mikudagur 18. oktober 1978síða 2

Síða 2 : 2 telf. 14720 . 11820 s0Stalurin box 76, 3800 Torshavn Utgevari: Føroya Javnadarflokkur Fyritaksstjóri: Tórfinn Smith Blaðstjóri: Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Blaðmenn: Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Trygdin — eftirlitið TAÐ ER eingin politiskur flokkur í Føroyum, ið hevur lagt so stóran dent á at skráseta og fremja trygg- leika fyri landsins íbúgvar, sum Javnaðarflokkurin. Floksins grund- leggjandi tankar botna allir í hesum, at virka fyri at tryggleikin er hjá øll- um — uttan politik javnaðarfloksins var hetta ikki vorðið eisini rætturin hjá teimum, sum veikast eru og minst orka. NÚ VAR TAÐ so, at spursmálið um tryggleika, trygd á arbeiðsplássin- um, kom sterkt fram um dagarnar. Tíanverri hugsar tú ikki nóg nógv um hesar spurningar, fyrrenn vand- in er har. TRYGGLEIKA á arbeiðsplássinum eiga vit at leggja stóran dent á, tí hetta er plássið, har vit eru stóran part av lívi okkara, tí er tað umráð- andi at verja arbeiðsplássið — og hava alment eftirlit við tí. Javnaðar- flokkurin hevur mangan verið illa kendur, tí hann legði so stóran dent á tryggieikaviðurskiftini. Men flokkurin hevur íkki vikið av hesi leið. Hann vil halda fram at útbyggja trygleikseftirlitið. TAÐ VAR EISINI við hesum í huga, at flokkurin so sterkt setti fram kravið um fólkapensjónina á sinni — hon skapti tryggleika, fíggjarlig- an tryggleika, gjørdi mangt eitt heim meira frælst og trygt. OG SJÁLVSAGT má hetta vera flokkurin, sum vit kjósa okkum at taka sær av vælveru fólksins og samfelagsins. JAVNAÐARLEIÐIN — sosialdemo- kratiið — hevur betri enn nøkur onnur politisk kós skapt trygd og javnrætt manna millum. Og henda næstakærleikans politikk vilja eisini føroyingar varðveita sum eina dýra ogn framyvir. Ábyrgdarleysur politikkur Í svari sínum í seinasta Sosiali til mín vil Heri Tróndheim vísa aftur, at Sambandsflokkurin var yvirtøkuflokkur, meðan eg hevði skrivað, at Sam- bandsflokkurin er tann, sum hevur verið við til tær flestu yvirtøkurnar — og tað standi eg við; heima- stýrislógin beinleiðis stað- festi at føroyingar yvir- tóku fleiri eki, og hana samtykti eisini Sam- bandsflokkurin. At flokk- urin síðani hevur mett tað meiri oppertunt ikki at viðurkenna sær andan í heimastýrislógini, sum ber í sær meguleikan og ætlanina at vit so líðandi átaka okkum umsitingar- skyldur, er ein onnur sega. Tá tað nú er undan- støkkingarstødan, sum væl saktans hereftir skal vera eyðkend Sambands- floksins, kann tað fáa sinar fylgir fyri rikisfel- agsskapin, sum ju als ikki er tað sama sum total samband. Ríkisfelags- skapurin bestendur ikki bara í tí at lata standa til og bara fáa. Tað er tað sum sambandið stendur fyri. Men tað var hatta um vaktartænastuna. Eg havi bæði sagt og skrivað, at Sambandsflokkurin í hesum máli so avgjert hevur ábyrgdina av eini »yvirtøku«, sum fyri alla framtíð vil kosta heilt nógvan skattapening frá okkum sjálvum. Og her sleppur Sambandið ikki undan ábyrgdini, hóast undanstøkkingarstødan eyðkennir sambandskan- didatarnar i hesari skriv- ing. Tað kann væl vera, at Sambandið beinleiðis bert var við til at fáa skipið bygt. Men, góði Heri, var tað so meiningin at skipið skuldi standa sum eitt ævugt minni í Svolvær, og ikki takast í brúk? Sjálvsagt fylgdi við hes- um avreksverki, at skipið skuldi rekast og tær mongu miljónirnar tað kom at kosta í rakstri gjaldast úr landskassan- um. Tað er í hesum máli Sambandið hevur prógvað sína ómegdarsteðu í poli- tikki. Ti Sambandið hevur her uppá glíðiskalan hjá Jógvani Olsen verið við til at vit átaka okkum umsit- ingina fult og heilt á einum øki, har staturin frammanundan fult og heilt hevði ábyrgdina, sambært heimastýris- lógini. Annars er at við- merkja, at Sambands- flokkurin sanniliga hevur atkvett fyri lógini um Vaktar- og Bjargingar- tænastuna, ein staðfest- ing av hesi »yvirtøku«. Men hetta samsvarar bara ikki við tað, sum tit skriva og tala. Eg kalli hetta at vera demi um ábyrgdarleysan politikk, tí sambandið for- telur fólki nakað, sum ikki samsvarar við veruleikan — og tað kann man ikki liva leingi upp á. — eg havi lisið tað í sjålvandi!! Almennur fundur um kvinnur í politikki verður i Lær- araskúlahellini 19. okt. kl. 19. Kvinnulig valevni úr Suður- streymoy, og ein leiðandi politikari úr hvørjum flokki leggja fyri. P.S. Tær, sum ikki fáa síni børn børn passaði, takið tey við. FYRIREIKARARNIR Nr. 78 — 18. oktober 1978 Nei, hetta tú sigur Eli Nolsee hevur drigið fram kostar nevniliga lands- kassanum, føroysku skattaborgarunum 8 milj- énir kr. um årid sum er. Tað er veruleikin. Og talið skal nokk vaksa ár undan ári. Her ber so ikki til at blaka við runu og so leypa undan uttan at vera dálk- aður afturímóti. Hetta sum er vorðið sereyðkenni fyri sambandsagitasjón í dag. Akkurát sum í goml- um degum. Hverki havi eg blandað ella lisið skeiva grein við- víkjandi = sjúkhúsunum. Heri, tú skrivaði, at vit hevdu yvirtikið sjúkhús- ini. Á sama hátt sum Johs. M. Olsen ferð eftir ferð kemur fram við ó- sannindunum um, at vit hava yvirtikið sosialu málini. Hetta er beint tað evugta av sannleikanum. Men nýggj sjúkhúslóg er gjørd og við henni er umsitingin av ellum sjúk- húsunum legd undir eina umsiting undir heimastýr- inum. Tað er fult í sam- svar við javnaðarstevn- una, fult í samsvar við heimastýrislógina, soleið- is sum Øregaard og P. M. Dam, sáli løgdu í hana å- sinni. Tá eg kanska nakað skart helt fyri, at tú vart ímóti sálarsjúkhúsinum, so var tað mest fyri at undirstrika, at støda Sam- bandsins altið hevur verið sera trek í heilsu- og sosi- almálum. Staðan var jú, at sálarsjúkrahúsið var læst og bundið, fekk yvir- hevur onga útbygging ella aðra vidkan, onga jåttan aftrat. Øll vikan — allur útviklingur — var nevni- liga skerdur av VKR-stjórnini i 1970. Tann niðurskurðin vildu vit á ongan hátt viður- kenna, og tað sum hendi síðani er eftir áhaldandi samráðing og trýsti frá javnaðarflokkinum um at fáa eitt nøkulunda sålar- sjúkrahús, áðrenn vit fóru víðari. Tí skuldu vit víðari, ja so var neyðugt við nýggj- ari skipan, sum nú gevur meguleikan eisini at víðka viðgerðirnar á sálarsjúk- rahúsinum, men nú á sama hátt sum vanligar sjúkhúsútreiðslur, meðan 4 SOSIALURIN 1978 22 SOSIALURIN 1978 við- metkingar nýbyggingar skulu takast upp til nýggjar tingingar við ríkið. Sambandsins støda er her hin fastlæsta stødan, sum sigur gott er, sum er, annars einki meir. Tað er púra skeivt tá tú sigur, at Sambandsins støda er tann sum sosiala forsorgin hvílur á. Tað er tverturímóti stoða Javnaðarfloksins, rikisfelagsskapsstødan, sum liggur til grund fyri okkara sosialu forsorgar- skipan. Tað var Javnaðar- flokkurin sum breyt i- gjøgnum sina stæðu og stevnu aftanå løgtingsval- ið 1958 — og fekk tær stóru sosialu lógirnar í- gjøgnum. Tað gekk jú sera hart á at fáa Sambandið til hetta — og til at viðurkenna stødu Javnaðarfloksins. Men tað gekk so at enda. Árið frammanundan hevði Sambandsflokkurin tvert- urimóti staðfest sína mót- stødu við at atkveða ímóti teimum sosialu lógunum í tinginum. At flokkurin síðani fekk ákoyringina so tað forsló og síðan var drigin til at vera fyri teimum sosialu lógunum, tað er eisini ein onnur sega. Vit kunnu sjálvsagt halda áfram við hesum tjaki, men vit kunnu tí- verri ikki koma longur, tí allir veruleikar vilja peika tann vegin, at Javnaðar- flokkurin var tann, sum breyt igjøgnum við teim- um lógunum, sum í dag eru hollasti stuðulin undir samfelagnum, tá tað snýr seg um at hava haldgott steði fyri øll tey, sum mugu halla seg til veit- ingar vegna 6arbeidsføri av einum ella ødrum slag — ella á ellisárum. Ti má tað vera sólar- klárt, at vit við Javnaðar- flokkinum halda áfram at byggja landið — tí hetta er flokkurin sum einamest hevur havt evni til at velja okkum eina góða framtíð í ríkisfelagsskapinum. J. Lindenskov 82 SOSIALURIN 1978 A — me