mikudagur 11. oktober 1978síða 7

| Nr. 76 — 11. oktober 1978 sosialurin Síða 7 Ævintýrið um stilaheftið Um hvussu borgarligi blaðstjórin sjálvur fall í grøvina, hann heuði grivid ødrum Flestu minnast lærarinn- una, sum av blaðstjóran- um á Dagblaðnum varð løgd undir at forfylgja eðrvísi hugsandi næming- um við at geva lægri karakterir enn uppiborið. Sakin startaði við einum »lesarabrævi«, og seinni gav blaðstjórin so mikið av upplýsingum frá sær, at bert kundi vera talan um eina lærarinnu og um ein flokk á læraraskúlan- um (og um ein næming). Flestu næmingarnir í hesum flokki vildu ikki lata hetta um seg ganga. Teir avsannaðu í blødun- um, at hendan lærarinnan hevði framt nakra forfylg- ing av næmingunum. Rektarin á læraraskúl- anum váttaði eisini í blød- unum, at slík karakter- geving til termins- og árs- royndir, sum greitt varð frá í hesum »lesarabrævi« ikki var farin fram í klass- anum hjá hesi lærarinnu. Í staðin fyri at koma við eini umbering kom O.B. sjálvur aftur í blaði sínum við eini sera frekari og vanvirðandi grein, kallað >Hó, hó, nú eri eg ikki heilt við. Her ger hann látur fyrst burtur úr næm- ingunum, td.: Havi hoyrt, at summi knapp- liga muga eftir einum tal- lerki av sakusuppu. Men at kenna ókúgiliga trongd til at avsanna, tað man vera nýtt fyri mong... Viðkomandi lærari fekk sítt: Kanska eru tygum ov snildur at dálka tygara egnu hendur... Lærararnir á læraraskúlanum fingu eisini sitt: Tit mugu hava sagt hatta i spølni… tá teir komu við einum av- gjørt álvarligum spurn- ingi í hesum sambandi. Síðan boðaði blaðstjórin reypandi frá, at hann „hevði kopiir av stíla- og terminsheftunum við øll- um 6-telunum í. Tey vóru deponerað í eina banka- boks, ti »tad er umráð- andi, at so åhugaverdir originalar ikki fara nakran veg. Teir kunnu gerast hentir, um talan skuldi blivið um hitt... tit vita. Her varð hugsað um sak- armál. Hetta vóru tað óivað fleiri sum hoppaðu uppá. Fólkafloksmenn gingu erpnir um hendan ófera floksfelaga hjá teimum, sum hevði hesi góðu prógv í bankaboksini. Prógvini vóru bluff Men álopna lærarinnan var ikki rædd av ellum reypi um hesi prógv. Hon visti, at hon hevði eina góða samvitsku, so hon stevndi blaðstjóran fyri ærumeiðing. Og hvat blaðstjórin neyvan hevði roknað við, so vórðu stila- heftini í bankaboksini av rættinum send til kann- ingar hjá skriftkonum í Danmark eftir kravi frá sakferaranum hjá lærar- innuni. Kannast skuldi um lærarinnan veruliga hevði skrivað øll hesi 6 tel. Úrslitið er afturkomið sum greitt er frá í blød- unum. Og sum Dagblaðn- um líkt so royna teir nú at reingja úrslitið við at siga frá, at kanningarnar vístu, at tað var ivasamt um Kirsten Brix hevði skrivað hesar karakterir. Nei, Dagblaðið, hetta er als ikki ivasamt, tað er vist. Tveir serfreðingar hava hver sær kannað stilabøkurnar og lærara- kalendaran við >karakter- roknskapinum« hjá lærar- innuni. Annar av teimum skriftkonu sigur, at >der er en til vished grænsende sandsynlighed for<, at tel- ini ikki eru skrivað av Kirsten Brix. Hin sigur, at »det er usandsynligt«, at 6-telini eru skrivað av K. B. Afturat hesum siga báðir teir skriftkønu, at eitt tal í bókini eftir ollum at døma er skrivað av lær- arinnuni, og tað er eitt 8 tal. Stórt vissari kann tað ikki sigast, so stílaheftið í bankaboksini var íkki nógv vert, tá kannað varð eftir. Fólkafloksleiðarar á gosi Tá hetta mál var frammi í vár skrivaði eg sjálvur eina grein undir yvir- skrivtini >Fólkafloks- terror«. Har visti eg á, hvussu blaðstjórin á Dag- blaðnum miåvist hevur framt persónsforfylging av fólki, og var hetta mál eitt gott dømi um hetta. Eg metti, at fólkaflokkur- in mátti hava ábyrgdina av hesum, tá tað jú var talan um málgagnið hjá hesum flokki. Sama kveldið sum greinin hevði staðið í Sosi- alinum varð eg ringdur upp av einum leiðandi fólkafloksmanni. Hann var ikki illur men óður. Hann skeldaði meg vegna hesa grein, og spurdi so, um eg ikki visti, hverji prógv Óli Breckmann hevði í hesum máli!! Tað at hesi prógv nú vísa seg at vera bluff, man tó neyvan fara at fáa nakrar avleiðingar fyri steðuna hjá blaðstjóran- um í flokkinum. Tað er fyri so vítt einki nýtt í hesum avdúkingum. Fólkaflokkurin hevur alla tíðina vitað, at teirra blað- stjóri er ein gjøgnumførd- ur lygnari. Hesin flokkur hevur eisini verið fult greiður yvir, at teirra blaðstjóri á ein nasistisk- an hátt forfylgir lutvist fólkum í samfelagnum, sum hann ikki kann torga og lutvíst forfylgir ein- staklingum, sum loyva sær tann ómetaliga frek- leika ikki at vera fólka- floksfólk. Ja, fólkaflokkurin hev- ur ikki bert vitað av hes- um. Hann hevur styðjað blaðstjóran i hansara margháttliga arbeiðslagi. Flestu av tingmonnunum hjá flokkinum hava undir útvarpsorðaskifti = antin takkað honum ella borið í betuflaka fyri hann. Sum kunnugt samtykkir eisini tann sum tegir, og tegn hevur sanniliga verið í fólkaflokkinum burtursæð frá sjikanu av teimum, sum ikki hava funnið seg í gæovheitunum hjá hansara flokki. Tað at talan nú kann vera um eitt falsað stíla- hefti kann neyvan fáa hendan flokk at etast, tá hann ikki hevur gjørt tað áður. Heldur tvørturi- móti. Um nakað hendir, so verður tað, at blað- stjórin verður útnevndur til heiðurslim fyri sítt síðsta »roysni.« Næmingurin verður ofraður Sum vituligt er hevur blaðstjórin nú fingið kald- ar fetur. Hann roknaði við, at tá hann hótti við stílabókini í bankaboks- ini, so fór ikki meira at henda. »Går den sá går den«. Men tað gekk jú ikki. Tað sum eftir ollum at døma nervar hann nú er ikki, at hann hevur gjørt nekrum órætt, men at hann sjálvur er við at koma í netið. Hvat er so at gera? Jú, nú bjóðar blað- stjórin semju!! Blað hans- ara sigur frá, og við tveimum myndum av blaðstjóranum, at „hann er ikki sinnaður at fara víðari við málinum. »hann er ikki sinnaður at fara víðari við målinum«. Tað eru vit nógv sum skilja sera væl. Men hvat skal so sakin semjast uppá? Jú, blaðstjórin er til reiðar at taka skuldseting- arnar aftur. Uttan umber- ing, og uttan harm um tað sum saksekjarin hevur verið igjøgnum orsakað av hesum grundleysu ákær- um. Næsti spurningur er so: Viðgongur blaðstjórin nú, at hann hevur mistikið seg. O, nei, á ongan hátt. Nú skal næmingurin sum eigur stílabókina hava alla skuldina. Hann hevur for- ført blaðstjóran. Og nú kann blaðstjórin við bestu samvitsku reinsa seg sjálvan við at gera næm- ingin til syndabukk. Hevði hendan semjan komið í lag, hevði hesin næmingur framyvir havt ein illgruna um falsan hangandi yvir sær. Ja, ein etast. Og tá ein veit, hver næmingurin er, vamlast ein. Tað er sanniliga soli- daritetur! Kundi lærar- innan ikki oyðileggjast, so skal næmingurin slakt- ast!! Men tað gekk heldur ikki. Er blaðstjórin forførdur? Tá málið nú er komið har- til at O.B. roynir at geva næminginum alla skuld- ina, so er nátúrligt at spyrja, um hetta veruliga kann vera so. Hevur hesin næmingur veruliga lump- að blaðstjóran soleiðis, at hesin knappliga stendur við hárinum niður eftir nakkanum? Her man vera neyðugt at minna um vissar veru- leikar, sum benda á, at so- leiðis er ikki, sum t.d.: Greinin, sum startaði hesa sak >Hava ikki biðið um marxistiska hjálp< skuldi eitast at vera eitt lesarabræv hjá tí næm- ingi, sum átti stílaheftið. Tað kann sigast við vissu, at skrivingarlagið í hesum »lesarabrævi« als íkki samsvarar við skrivingar- lagið hjá umredda næm- ingi. Tað er har afturimóti meinlíkt tí ráa og vanvirð- isliga skrivingarlagnum hjá blaðstjóranum sjálv- um. Nógvar av vending- unum eru eyðkendar fyri blaðstjóran, og skal til stuttleika nevnast eitt demi. Í nevnda >lesara- brævi< verður m.a. sagt um lærarnar, at teir „royna at kåva útyvir sína priviligeraðu útbúgving og løn við at útpeika sær »kapitalin« sum synda- bukk«. 11. november 1977 skrivaði blaðstjórin i eini grein: >Í staðin fyri at geva >hinum gráa< skuld- ina fyri, at >hin minni menti< hevur trupulleikar, ja, so fær í dag... kapital- isman« skuldina». Onnur dømi eru eisini um, hvussu hesin blað- blaðstjóri hevur skrivað um »kapitalin« sum syndabukk. Sagt verður tað sama við næstan somu orðum. Sjálvt gásaeyguni ganga aftur. Tað kann neyvan vera ivi um, at hevundin er tann sami, tí eingin annar skrivandi í Feroyum hevur eitt slíkt primitivt og skendskt skrivingarlag. Eitt annað sum eisini talar fyri, at umreddi næmingur ikki hevur skrivað hetta lesarabræv er, at har verður tosað um, at í stílunum vóru ongar reyðar strikur. Um- redda lærarinna rættar við blýanti, og tað veit so hesin næmingur av, kann ein hugsa sær. Um hvussu sjálvmót- sigandi alt í hesum máli hevur verið kann nevnast afturat, at meðan í fyrstu greinini verður sagt, at ongar rættingar vóru, so segði blaðstjórin í tí stubba í Dagblaðnum har hendan lærarinnan nær- um var navngivin, varð sagt, at stílaheftini vóru „uttan stórvegis rætting- ar<. Hesir upplýsingar stríða beinleiðis ímóti hverjum eðrum<. Um tað framvegis er onkur sum trýr um blað- stjóran, at hann er lump- aður út í hetta óferið av hesum næmingi, so kann nevnast nekur demi um, at blaðstjórin hevur skúgvað veruleikar til síð- is, sum hava bent á, at einki hald vóru í hesum skuldsetingum: 1. Í áðurnevnda >les- arabrævi< varð eisini upp- lyst, at næmingurin til terminsroyndir hevði fing- ið 6 og onkuntið 7, meðan hann fekk 10 og 11 til próvteku. Læraraskúlin váttaði, at hetta kundi ikki passa samb. teirra protokollir. Við termins- og ársroynd er tað so, at næmingurin fær útflýggj- að eitt skjal við sínum karakterum. Hesir verða avskrivaðir úr protokollini av starvsfólki hjá skúl- anum, so her kann ikki snytast. Eftir hvat eg havi fingid upplyst hevur umrøddi næmingur fingið 8, 9 og 10 í termins- og árskarakter, og hetta hev- ur hann fingið eitt skjal uppá. At pástandirnir um ter- minskarakterirnar ikki passaðu visti blaðstjórin sostatt væl í hvussu er, tá váttanin frá rektaranum stóð i blødunum. 2. Afturat hesum var tað ikki nakað dulsmál longur tá, at karakterirnir í stílaheftinum samsvar- aðu ikki við teir í lærara- kalendaranum hjá lærar- innuni. Og skuldi hetta eisini bent á, at ikki alt hekk saman, sum tað skuldi. 3. Blaðstjórin fekk at vita beinanvegin frá lær- arinnuni, tá hon sá kopi av stilabokini, at tað var ikki hennara skrift. 4. Undir einum av stil- unum við 6 tali hevði lærarinnan skrivað við orðum, at hetta var ein góður stilur. At hetta ikki samsvaraði skuldi verið upplagt hjá blaðstjóran- um. 5. At tervandi saman- hangur er í allari hesari skriving sæst eisini av, at i »lesarabrævinum« hevði næmingurin gjøgnum eitt heilt ár fingið 6 og 7 tøl. I seinni grein sigur blað- stjórin, at næmingurin hevur fingið 6-tøl alt árið. Og nú úrslitið frá teimum skriftkønu er komið verð- ur sagt, at talan er um 6- tel og eitt 8 tal. Hvussu hongur hetta saman? Fascisma ella nasisma? At blaðstjórin skal vera 6- sekur í hesum máli er ó- hugsandi eftir alt tað, sum er hent í hesi sak. Tað er ikki ógrundað at hugsa, at hendan atsóknin móti Kirsten Brix hevur verið ein liður í vanligu manna- jagstranini hjá >Dagblað- num<. Hevði hon givið seg undan, so hevði óivað verið hildið fram at for- fylgja fólki, sum ikki passa í krammið hjá blað- stjóranum. Næmingurin, sum hevur lagt stílahefti til, hevur helst gjørt tað av góðvarni og naiviteti. Hverki teirra høvdu rokn- að við at at fingið slíkar mótsteðumenn sum Kirsten og Halgir, sakfer- ara hennara. Tað er eingin ivi um, at tað er hesum sakarmáli fyri at takka, at fólk hava fingið frið sein- astu mánaðarnar. Tað sæst eisini av teirri desperatu roynd til semju, sum varð gjerd nú um dagarnar, har tað visti seg, at blaðstjórin var til- reiðar at ofra sín makkara í hesi ótespiliga máli fyri at klára frisak. Men aftur einaferð undirmetti hann sínar mótpartar. Um hetta hevði verið ein sega úr einum fasc- istiskum einaræðislandi. kundi hetta bert verið tik- ið sum ein óhugnalig frá- segn. Men hetta er ein partur av partapolitikki í Feroyum í dag. Sjálvt í Framhald á síðu 10