leygardagur 21. oktober 1978síða 19

Síða 20 sosialurin Nr. 79 — 21. oktober 1978 Fy vorðið Óli!! Feroyingar í almennari tænastu, tað veri seg starvsfólk hjá tí almenna, tænastufólk, lærarar v.m., eru so vanir við at fáa ákoyringina frá blað- stjóra Dagblaðsins, so tey ivaleyst ikki taka mannin fyri fult longur, av góðum grundum. Men tað sum fekk meg at fara í blekk- húsið var grein av Breck- mann í Dagblaðnum t. 22. september, hvar hesin maður gjerdi gjeldur burturúr danska vælferð- arsamfelagnum sum heild, sum um hetta samfelag í sjálvum sær var ein ólukka fyri tað fólk, sum har býr, og tað sum eg beit serliga merki í var hansara háðan og spottan av danska sjúkrahúsverk- inum, og tað haldi eg er nakað sum vit føroyingar, sum hava notið gott av hesum sama sjúkrahús- verki igjegnum nógv ár, ikki kunnu lata standa ó- átalað. Í letuni eri eg ti- verri innlagdur á eina av hesum »hospitalsverk- smidjum«, sum Oli so for- hånisliga nevnir tær. Kennir hasin maðurin onki mark fyri sínum frek- leika, og tilletur tann so- kallaði »penari« parturin av fólkaflokkinum, at hes- in maður blívur við at busa fram bæði við líkum og ólíkum? Oli skal vita, at næstan hvert mans- barn Feroyum kennir sjúkrahús niðri, sum t.d. Ríkishospitalið, Finsens- instituttið, Kommunuhos- pitalið o.s.fr. og bert fyri tað góða og í løtuni eru tað 15 føroyingar sum bara Ríkishospitalin- um, umframt aðrastaðni, og søkja sær heilsubót, ti t ikki kunnu fáa ta neyð- liggja á heima í Feroyum, ikki tí at fer- ugu viðgerðina oyskir læknar ikki eru nóg dúgligir. men vit mongu hesum »hospitalsverksmidjum« sum eru stødd å her av ti emtaldu or- ek he ry storu på frø or , sk 3 rr Á as r gjørt, sum gerast kann, fyri at sjúklingarnir skulu trivast sum frægast, so er tað vissuliga hugstoytt at lesa tað, sum Óli skrivar! Og tað skalt tú ikki hava takk fyri. Veruleikin er tann, at vit føroyingar sum her eru staddir, undrast á og gleða okkum um, hvussu ótrúliga nógv verður gjert fyri okkum sjúkling- ar, bæði á ein og annan hátt. Og so hasi fullkomiliga ódokumenteraðu — tølini, sum Oli sum vant sleingir ut, um at tad bert eru 3% av sjuklingum, sum krevja serútgerð fyri at vera lektir — hvar hevur Óli hesi telini frá — eru tey sambært Glistrup, Essa, ella Haarder, eg bara spyrji? Og so hatta mesnið í Dagblaðnum um, at skattgjaldarar í Danmark verða noyddir inn á stór sjúkrahús, sum myndug- leikarnir vísa teimum á, í staðin fyri at verða inn- lagdir á sjúkrahús á stað- num, har teir búgva, hvar hevur tú hasar teoriirnar frá? Stutt og greitt, sjúk- lingar sum her eru, hava nærum allir fyrst ligið á lokalum sjúkrahúsum runt um í Danmark, men eru síðani fluttir higar á »Rikishospitalsverk- smidjuna«, ti her eru møguleikarnir at lekja folk betri enn aðrastaðir, av ti at her finnast serfrød- ingarnir, so einfalt er tað! Alt hitt um tvangsflyting av fólki v.m. vísir bara, hvussu óvitandi og himm- alrópandi óndur hasin Breckmann er, tá talan er um at hjálpa sjúkum fólki, og tað vísir seg sum onki er nóg ringt, tá tað snýr seg um at spilla vælferð- arsamfelagið út Hasin forkelaði ungin Oli, hann dugir bara at meta út frá einum sjónar- miði, líkamikið hvat sakin snýr seg um, og tað eru og profittur lesarabrov so gongur tær væl o.s.fr., men alt hetta, sum Óli vartar upp við, er hum- bukk úr einum enda í annan, hann skrivar bert so fyri at tekkjast arbeið- andi fólkinum (men hann er amboð hjá kapitalist- unum) og kanska onkur einfald sál hoppar uppá hann, men vónandi ikki fjøldin, tí Oli umboðar tær døkkastu afturhaldskreft- ir, sum hugsast kunnu, vit voru fleiri sum høvdu vónað. at hatta fólka- floksskrimslið ikki fór at spekja av nýggjum, men gakk! Bara hetta til endans: Óli, og fólkafloksmenn annars, tit skulu vita, at vit eru mong, sum eru glað og takksom fyri at vit í Feroyum eisini eiga meguleika at sleppa niður til Danmarkar á teirra Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáá lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. sjúkrahús, tá ið á stendur og hjálpin ikki kann fáast heima í Feroyum, og vit sum eru stedd niðri á hes- um donsku sjúkrahúsum taka sanniliga ikki undir við tær í tíni undirmetan, spottan og háðan av danska sjúkrahúsverkin- um, men eru tverturimóti full av lovorðum um við- urskiftini. Fý vorðið teg Óli! Sjúklingur á Ríkishospitalinum k KK Målfrødi einaferd enn Stutt er sidani at eg gav SOSIALINUM eina åvar- ing um málnýtslu.Men hann hevur uttan iva ta hugsan, at her er talan um óneyðugt tvætl sum blað- menn ikki eiga at spilla tid sina vid. Bendingar- mynstur og orðanýtsla — hetta er ikki uppgáva fyri nútímans bladmenn! Men fyri seinastu ferð fari eg at koma við nýggj- um dømum: KARIN JO- ENSEN; sosialrådgevari: sum 18 åra gomul hava tey flestu innlit i samfel- agi okkara… Eitt er at »sum« er full- komiliga óneyðugt og importerað í hesum sam- bandi. Men annað er at „hava innlit i« má stýra hverfalli og ikki hvørjum- falli í hesum sambandi. Ti tað hevur avgerandi týdn- ing fyri meiningina í tí sagt er. At hava innlit i nøkrum« er at standa inni i nøkrum og fáa innlit i okkurt annað enn tað. sum staðið er inni »nakad« er heldur sum passivt, og itið< fer inn í nakað annað. At fáa ] nakað< (hvørfall) stutt sagt t tad nnlitid fæs er tad ð er Tad átt eði I og SOSTALUR Be ' 5 dar SOSTA IN | Nu vil eg neyvan tosa um hini føroysku blødini — men nær fer SOSIAL- URIN at senda blaðmenn sínar á målsliga umskúl- ing? krippi Osannindi I seinasta Sosiali losu tit eitt sindur um bakgrund- ina fyri sambandsflokkin- um og um viðurskifti hansara við Javnaðar- flokkin. Sum lesararnir minnast hava tey als ikki altið verið so rósureyð fyrr, sum Dimma roynir at billa fólki inn. Henda skriving hennara, har hon roynir at seta ein kila inn millum leiðslu javnaðar- floksins og veljarar hans- ara við at pástanda, at Dam altíð spældi sam- bardsflokksins spæl byggir eisini á ósannindi Dam hevði mangar strævnar letur av sam- bandsflokkinum og máttu sambandsmenn hildið seg verið ov góðar til slíkt misbrúk, men so er ikki fyr nannaliðinum í A Ss, ða fol 1 r% 1 k 14 r fi Tr er % x Um at læra av íslendingum Hetta er yvirskriftin úr greinum um vitjan hjá kommunumonnum í Fer- oyum sum verið hava í Ís- landi fyri at læra okkurt um kommunuviðurskifti har. Men førvyingar hava annars nógv at læra av is- lendingum. Eitt er at henda tjóð vegna kapital- istisku skipan sína letur arbeiðspláss aftur, tí kapi- talur verður fluttur til í- løgur í Coldwater í USA, men vit mugu sanniliga á- sanna, at hetta fólk, sum einans hevur 4 ferðir so nógvar íbúgvar sum Fer- oyar, sum búgva spjaddir og einsamallir kring land- ið — tá Reykjavík er und- antikin — hetta fólk hevur í eldir livað á einum ment- anarligum steði, og fram- leitt mentan sum fáa kann sjálvt størstu miljónatjóð- ir heimsins at rodna av evundsjúku, og enn í dag hevur henda tjóð, ná- granni okkara, sum vit eiga at vera stoltir av, eitt steði innan øll sløg av mentan, sum sigur »Sparto« til so mong onn- *k*Kx ur superlond, sum slúkt eru av peningaposanum og hugsa í krónum og oyr- um. Meðan íslendingar søkja higar til Føroya at arbeida, ti her er kapital- ur, vinningur og høg ar- beidsløn, so åttu føroying- ar í hópatali at sloppið sær til Íslands, har alt tað okkum vantar á mentan- arliga økinum er til staða. Teir hava enntá tikið tann lut í hendi at taka sær politiskt sjálvstýri, nakað sum feroyingar aldri tora, og hóast teirra búskapur ikki altíð riggar so væl vegna kapitalistisku skip- an teirra, so eru íslending- ar enn í dag íslendingar og missa aldri sín nationala identitet, lata seg ikki keypa fyri náðioyru — her er serliga hugsað um fer- oyingar, hvers mentan í dag avmarkar seg til SMS-tidindi, hysteriskar fótbóltsdystir og uppes- ingarmeti á hverjum geil- arhorni. HER hava vit sanniliga nakað at læra av íslend- Sum. krippi oman á ósannindi IT monnum og baktalarum? Men nú til tey ósann- indi sum við festum mill- umbilum hava gingið sum rótasúpan í Dimmu tey seinastu 3 árini og hvers hevundar eru fyri at teir ongantíð skulu verða gloymdir: Pauli Ellefsen, Johs. Martin Olsen, Hans Andreas Joensen, Jer- mund Vågadal, G. L. Sa- muelsen, Andreas E. Jo- ensen, Chr. N. Christian- sen, Gl. legtingsmaður 0.s.frv. Ein hin mest jukada søgan er, at javnadar- flokkurin vid at fremja tvær yvirtøkur skal vera vordin hin ramasti loys- ingarflokkur i Føroyum. kunna skilt, at hetta ikki hevur nakað vid lovsing at gera. Men lati okkum kortini gera nakrar við-= rki ir til he pa : 1 Fyr: láa í t vit fyri t um | er æði im 1 ) )er ið g oðr Alt x ldi mál at virka væl — ja, helst betur enn áður. Harnæst vilja vit eina- ferð enn vísa á, at javnað- arflokkurin eigur hevuðs- ábyrgdina av heimastýris- lógini, sum fastleggur við- urskiftini millum Feroyar og Danmark og at flokk- urin tí til eina og hverja tíð vil virka eftir hennara bókstavi og anda. Hesum eru vit stoltir av! Hetta standa vit við! Hvat er heimastýrislóg- in í veruleikanum fyri eitt skjal? Hon er ein sáttmáli millum tvær frælsar tjóðir um samstarv og um býtið av samfelagsuppgávum Hesin sáttmáli áleggur okkum ávísar skyldur og gevur okkum indi. ávis rætt- skyldan er, at taka við yvirtøkum, sum danir stats »vudsrættindi er i kunnu åtaka kkum åbyrgd av samfel agsuppgåvum har vit h 1 un mer Í ( r meta, 2 i, røk á ÞÁ á