leygardagur 21. oktober 1978síða 20

NO Re SØ + IR SEE 3 + 5 x | —- Nr. 79 — 21. oktober 1978 lesarabrøv Tað er tú, sum mistekur teg Pauli! Í Dimmalætting leygar- dagin kemur Pauli Ellef- nakað, sum eg havi skriv- að í »Sosialinum« um lýs- ingina hjá Sambands- flokkinum um teirra upp- skot um meirveiting til einkjur. Ein stórur partur av greinini er uttanumtos. Til hetta skal einki verða viðmerkt uttan tá Pauli sigur: Tey flestu minn- ast, hvussu langt Óli var úti í skriving síni um fiski- vinnufundin í London á Her haldi eg, at Pauli minnist skeivt. Tað var hann sjálvur, sum var langt úti, sum t.d. tá hann tosaði um misgerð hjá dønum í samband við býti av kvotum. Eg skal tó ikki starta nakað nýtt orðaskifti um hetta mál, mm av einum føroyskum enn einum donskum myndug- leika. Henda partin av sáttar- gerðini við danir hevur heimastýrið nýtt hevi til at seta í verk í hesum førum og hava vit verið við til tær allar — sam- bandsmenn hava sjálvir verið við til nakrar: nakrar. 1. Í tí fyrsta javnaðar- sambandslandsstýrinum, tá vit vóru við til at yvir- taka postverkið. Henda yvirtøka varð ikki sett í verk fyrr enn seinni. 2. Undir seinasta javn- aðar-sambandslandsstýri yvirtóku vit í besta for- stáilsi og saman við sam- bandsflokkinum umsit- ingina av sosial (almanna) málum.“ Hesa yvirtsku standa vit fult út við men leggið merki til vit yvir- tóku bert umsitingina Hitt figgjarliga býtið av teim sosialu útreiðslunum er óbroytt. 3. Vit yvirtóku undir sama landsstýri í felag við sambandsflokkinum ein part av vaktar- og bjarg- ingartænastuni vi Før- oyar. Eisini hesa yvirtøku standa vit við uttan at vit á nakran hátt kenna okk- um sum loysingarmenn. 4. Vit hava loyalir móti eini skjótt 30 ára gamlari samtykt verið við til at seta yvirtøkuna av post- verkinum í verk — Hetta er so sjálvsagt, at tað krevur onga viðmerking. 5. Vit hava undir hesum landsstýrinum verið við til tá hetta ikki kann hava stórvegis áhuga í dag. Í áðurnevndu grein vísti eg á, at tað var í stríð við veruleikan, at sambands- flokkurin hevði lagt nakað lógaruppskot fram á ting um eykahjálp til einkjur. Einki oyra givið meir til einkjur Eingin hevur mótmælt tí, sum Pauli tekur úr Leg- tingstíðindi fyri 1975, blaðs. 133. Men her er tal- an um eitt broytingarupp- skot til figgjarlógina. Og Pauli veit nógv betur enn eg, at bert tað at hetta uppskot varð samtykt hevði einki oyra givið meira til einkjur. Upp- hæddin hevði bert staðið á fíggjarlógini. Skuldu einkjur fáa nakað burtur kk at yvirtaka umsitingina av skålanum. Her er sum vid almannamålunum bert talan um umsitingina ella styringina. Vit hava ikki yvirtiki3 tann danska partin av skúlaútreiðslun- um, so hitt figgjarliga býtið av skúlarakstrinum verður óbroytt, eisini her siga sambandsmenn ó- satt, tá teir skriva, at vit hava yvirtikið sjálvan -skúlan. Henda yvirtøkan kemur at kosta umleið 1 millión og ganga vit fult út inn fyri henni. Vit gera tað tí vit eru sannferdir um: a) at ein samskipan av allari skulaumsiting er neyðug, eftirsum alt hetta ekið í dag er ein umsit- ingarlig fløkja. Samskip- anin er bert gjørlig vid eini yvirtøku. b) Skúlin er eitt so við- kvæmt øki, at hann sjålv- sagt best verður stýrdur av teimum, sum liva í tí samfelagi, har skúlin er. Hetta hava danir og gren- lendingar í Grenlandi longu ásannað og verður skúlin tað fyrsta, ið grøn- lendingar yvirtaka, tá teir nú fáa heimastýri. c) at vit, tá vit sjálvi hava ábyrgdina av skúl- anum, betur enn nú kunnu skapa okkum ein skúla, ið hóskar uppaftur betur til okkara samfelag, enn hann ger í dag. d) at vit, tá vit sjálvi hava ábyrgdina best kunnu tryggja okkum ein fólkaskúla á einum føroyskum siðmenningar- ligum og kristnum grund- arlagi. úr hesum uppskoti, so varð neyðugt við einum lógaruppskoti, sum skuldi verið ein broyting til tá- galdandi einkjupensjóns- lóg. Men einum slíkum uppskoti kom Pauli als ikki við, og tí varð upp- skot hansara í samband við fíggjarlógina fullkomi- liga virðisleyst. So tað er ikki rætt, tá Pauli skrivar: Trýrt tú ikki, at føroyskar einkjur eru fullkomiligar líkasælar um tær fáa pen- ingin játtaðan út frá ein- um nýggjum uppskoti til fíggjar- ella sum eitt ann- að uppskot? Einkjurnar kunnu bert hava áhuga fyri einum uppskoti, sum gevur teimum betri semdir, og eitt slíkt hevur sambands- flokkurin ikki sett fram. Tá Pauli so vil verða við, at hetta mál lítið ella einki skal hava við tær skipanir at gera, sum eru framdar av hesum tingi, so kann verða mint á, at orsekin til, at hetta er drigið fram eisini er, at í Vit hava harnæst út- bygt tað figgjarliga sam- starvið við Danmark við tað, at tað hevur eydnast landsstýrinum at fáa stat- in til at gjalda 40% av tí sum sjúkradagpening- arnir kosta. Henda >um- venda yvirtøkan« gevur okkum í peningi úr Dan- mark enn hinar yvirtøkur- nar kosta. Tað skuldi tí verið heilt týðuligt og eyð- sæð fyri ellum, at tosið um at vit eru í ferð við at gerast loysingarflokkur byggir á beinleiðis ósann- indi. Her er eisini uppá pláss at minna á, at sambands- flokkurin eisini var í móti betri lánimeguleikum til sethúsabygging — nakað sum undirbyggir oman- fyristandandi. Hetta var eitt sindur um skuldsetingarnar um javnaðarflokkin sum loys- ingarflokk og veljararnir kunnu nú sjálvir dema um, hvussu nógv hald er í teimum. Næstu ferð skulu vit gera viðmerkingar til skuldsetingarnar um kommunismu og prógva, at hesar skuldsetingar all- ar uttan undantak byggja á beinleiðis reingjan av veruleikanum og falsan av seguni, og triðju og sein- astu ferð fara vit so at av- dúka orsakirnar til, at okkara gamli samstarvs- felagi í politikki, sam- bandsflokkurin hevur tik- ið til tey vanlukku ráð at nýta ósannindi um javn-- aðarflokkin í valstriånum. Lærari á bygd u lýsing varð royni at billa fólki inn, at hetta landsstýrið - einki hevur gjert fyri einkjur- nar. Hetta er skeivt, sum Pauli eisini viðgongur nú. Niðurstaðan Niðursteðan í hesum máli er sostatt: 1. Sambandsflokkurin hevur einki lógaruppskot lagt fram um at beta um korini hjá einkjum. Hesi kann bert betast um við einum lógaruppskoti. 2. Tað uppskot, sum Sambandsflokkurin hevur sett fram, vildi einki bett um korini hjá einkjum. 2. Tað uppskot, sum Sambandsflokkurin hevur sett fram, vildi einki bett um korini hjá einkjum. 3. Landsstýrið hevur sjálvt lagt fram á ting uppskot um at beta um korini hjá einkjum. Hetta hava allir flokkar atkvett fyri. Pauli kann so skriva síðu og síðu niður, men hesar veruleikar kann hann so ikki reingja. Óli Jacobsen I ————. Framhald frá síðu 6 eru ongantíð framd í sama valskeiði, men harvið verður ikki sagt, at vit hava fingið alla okkara skrá uppfylta — nei, enn er langt á mál. Samgongan og føroyska samfelagið sum heild Taka vit samfelagsgongd- ina sum heild hesi 4 árini undir einum, mugu vit á- sanna, at tað hevur eydn- ast hesari samgongu at: — halda arbeiðsloysin- um frá durunum í einum heimi, sum rembist í harð- astu kreppu síðan tríati- — tryggja ellum okkara veiðiflota so góð veiði- rættindi at eingi fer hava noyðst at ligið vegna manglandi veiðiloyvi. — at útbyggja ta al- menna serviceniveauið og styrkt tað sosiala trygdar- netið, so Feroyar ongantíð áður hava verið eitt so trygt samfelag — hetta í eini tíð, hvar sosialu veit- ingarnar í útheiminum dagliga verða skornar niður og almenna stødan hjá gomlum, sjúkum, av- lamnum og teimum undir útbúgving versnar ár um ár — at gera munandi á- betur á skúlaskapin, so tey ungu í framtíðini Stutt viðmerking Má siga, at eg ongantíð havi hoyrt eina so ná- av legmansreðuni. Tekk skulu okkara kosnu ting- menn hava, fyri at teir ikki nýttu sína stuttu talutíð til bíliga, lokal- patriotiska valpropa- gandu, hóast vit eru kom- in so nær 7. november. Lurtari standa betur útgjerd til at fara út í lívið. — at gera munandi á betur á skattalógina, so- låginntøkurnar koma, um alt gongur eftir ætlan, at fåa ein heilt fittan skatta- lætta. | — at skipa so fyri, at arbeiðarar, handverkarar, fiskimenn og útróðrar- menn lenarliga eru væl betur fyri enn fyri 4 árum síðan — hóast eisini her er langt á mál. Hvat hevur andsteðan fingið av skafti? Hyggja vit at andsteðu- politikkinum hesi 4 árini, kann sláast fast, at and- steðan 1) Ikki hevur víst á nakra aðra politiska leið, enn ta leið, sum samgong- an hevur gingið. 2) Ikki er komin við nekrum konstruktivum uppskoti sum uppískoyti til landsstýrisins politikk. 3) Við at gera gølur burtur úr óviðkomandi og lítið týðandi málum og við fjákutari og barnsligari útspilling hevur forðað fyri einum sakligum tjaki um teir spurningar, sum hava verið fyri á tingi og tey veruligu álvarsmál, ið vit ikki sleppa undan í næstu framtíð. Eitt og hvert landsstýri hevur brúk fyri eini góðari andsteðu, t.e. ein and- staða, sum — sjálvsagt — finnst at politikki lands- stýrisins og samstundis peikar á aðrar meguleikar og loysnir. Stjórnin eigur ikki at vera erkvisin, um hon verður álopin, men hon eigur hinvegin at kunna krevja, at andsteð- an kemur við bara onkrum góðum uppskoti til loysn av teimum veruliga stóru ofta sera flektu málum, ið hava ligið fyri. Tað hevur andsteðan í farna val- skeiði ikki gjert! — Ja, tað er ikki ov nógv sagt, at andsteðan í valskeiðinum 1974—78 er tann neyðarsligasta, vit nakrantíð hava upplivað í feroyskari politiskari segu. Ein má tí spyrja ta fer- oysku veljarafjøldina: Hava vit råd til at risi- kera, at tey framstig, sum gjørd eru tey seinastu fyra årini skulu lorkast burtur av so evnaleysum og å- byrgdarleysum monnum, sum teimum, ið hava teknað andsteðuna hetta valskeiðið? Hava vit ráð til at lata tær avbjóðingar, sum framtíðin ber við sær upp í hendurnar á monnum, sum ikki hava prógvað, at teir hava minsta hegni til at lofta hesum avbjóðing- um og sum ikki hava peikað á eina einastu loysn av teimum mongu og út av lagi torferu spurningum, sum hetta landsstýri hevur skula loyst? Jéannes Dalsgaard Tvøroyri SKYLID hevur gott smyrjibreyð Fyritøkur og einstaklingar kunnu bi- leggja smyrjibreyð. Gev okkum eina løtu at arbeiða og tygum fáa lekkurt, vælsmakkandi og hartil ó- dýrt smyrjibreyð heim við. Ein góð loysn til fødingardagin. SKÝLIÐ TIf. 14295