leygardagur 14. oktober 1978síða 8

Síða 8 sosialurin Nr. 77 — 14. oktober 1978 lesarabrøv Hatifuglur sambandsfloksins So nú skal javnaðar- flokkurin verða hatifugl- urin, sum skal liggja undir fyri teimum mest sveku skuldsetingunum frá sam- bandsflokkinum og hans- ara aggressiva formanni. Men leggi einki í tað Atli og Jákup! Hatta er einki nýtt, soleiðis bleiv Dam eisini viðfarin, tá hann ikki vildi dansa eftir sam- bandsins pípu. Sambandsflokkurin hevur einki at bjóða. Hann hevur onga skrá bert afturhald! Ti leikar hann so í nú. Ti tit hava gjøgnumført meira av skrá javnaðar- floksins í 4 ár við hesari samgonguni, enn í 8 ár saman við sambandinum. Og tit hava prógvað, at tað ber til at stýra Fer- oyum og tað væl uttan við k KK Tveir spurningar til heilsufrødiligu starvsstovuna Fyri uml. tveimum årum síðan fór Skålavikar Ut- róðrarfelag undir at fáa bygt sær eina sokallaða útróðrarsteð, sum ikki hevði latið seg gjørt á so lítlum plássi, um íkki tingmenn hevdu játtað pening til tilik hus, alla tekk eiga teir fyri tað. Byggiloyvi fekk felagið, og so var farið til verka at skaffa eginpening. Har í- millum settu nakrar kvinnur tiltak í verk at hjálpa til. Men, nakrar seinri blivu tær skommróstar í bleðunum fyri tiltakið. Gagar Tá húsið var innilokað, átti felagið tað, kontant. So bleiv sekt um studning til hús og frystari, um- umsóknirnar eru játtaðar. Men undir teim- um treytum, sum Heilsu- freðisliga starvsstovan á- leggur, áðrenn peningurin verður goldin. Hetta er eisini púra beint og sjálv- sagt respektara vit lands- ins lógir. Síðani tá hevur múrari pussað uttan og pussað og málað innan, soleiðis at tað er mest at líkna við eina sjúkrastovu. Nú kann ein spyrja seg sjálvan, skal tað vera so flott, bert til at avreiða fisk 4 Ein spurningur til Heilsufrødisligu starvs- vuna. Vit hava i nøkur ár havt eitt matframleið- andi virki her í bygdini, sum framleiðir verur, ið vera seldar bæði innan- og uttanlands Koma ikki tílík virki undir eftirlit hjá tykkum og hverji eru krevini, sum eitt tilikt virki skal lúka fyri at vera lógligt? Tað m er t r frá einum ella eðrum slag verða útfluttar, um tað danska ríkið við bygdar- navninum á, lúka tær treytir, ið landsins mynd- ugleikar krevja. Ella kann tað koma at verða ein vandi fyri bygdarnavnið, mær vitandi kunngjerdi legmaður fyri kortum eina lóg júst um hetta. Vón- andi geva tit nú eitt greitt svar. So er tað ein spurningur til tykkum í Ídnaðar- grunninum. Nú sigst, at grunnurin skal innstallera matframleiðandi maskin- ur í einum gomlum neysti, sum stendur at detta nið- ur. Eg ætli bara at spyrja, um ikki sama lóg er fyri ell? Tað má harðliga á- talast, um peningastovnar og grunnar og eftirlits- steðirnar plasera sínar pengar undir so lítlum eft- irliti, at tað skal skapa tvidrått og klandur í bygdini av monnum, sum elska tílíkt, soleiðis at bygdarfólkið og eventuelt kommunan verða drigin uppi, hóast tey ikki á nakran hátt eiga lut í til- takinum. Klanduri hava vist allar bygdir nóg mikið av frammanundan. Ella kunna åvisir persónar heilavaska ymisku væl, at teir sleppa frá at vera undir eftirliti við síni útbygg- ing. og síðani skalta og valta sum teir vilja við landsins pengum, men skuldi sjálvsagt rokna við at persónar, sum fara út í blødini at bregda bygd- armonnum mutur, mátti fyrst syrgt fyri, at alt hjá teimum sjálvum var innan hesa stovnar so fyri lógarinnar rammur. Sum orðatakið sigur, hygg um teg sjálvan áðr- Skálvíkingur Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upp- tikin undir hesum teigihum er, at blaðstjórnin veit, hvgr hevur skrivað brøvini. sambandsflokkinum sum eftirstjóra! Men eitt haldi eg vera groft, tað er, at Dimma- lætting skal troysta sær at brúka P. M. Dam móti Atla. Hetta byggir ikki bert uppá beinleiðis ó- sannindi, nei, hetta prógvar eisini, hvat tað er fyri politisk mura, ið vald- ar í sambandsflokkinum. Haldi á á somu leið, líkamikið, hvussu so Dim- malætting leikar í, tí tykkara kós er tann beina javnaðarkósin. Tað skal eingin G. L. Samuelsen ella Pauli Ellefsen koma og fortelja okkum, hvat javnaðarpolitikkur er. Nú síggja vit, hvat slag tað er, ið stýrir sam- bandsflokkinum í dag, og ti sigi eg: >Gott vit ikki komu í hóslag við tað slagið. Fólkapensionistur *k*x Aftur og fram er líka langt Nú um dagarnar varð av- gjørt at stytta arbeidstid- Aftursvar til Paula Ellefsen: | ina hjá tímalentum ar- beiðsfólki. Hetta er eitt mál, ið altíð hevur ligið javnaðarmonnum um all- an heim nær. Enn eitt prógv fyri, at tað veruliga eru javnaðarhugsjónirnar, ið vilja styðja arbeiðsfólk- ið. Í segnini um huldu- mannin í Álvheyggi stendur, at tá tey dansaðu brúðardansin í Hvalvík, dansaði huldumaðurin uttan fyri í grenum koti. Nú tey flestu, fiski- menninir undantiknir, dansa við teimum styttu arbeiðsvikunum, er kort- ini ein stætt, ið dansar uttanfyri. Og ikki nokk við ti. Hon fær arbeidstid- ina longda. Og hesi eru tey, ið arbeiða í handlun- um. Tey hevdu fingið stytt arbeiðstiðina soleiðis, at t.d. leygardagar hevdu tey fri á miðdegi. Men nú kom so ein nýggj fyritøka og loypti split í dansin, og beinanvegin vóru allir teir smáborgarligu handils- menninir á gosi. Hevdu fund annaðhvert kveld. Góvu út blað, sum skuldi fáa viðskiftafólkið aftur. k KK Demokratiska sosialisman er trygdin móti kommunismu ! Tað er ikki nakað nýtt, at politiska kjakið i Føroyum ofta er ósakligt og per- sónligt, men at tað lá á einum so lágum staði, at tað er fremmandaorða- bókin hjá Gyldendal, sum liggur til grund fyri kjak- inum, hvat sosialdemo- kratisma er í mun til kommunismu, hevði eg ikki droymt um. >Sosialisman er vegurin til kommunismu«, kallar Pauli Ellefsen eina grein i Dimmalætting herfyri. Greinin var eitt aftursvar til eina viðmerking, sum eg hevði í Sosialinum nakrar dagar undan undir heitinum: »Osakligt, vill- leidandi og demagogiskt«. Upprunin til hesa grein- ina var ein av teimum nogv umrøddu lysingun- um i Dimmalætting, har sambandsflokkurin í fimm reglum greiddi fólki frá, hvat sosialisma er. Tá hendan lýsingin var so rong og grunn og als ikki samsvarar við grund- sjónarmið javnaðarfloks- ins, vísti eg á reingjanina við at endurprenta eitt brot úr grundsjónarmið- unum. Pauli Ellefsen spyr, hvi eg ikki visi á okkurt kon 1 seti tað rætta í staðin. Men tað var jú júst tað sum eg gjerdi! Pauli Ellefsen skuldset- ir meg fyri at hava est meg upp um tað, sum sambandsflokkurin skriv- ar um sosialismu. Nei. Harafturímóti var eg skelkaður — at ein polit- iskur flokkur, sambands- flokkurin, hevði eina so jánkasliga vitan um hug- sjónina hjá tí flokki, sum sami sambandsflokkur hevur havt samvinnu við í ikki færri enn 14 ár! Harnæst heldur Pauli Ellefsen, at tað er ófatu- ligt, at eg, tá eg tervi hesa minimumsvitan (um sosi- alismu, eftir hansara met- an) ikki spáki mær ein túr út á bókasavnið og hyggi í eina »uppslagsbok«. Sjálvandi kundi eg hugsa mær at lisið hópin meira av sosialistiskum lesnaði (og sjálvandi eisini um liberalismu), men ikki nýtist mær at fara á eitt bókasavn fyri at finna slíkan lesnað. Og avgjørt ikki fyri at sláa upp í eini »uppslagsbok«! At kalla eina fremm- andaorðabók fyri faklesn- að, sigur ikki so lítið um Paula Ellefsen og hansara áhuga fyri politiskum lær- um og hugsjónum. Pauli Ellefsen kemur eisini inn á londini — utt- an at nevna nakað dømi — har mínir politisku breður hava fingið fótin fyri seg og har allar ognir eru sam- felagsogn. Mær vitandi hava mínir politisku breður ikki fing- ið fótin fyri seg av álvara nakrastaðni. Pauli Ellefsen sipar kanska til tey Skandinav - isku londini? Og ikki kann eg geva honum rætt, tí har eru allar ognir ikki samfelagsogn í týdning- inum almenn ogn. Sipar Pauli Ellefsen til kommunistisku londini eystanfyri, fer hann skeiv- ur. Har hava minir polit- isku brødur ikki fingið fot- in fyri seg, men eru ein kugad andstøda, ti tad demokratiid, vit arbeida fram ímóti, finst ikki. Eg kann bara nevna, at Sosialistiski Internation- ali, sum hevur Willy Brandt til formann, ger í hesum degum eitt stórt arbeiði fyri at stuðla tey, sum skrivaðu undir Charter 77 í Tjekkoslo- vakia. Harafturimoti hava mínir politisku breður, Teirra dansur um gull- kálvin var órógvaður. Og hvat gjørdu teir so? Jú opið til kl. 19.00 á kveldi og til kl. 14.00 leygardagar. Og so var starvsfólkið aftur í teirri gomlu steðuni. Aftur rulla myntirnar í kassarnar hjá teimum li- beralu handilsmonnunum. Nú kann ein nýggjur kálv- ur gerast og dansurin tak- ast uppaftur. Men hvar er nú felagið S&K? Her er ein uppgáva til tykkara. Ella eru tað teir stóru privatkapitalistarnir sjálvir, ið stýra hesum felagi? Men tað vita jú øll, arbeiðsfólk í handlunum ikki undantikin, at skulu arbeiðsumsteður tykkara bøtast, so er bert ein vegur. Og hann er: at tit øll somul fara á val tann 7. november og seta ein sterkan javnaðarflokk inn á ting. Tað er einasta trygga borgan fyri, at løn- takararnir fáa semdir, ið kunnu góðtakast. Edvard í Skorðini Joensen sum Pauli Ellefsen so poetiskt tekur til, havt avgerðandi ávirkan á samfelagsgongdina sein- astu nógvu árini í m.a. Skandinavia, Onglandi, Týsklandi, Hálandi og í Eysturriki. Og tað sæst eisini eftir. Júst hesi londini er millum fremstu lond, hvat viðvíkur sosialum og figgjarligum frælsi og rættvisi hjá ti einstaka. Júst í hesum londunum hava javnaðarflokkarnir megnað at skapa eitt væl- ferðarsamfelag. Í hesum londunum hava javnaðar- flokkarnir megnað at lyft arbeidarafjøldina úr træl- dómi og fátækrademi. Men enn eru hesi lond- ini langt í frá komin á mál. Vegurin er drúgvur til veruligt demokrati. Enn hevur kapitalurin — stór- kapitalurin — tað avgerð- andi valdið — hendan 6- sjónliga hondin. Hendan framburðin hevur arbeidarafjøldin enn ikki merkt í teimum lond- unum, har tann demo- kratiska sosialisman — javnaðarhugsjónin — enn ikki hevur vunnið frama. Bestu demini eru Frak- land og Italia, har komm- unistarnir = harafturimóti standa sterkir, men uttan at hava fingið nakra av- gerðandi ávirkan. Hetta er eitt tað besta demi um, at demokratiska sosialisman ikki førir til 2 ÉT | TDT