leygardagur 14. oktober 1978síða 9

ON KO OT Er Er GM Nr. 77 — 14. oktober 1978 sosialurin lesarabrøv Ovfarin um grundsjónarmið og virkisskrå javnaðarfloksins Tå eg å fyrsta sinni gjørd- ist javnadarmadur, komst hetta av tilvild, tá ið eg fyri fáum árum síðan kom á fund hjá Suðurstreym- oyar Javnaðarfelag. Eg kendi meg ovfarnan, tá ið eg fekk loyvi at lesa grundsjónarmið og virkis- skrá javnaðarfloksins. At lesa sjónarmið javnaðar- floksins, var tað sama sum at lesa sína egnu lívs- segu. Ti so væl er hon gjørd, at hon viðger bein- leiðis støduna hjá hverjum einstakum og framtiðina. Eisini tryggjar hon hverj- um einstakum persónligt frælsi og setir demokratiið í hásætið. Grundsjónarmið og virkisskrá javnaðar- floksins eru grundarlagið kommunismu, sum sam- bandsmenn ræða við, men er harafturímóti trygdin móti kommunistiskari ella fasistiskari yvirtøku av samfelagsstyringini. Eg havi hvørki sæð ella hoyrt, at javnaðarflokkar hava samhuga við Mosk- va-kommunismuni. Fylg- du sambandsmenn við, vistu teir, at teir sterkastu kommunista-flokkar í Eu- ropa — eurokommunist- arnir — venda sær burtur frá Moskva. Tað er ikki mánaður síðani, at aðalskrivarin í Italska kommunistaflokk- inum, Berlinquer, m.a. segði: »Vegur okkara út úr kapitalismuni er ikki tann sami, sum er fylgdur í Russlandi og í hinum vestureuropeisku londun- um... PCJ (komm. fl.) berjist fyri at uppbyggja eitt sosialistiskt samfelag í tráð við tær demokrat- isku lógir, sum tann italska grundlógin setur. Vit eru sannferdir um, at demokratiið hevur eitt stødugt og universalt virði og at hendan okkara sann- føring ikki er í samsvar við tað antikapitalistiska innihaldið í skrá okkara>. Eg eri fullkomiliga greiður yvir, hvat danski javnaðarflokkurin vil. Og eisini kenni eg ØD-upp- skot hansara, sum Pauli Ellefsen eisini tekur fram. Fyri 100 árum síðani striddist sosialistar og liberalistar — sannir liber- alistar — móti høgrakreft- unum fyri at vinna tað umboðandi — tað repræs- entativa — demokratiið. Mótsteðan var stór, men undir skapanini av einum sosialistiskum vælferðar- samfelag — fólkaheimin- um Feroyar. Skrá javnað- arfloksins vil somuleiðis tryggja øllum, uttan mun til hver ein er, hverja trúgv, kyn, aldur, hvenn politiskan lit ein hevur og uttan mun til bústað eins góð rættindi til arbeiði, starv, útbúgving, hvíld, mat, og til at taka lut í øll- um samfelagslivi. Stevnuskráin tryggjar rættin til egið privatliv uttan nakra uppileggjan frá almenninginum. So- leiðis skal ein og hver hava frítt at tala, skriva, trúgva, eins og samkomu- og organisatiónsfrælsi verður tryggjað. Tað er ti mín vón, at k KK tað eydnaðist teimum. I dag er fólkaræði ein sjálv- fylgja. I dag er mótstaðan harafturimóti stór móti ØD — økonomiskum de- mokratii — frå kapitalin- um (og frå vinstrasinn- adum), men um nøkur få år er ØD ein eins stør sjålvfylgja! Tað kann ikki vera ann- að enn fólksins rættur at fáa ogn í og medåvirkan á tey framleiðslutól, sum fólkið sjálvt hevur skapt virðini av! Tað grovasta í grein Paula Ellefsens er hóast alt álop hansara á ar- beiðarastættina á Tvør- oyri. Hann skuldsetir bart út javnaðarflokkin fyri at hava framt ágang móti ti foroyska vinnulivinum, t.d. á Tveroyri. Hví nevnir Pauli Ellefse ikki eitt konkret demi? Pauli Ellefsen meinar kanska við tað, at arbeið- arafjøldin kravdi síni ná- túrligu rættindi — eina úrteku, sum livast kundi av og ein styttan arbeiðs- dag? Og tað var kanska ti, at tað útgerðarvirkið, sum Pauli Ellefsen sipar til, fór á heysin? Ella gevur tú teimum báðum javnaðarmonnun- um, sum tá sótu á leg- tingi, skuldina fyri at heimskreppan rakti Fer- oyar so álvarsliga? Nei, so stóra ávirkan hevði javnaðarhugsjónin ikki fingið. Hevði hon tað, høvdu umboðsmenn javn- aðarfloksins helst skipað so fyri, at eitt so stórt ar- beiðspláss varð hjargað áðrenn tað kom so langt á ein ella annan hátt og fert víðari. Men arbeiðararerslan hver einstakur hugsar seg nógv og álvarsliga um til komandi legtingsval. Eg eri sannførdur um, at javnaðarflokkurin er tann politiski flokkur, sum best og mest viðger steðuna hjá hverjum einstakum, umframt at hann vi tryggja øllum personligt frælsi og vil skapa tad sanna demokratiið. Grundsjónarmið og virkisskrá javnaðarfloks- ins vil eisini geva ellum lut í framleiðsluni og í all- ari urtøku. So vilt tú ganga javn- aðarleið, so kanst tú bert gera tað við at stuðla javnaðarflokkinum. Við javnadarkvødu Hans Birgir Hansen gjørdi tó tað bragdið at reisa leivdirnar á fetur aftur sum ein fyrimyndar- lig kooperativ fyritøka. Men tå hon kom i figgjar- ligar trupulleikar i fimti- årunum, vildu teir liberalu sambandsmenninir, sum tá sótu i landsstyri, ikki veita eina hjálpandi hond! Nei, aðalmálið var: >Tað sum ikki kann standa má falla«. Og sektina á ar- beidarafjøldina. Soleiðis er tann kalda liberalisman, sum Pauli Ellefsen er heitasti talsmaður fyri. Umframt at vera rætti- liga háðandi reingir Pauli Ellefsen sjálvandi tað, sum eg skrivaði. Eg skriv- aði ikki, at hann var ein politiskur tápulingi. Held- ur ikki skrivaði eg, at tað (alt) sum hann skrivaði var grunnskygt, sum hann fær tað til. Men har- afturímóti skrivaði eg, at fólk vildu smýrast, tá sambandsflokkurin skyrdi fólkaflokkin fyri ein sosi- alistiskan flokk og hugsa: politiskir tápulingar. Og at nógv av ti, sum Pauli Ellefsen hevði skrivað var grunnskygt og at nú fevndi hendan skrivingin eisini um sambandsflokk- in. ( Tær vidagitnu lýsing- arnar). Aftursvarið hjá Paula Ellefsen ber annars á tað borðið, at formaður sam- bandsfloksins skrivaði innrammaðu lýsingarnar í Dimmalætting, sum má vera eitt tað mest reingj- andi, ósakliga og dema- gogiska, sum er framborið í einum valstríði í eini annars upplystari tið — biligari kunnu atkveður ikki keypast! Johann Mortensen TLF. (01) 26 33 88 svarar degnið runt Harri blaðstjóri. Kunnu tit gera so væl at taka hetta lesarabrævið í blað- ið. Nú eitt kveldið, eg sat og bant í køkinum heima, og 12 ára gamli sonur okk- ara sat og las í Dimma- lætting sigur hann: Mamma, hvat er tað fyri nakað, sum eitur F. W. Kattrup! Eg sigi tá við hann: Hví spyrst tú? Jú, sigur hann, tað stendur í Dimmalætt- ing. Eg reistist ti, og fór yvir til hansara at hyggja. Ju, sanniliga stóð har á forsíðuni á Dimmalætting svert ramma sum lýsing frá brennivins- og ølsøluni F. W. Kattrup við telefon- nummari undir og, at har svarar døgnid runt. Eg må siga, at eg bleiv ikki lítið skekk og forfard av hes- um, tí í landi okkara er sela av brennivíni og geli ikki loyvd. Og so kunnu tey ungu her á landi lesa á forsíðuni í størsta blaði okkara reklamu um, at tey kunnu ringja til 01 26 3388 Brennivinsseluna hjá F. W. Kattrup, nátt sum dag. At Dimmalætting skal seta seg so lágt og beinleiðis ganga á odda til at upplýsa okkara fólk um, hvussu lætt tað er at bestilla brennivín í dag. Hetta er at freista tey ungu, fyri at fáa tey at til- ogna sær hesa niðurbrót- andi og skaðiligu frukt, sum hevur verið atvoldin til at mangur vakur ungur mammu sonur og dóttur fóru illa. Og tað letur til at vera fremsta uppgávan hjá Dimmalætting í dag. Feroya mammur! Siggja tit ikki, hvussu snildisliga henda reklama er sett upp. Eg má siga, at eg av einum ærligum hjarta má siga mína ær- ligu hugsan um Dimma- lætting — tað, hon stend- ur fyri nú. Vit hava altíð hildið Dimmalætting og okkum í heimi okkara hevur dámað blaðið væl, og vit hava trúð, at tað, sum stóð í blaðnum, var eftirfarandi, men soleiðis, sum blaðið er broytt tey seinastu ár- ini, har meginparturin av lesitilfarinum gongur út uppá at spilla onnur menniskju út, ja beinleiðis skapa evund, hatur og stríð millum kristin fólk. Og so ta ljótu, ósemiligu myndina á baksíðuni. Og Le. Vidmerking til Jåkup Tad er rætt, eg skrivadi i grein mini i Dimmalætt- ing nr. 112, at sambands- flokkurin ikki er ein loys- ingarflokkur. Tað er nið- fest í 1. grein í stevnuskrá floksins. Tá tú nevnir Vaktar- og bjargingartænastuna sum tað málið, ið Sambands- flokkurin var við til at yvirtaka, so hugsi eg, tú fert skeivur. Tað var Eli Nolsøe, táverandi lands- stýrismaður i fiskivinnu- málum, sum fekk drigið málið um bygging av vaktar- og bjargingarskipi fram, og tað bleiv bygt. Tað var hetta, sambands- flokkurin gekk inn fyri av fullum huga. Sum tú sjálvur veitst, so kom vaktar- og bjarg- ingarskipið ikki til landið fyrr enn undir núverandi landsstýri, og tað, sum síðan var gjert, m.a. figg- ingin av rakstrinum, er gjørt av hesum landsstýr- inum. Til hitt málið má eg eisini gera onkra viðmerk- ing. Tú sigur, at tað harmar teg, at eg fari so hánt um, at vit hava fing- ið sálarsjúkrahús sum part av sjúkrahúsverkin- um. Til tað vil eg siga, at eg ikki havi nevnt tað við einum orði tú manst blanda við onkra aðra grein, tú hevur lisið. Tað veri langt frá mær at hava ilt av, at vit hava fingið sálarsjúkrahús. Ti tað vil eg tvørturimoti vera við til at stuðla, tað eg kann. Og eg kann eisini leggja aftrat, at Sambandsflokk- nu henda svarta ramman å forsiduni, sum reklama fyri F. W. Kattrup brennivins- og ølsølu. Hesi ting kunnu eg og maður min ikki góðtaka longur, og tí hava vit gjørt av at venda okkum ímóti hesum blaði, ti her er eingin andstendigheit til longur. Síðani maður mín og eg komu at kenn- ast, hevur hann valt javn- aðarflokkin, meðan eg, sum eri frá einum sam- bandsheimi, havi altíð valt sambandsflokkin. Men við valið 7. november havi eg gjert av at fylgja manni mínum eftir, og velji tí javnaðarflokkin. Grundin er tann, at eg kann ikki góðtaka tann rumbul og øsingarpoli- tikk, sum sambandsflokk- urin hevur fert hesi sein- astu árini. Flokkurin er fullkomiliga broyttur tann skeiva vegin, síðani Trygve Samuelsen og An- drias Djurhuus fóru frá. Eg feli meg ikki at hoyra til henda flokk longur, og eg havi ikki álit á tí nýggja formanninum, Paula Ellefsen, ti eg haldi, hann hevur einki álvar- semi í sær. Man kann ongantið rokna við ti, hann sigur og skrivar. Tað er mín erfaring, eftir at hava hoyrt hann og lisið hansara greinir í fýra ár. Ein mamma Lindenskov urin framvegis arbeiðir fyri, at tey sjúku — eisini sálarsjúku — fáa góða viðgerð og góðan stuðul, og at tað figgjarliga býtið er 50% — 50%, er Sam- bandsflokkurin vid til at halda fast við. Tann sosi- ala forsorgin hvílir á donskum lógum, og er eitt úrslit av tí politikki, ið Sambandsflokkurin ferir. Heri Tróndheim Bokhaldari Søkt verður eftir einum roknskap- arkønum fólki, sum eisini kann gera annað sjålvstødugt skrivstovuar- beidi. Poul E. Bærendsen aut. el- og maskinverkstadur Tlf. 71296 — 71350 Tvøroyri