni. Omanstandandi stubbar úr Dagblaðnum sýna skilliga, hvat hetta blað skilir við frísinni: 1. Sosialurin skal sensurera og frásortera greinir, sum kunnu fornerma fólkaflokkin. 2. Í navni skrivifrælsins skal Dagblaðið hava loyvi til at svína javnaðarflokkin og -menn til so galið honum lystir. Vit hava sanniliga nakað at gleða okkum til, tá fólka- flokkurin kemur til valdið!! ongar útbyggingar fóru fram á heilsu- og skúlagk- inum. Stórir partar av landinum lógu í myrkri. Í hesum átta ára skeiði vórðu ell uppskot frá javnaðarflokkinum feld. Ja, so sjálvsegd mál, sum uppskotið um fólka-, av- lamis- og einkjupensión v.m., vunnu ikki frama. Uppskot um at hækka minstulenina vunnu held- ur ikki frama. Og tað sama var at siga um mong, mong onnur upp- skot frá javnadarflokkin-- um. Men á valinum í 1958 segdu føroyingar nei til framhaldandi atgerðar- loysi hjá hesum deydsigl- arastyri. Javnadarflokk- urin vann valið. Fór úr fimm upp í átta tingmenn. Flokkurin tók nú leiðsluna bæði á tingi og í lands- stýri. Og nú kom vend í. Landsstýri varð skipað saman við sambands- flokkinum og sjálvstýris- flokkinum. Hesir báðir flokkar, sum yvirhevur onki fingu framt saman við fólkaflokkinum, sluppu nú við í eitt ar- beiðssamt landsstýri og í eitt avreksmikið lands- stýrisskeið. Lógirnar um fólka-, av- lamis- og einkjupensión v.m. vórðu nú samtyktar beinan vegin. Minstulønin varð hækkað. Útróðrar- menn og fiskimenn á fesk- fiskaveiðu fingu nú pris- viðbót og studningur varð eisini latin til saltfisk. Fyri at fáa realkreditt- inum pening til endur- nýgging av fiskiskipaflot- anum, fyri at útvega SEV pening til ravmagnan av øllum landinum, fyri at fáa gongd aftur á havna- og vegagerðina og fyri at fáa útbyggingina á heilsu- og skúlagkinum aftur í gongd, legði javnaðar- flokkurin eina iløguætlan uppá 190 mill. kr. donsku stjórnina. Úrslitið varð at javnað- arstjórnin hjá H. C. Han- sen játtaði hesum. Men heima í Feroyum leikaðu fyri við- merkingar andsteðumenn sum óðir. Javnaðarmenn hevdu nú selt Feroyar og feroyingar fyri 190 mill. danskar krónur. Vit vóru skulda- bundnir fyri allar ævir. Men hesar 190 mill. kr. drupu og skuldabundu ikki Feroyar og feroy- ingar. Tær megnaðu tvertur ímóti at skapa eitt streymskifti. Tær gjørdu tað meguligt hjá realinum at figgja ein nýggjan og tíðarhóskandi fiskiskipa- flota, soleiðis at feroy- ingar aftur kundu veiða við egnum skipum. Hetta framdi eisini arbeiði til heimafólkið. Tær 190 mill. kr. gjørdu tað eisini meguligt hjá SEV at fara undir at rav- magna alt landið. Tær bygdu vegir, havnir og berghol. Talan varð nú um útbygging á øllum økj- økjum samfelagsins. Seinast í ti landsstýris- skeiðinum vórðu menn greiðir yvir, at tað ikki varð nóg mikið við hesi íleguætlan, og javnaðar- menn komu tá við 60 mill. grunninum. Men hendan trúi ongin uppá. Heldur ikki samgonguflokkarnir í Tinganesi, sambands- flokkurin og sjálvstýris- flokkurin. Teir gjørdu hesa talu javnaðarmanna til láturs. Tosaðu um eina ballón og um luftkastellir. Men luft- kastellið gjørdist til veru- leika. Ballónin brast ikki, men gjørdist til ein grund- vøll, sum tann framhald- andi útbyggingin av før- oyska samfelagnum bygdi å. Men eftir hetta kom sjálvstýrislandsstýrið. Ein syndarlig sega, sum vit venda aftur til seinni. UUU i Í i É Í FH i | A }