leygardagur 4. november 1978síða 9

Nr. 83 — 4. november 1978 sosialurin Ongastaðni so stór framgongd Aftur stendur val fyri durum. Maður og kvinna fara at kjósa sær tey valevni og teir pol- itisku flokkar, sum tey halda fara at umboða tey best. Tá ið hetta løgting og landsstýri tóku við fyri 4 árum síðani, sá ikki so væl út fyri framman, fiskimeguleikarnir blivu trengri, orsakað av vidk- aðum fiskimørkum alla- staðni uttan um okkum. I flest øllum londum i vesturheiminum, var ar- beidsloysi rættiliga farið at gera vart við seg, oljuprisirnir vóru knapp- liga farnir upp vid um- leid 300%. Myndin teknadi seg ikki so ljós, men farið var til arbeiðis fyri at fáa øll samfelagshjólini at Valevni javnaðarfloksins í Eysturoy: mala, og hetta eydnaðist væl. Ongantid hevur verið so nógv veitt sum nú, og ongantið hevur verið so nógv arbeiði uppi á landi sum nú. Tað gevur at býta, arbeiðismenn og kvinnur koma frá ym- iskum londum, har ar- beiðisloysi er, at fáa sær arbeiði. Ikki ti, hetta at fáa ov nógv av fremmandari ar- beiðsorku inn í landið, er ikki bara gott, hetta hava aðrir roynt og ikki við so góðum úrsliti. Í hesum valskeiði eru nógv stórmál viðgjerd og gjøgnumførd. Nevn- ast kann dagpeninga- skipanin. Hetta er tað størsta sosiala tiltakið, ið framt er síðani 1959, tá ið fólkapensiónin og avlamispensiónin og Olavur Heinesen Við teirri avgerð, sum javnaðarflokkurin tók um uppstilling í Eysturoynni, er okkara eftirhondini Valevni javnaðarfloksins i Suðuroy: Karin Johansen Tað er ikki eiti á, sum allir politiski flokkar eru vorðnir sosialir nú upp undir valið og vilja eiga æruna av hesi so- siallóggávu, sum vit nú hava í Feroyum. Hetta er bæði til at flenna og gráta at, tá ið hugsað verður um hjartalagið, sum hesir flokkar sýndu, tá ið hon varð framd. Tann, ið eigur æruna av hesi lóg, tað er javnaðar- flokkurin, sum á sinni setti fram sum treyt fyri at mynda lands- stýrið saman við Sam- bandsflokkinum, at omanfyri nevnda lóg- gáva kundi eisini koma í gildi i Føroyum. Tey, ið nú eru vorðin eldri, kunnu gleðast um, at teimum nýtist ikki at liva av náði og miskunn, sum fyrr í tíðini, tá ið tey einki fingu at liva av. Fyri ungdómin hev- ur javnaðarflokkurin eisini verið hentur. Nú nýtist einum ikki long- ur at eiga rík foreldur, fyri at kunna læra, øll, ið hava hug og evnir, kunnu nú nema sær kunnleika. Alt hetta er at takka javnaðarflokkinum fyri. Ti eiga bæði ung og gomul at fara á val og seta kross við javn- aðarflokkin, lista C. Gott val. Karin Johansen einkjupensiónin = blivu gjøgnumførdar. Dagpeningaskipanin gevur øllum timaløntum og útróðrarmonnum rætt til løn frå 3 sjúkra- degi og upp til 3 mánað- ir, um sjúkan varar so leingi. Hetta er nakað, sum vit eiga at gleðast yvir, ti eingin hevur ráð at missa innteku í dag. Henda skipan kemur í gildi 1. juli 1979. Eitt annað mál er nýggj lóg fyri Húsaláns- grunnin. Eftir hesi lóg kann ein fáa sera lagalig lán, ja heilt upp til 40 ára afturgjaldingartid. Her kemur ein at gjalda lånid aftur, eftir sum inntøkan er, miðað verður ímóti, at ein ongantíð skal gjalda meira enn 20% av inntekuni. Verður inn- tøkan vaksandi, kann gamla og trygga umboð á tingi, Jákup Frederik Øre- gaard ikki millum teir uppstillaðu hesaferð. Sum hann sjálvur úttalar, so er hann farin úr tinginum vælnegdur við at hava havt eitt langt og áhuga- vert starv, sum hann hev- ur rekt til stóran frama fyri okkum sum í Eystur- oynni búgva. Ikki minst vit her í foðibygd hansara, Leirvík, veita honum tekk fyri, at hann altid lå fram- við og fekk okkara áhuga- mál og ynskir fram á rætta stað. Hetta hevur verið stór og munandi hjálp, so munandi, at vit í Leirvík upp á kort áramál hava sæð hvussuleiðis bygdin mentist, vaks og búnaðist, til tað livandi plássið, tann virksama bygdin, sum Lerivik er í dag. Men vit skulu víðari, tá teir gomlu leggja hakan frá sær fyri at rætta hann vidari til tann yngra mannin. Og vit gera tað við stórari virðing fyri teimum farandi — ynskj- andi, at teirra lív og til- vera má gerast signingar- rík — tí virðingina fyri teimum, sum legdu lunn- lunnarnar — og bóru siða- arvin víðari, eiga vit ong- antiå at lata fara, ti tá eru vit ikki verdug at eitast ein mentað tjóð, á kristnari grund. Poul J. Olsen lánið gjaldast skjótari aftur. Hetta er eitt stórt framstig fyri ein ungan, sum skal setast í búgv. Eg kundi nevnt nógv onnur stórmál, so sum landsbanka, íbúðar- grunn, nýggja skatta- lóg, nýggja skúlalóg, skúlafyrisiting og mong onnur. Javnaðarflokkurin hevur verið stersti flokk- ur á tingi nú í 20 ár, og hevur havt leiðsluna tað mesta av hesum tidar- skeiði. Og ongastaðni hevur verið so stór fram- gongd sum í Feroyum í hesum tidarskeidi. Góðu norðoyingar, um tit framvegis vilja hava framgongd her á landi, so er bert eitt at gera og tað er at velja javnaðar- flokkin. Eg var kanska ikki mill- um teirra, sum reiðiliga hildu seg til at verða upp- stillaðir — tí uppgávurnar tykjast stórar og torferar, sur liggja fyri hjá lands- ins stjórn og legtinginum at loysa. Men eg vil fegin vera við til at gera mitt — og tá var eg onga letu í iva um, eftir hverji stevnu- skrá eg vildi virka. Tað var sjálvsagt javnaðar- floksins, sum eftir polit- iskum veg vil leggja alt so tilrættis, at okkum altið er tryggjað arbeiði til allar hendur — har vit í sam- felagnum, øll hava javn- bjóðis rættindi uttan mun til vit, trúgv, kyn, starv ella inntøku. Við teirri stjórnarligu skipan vit fingu 1. april 1948, fingu føroyingar størri ræði og frælsari stýrislag ikki teimum Men tó hava vit tikið við øllum málum, sum stýrislagið gevur okkum fyri at kunna rekja ell áhugamál okkara so væl sum til ber, til at hetta skal hepnast, so mugu vit lata okkum verða umboðaðar so gott sum gjerligt og altið vera umboðaðir har avgerðir- nar verða tiknar. Nú kunnu vit saktans vera ósamdir um okkara stýrisskipan er hin besta, so sum javnaðarmenn al- Síða 9 við lista | tið hava framhildið, og framvegis meina. Tað skerst tó ikki burt- ur, samanbera vit fram- burðin undir hesi stýris- skipan og hann sum var frammanundan, so er framgongdin hesi árini stór og gróðrarrik á øllum ekjum. Og hvert vit halda stýr- isskipanina vera góða ella ikki, so má sannast, at fleirtalið av Feroya fólki hevur mett tað vera rætt at nýta hógv í yvirteku- málum. Soleiðis hevur javnaðarflokkurin = altid mett. Men skal menning og framburður skapast, so má byggjast víðari á tað steðið, sum vit til ein- hverja tið standa á. Eitt demi um hetta er sjóverja okkara, har vit nú hava tikið yvir ein part av verjuni, ti vit meta, at føroyingar sjálvir rekja hesa uppgávu betri enn danir, og her hava vit eisini sæð, at sambands- flokkurin uttan nakran iva yvirtóku hesa uppgávu, men teir gloymdu bara at fortelja veljarunum, at henda yvirtekan kostar pengar. Men vit skulu víðari fram — og ikki minst vit sum rekja sjógvin vita, hvussu stóran týdning tað hevur, at vit fela okkum mest meguliga tryggar, bæði á teimum leiðum, vit skulu sekja og rekja, og at vit alti3 hava eitt stýri, sum allatíðina ger sitt besta fyri at sikra okkara veiðugkir, ongantíð gevur upp, men altið roynir hvat roynast kann — ti vit vita, at ótryggleikin altið lúrur, har menn ikki dag sum nátt eru á varðhaldi — og hetta varðhald hev- ur hetta landsstýrið rekt til fulnar. Væl er tað so, at vit kunnu seta fingurin á einkult ting, men heildar- úrslitið sæst best á tí framburði, sum speglar seg aftur í inntøkunum hjá fólki — og teimum betri livikorunum, rúm- sáttari umsteðunum — ja teimum fullkomuliga broyttu bygdasamfelog- unum, har tú í dag kanst liggja púra tryggur á nátt, uttan at ottast fyri, um veðrið etlar — og báturin kanska er um at slíta frá landi ella teymi. — Og hetta er alt hent í einum samfelag, har javnaðarflokkurin nú í hálva eld hevur tikið sín stóra og avgerandi lut, har vit í 1978 uppliva, at allir hinir politisku flokk- arnir, ein fyri og annar eftir so við og við hava tikið eftir skránni hjá javnaðarflokkinum — her kunnu vit taka demi um sosialpolitikkin, sum flokkarnir í dag tosa nógv um, men sum teir fyri 1958 stemmaðu týðuliga ímóti. Og tað var uppgávu- lyndið, sum tá valdaði í teimum flokkunum — her hevur javnaðarflokkurin eisini íbirt lív og givið fólkinum trúgv uppá, at tað nyttar at stríðast, og tað ongantíð betalir seg at gevast. Javnaðarflokkurin vil altið standa við åbyrgdini, tá boð er eftir honum. Veljarar — vit skulu kjósa okkum nýtt legting 7. november — tað gera vit beinast og best við at atkveða fyri javnadar- flokkinum. Tað hevur Leirviksbygd vitað — og tað fara Eyst- uroyingar eisini at gera hesaferð, tí javnaðar- flokkurin hevur havt stór- an týdning fyri okkara oygg). Tøkk Eina hjartans tøkk til tykkum øll, ið sýndu sam- kenslu og veittu okkum hjálp og troyst í teimum fyri okkum so tungu deg- um, tá ið kæri sonur mín, beiggi, svágur og gubbi okkara, Ove Hammer úr Skúvoy Hovi kom til skaða, doyði og varð jarðaður Eisini ein serstek tekk tiltykkum, ið fjálgaðu um hann sum best, tá hann datt og til tykkum á sjúk- rahúsinum í Havn og á Tveroyri. Tykkum, ið so trúliga vitjaðu hann til tað síðsta. Tykkum mongu, fylgdu, sendi kransar og peningagávur til Javna, heilsanir ella vitjaðu inn á gólvið sum eina síðstu heilsu. Ikki minst presti, trú- boðara, degni, klokkara. organisti, sangarum, ber- arum og gravarum og tykkum. ið annars hjálptu sum blómur. okkum hesa trongu tid Okkara sorg er stor og elskaðu tung leg og sakna teg nógv. góði Ovi Papi og systkin Sott og kuldi eiga ræðið Her er ótti Harr sorg og frykt