leygardagur 4. november 1978síða 27

A— TEE A ——— ÁRÁS Nr. 83 — 4. november 1978 sosialurin Við >Núpi< á Munk Óli Dahl: Við >Núpi< á Munkagrunninum. Egið Forlag. Tekningar eftir Erik Hansen 20 kr. Ein av hevuðsuppgávun- um hjá upplýsingarstovn- unum í einum landi er at geva fólkinum eitt segu- ligt, siðseguligt og fólka- minniseguligt grundarlag at byggja á. Ein kundi skrivað fleiri bøkur um, hví hetta er so neyðugt. Í fáum orðum kunnu vit siga, at í ellum tjóðum finnast virðir, sum ikki eru knýtt at ávisum sam- felagsligum tidarskeidum, men sum eru líka neyðug og líka hent, hóast tíðir- nar skifta. Lat okkum brúka eina mynd og við einum orði kalla hesi virð- ini kjelfestu. Meira eitt land mentunarliga kemur at standa í andglettinum, meira eiga tey, ið hava upplýsing og mentan í hondum, at hjúkla um hesi virðir. Hyggja vit at skúlum okkara, er langt frá nóg mikið til av teimum søgu- ligu læruambodum, ið kundu forðað fyri, at hetta grundarlagið rýður burt- ur. Vit hava ikki enn fing- ið eina dygdargóða før- oyska søgu. Tað finst eingin viðgerð av føroysk- um poiitikki í hesi eld. Vit eiga onga tíðarhóskandi foroyska bókmentasegu. Hugsa vit um siðasegu og fólkaminnisegu, stend- ur betri til. Takkað verið - einum hópi av ógviliga ar- beiðssomum — og meira og minni sjálvlærdum — rithevundum hava vit fingið eina rúgvu av upp- lýsandi og vælskrivaðum bókum um eitt skeið í okkara segu, sum skjótt er farið afturum. Tað var ivaleyst sum eitt uppískoyti til hesi verk, (sum at kalla øll eru ætlað vaksnum fólki), at Óli Dahl í 1976 fór undir at geva nakrar smáar bøkur út, hesuferð við tí í hyggju fyrst og fremst at geva bernunum eina mynd av tí gamla føroyska gerandis- degnum. Uppgåvan, Oli Dahl hevur sett sær, kann loys- ast uppå fleiri måtar. Tu kanst skriva søgur ella ævintyr og lata tey henda i ti farnu tidini. Ella tu kanst skriva eina sakliga samfelags- og fólkaminn- issøgu fyri børn. Óli Dahl hevur valt at sigla millum hesar kósirnar. Setningur- in, hann hevur sett sær, er í fáum orðum at fortelja agrunninum um tey amboð, sum vóru brúkt fyrr, hvussu tey itu, hvussu teir ymisku part- arnir av teimum itu, og” hvussu tey vórðu brúkt. Fyri at lætta um lesnaðin letur hann so ein óvita uppliva tey ymisku ar- beiðini, sum hoyrdu ger- andisdegnum til fyrr í tid- ini. Drungurin hevur í teim- um fýra fyrstu bókunum verið á floti og í torvi, hann hevur verið til neyta og hann hevur verið og kastað nót. Í hesi fimtu bókini er hann sloppin ein túr við kalvalinu. Hann er við til at seta línu uttan fyri Seltuvík, á Munka- grunninum og millum Dimunar. Stilurin í bókini er lætt- ur, einfaldur og — hetta er ein stórur fyrimunur! — stak naturligur. Tå Oli Dahl greidir frå ymiskum orðum og arbeiðshættum, ger hann tað stutt, neyvt og sakliga, og frágreiðing- arnar tykjast ikki at tyngja sjålva søguna. Yv- irhøvur heldur rithøvund- urin seg til talumålid, og kanska er hetta ein orsøk til, at bókin summastaðni meira enn so hevur »at- mosferu<. Lesarin ivast bøkur og blød s ÓL! DAHL Við »Nupi« å Munkagrunninum ikki i, at rithøvundurin sum ungur hevur verið nettup henda túrin. Bókin eigur at hóska væl til undirvisingina í føroyskum í fólkaskúlan- um — sum lesitilfar hjá næmingunum, sum hjálp- aramboð hjá lærarunum ella sum tilfar at skriva fristilar eftir Í 50'unum var vakra oyggin ligum hendingum mótvilja frá kúlu í ryggin. finna teir mótsteðumenninir og ger tann Cypern leikpaliurin fyri álvars- Tær settu bretsku herdeildir- nar møttu figgindaligan fólkinum har, og ein bretskur her- maður kundi nær sum helst vænta at fáa eina McGuire hevur eina' týdningarmikla stæðu i bretsku fregnartænast- uni og hevur eina vanda- mikla uppgávu — at cypriotisku yvirgangsmenninar og berja teir niður. Hetta var vandamikið, tí at hevdu ikki nakran her, men »arbeida« í smáum bólkum uppi í fjøllunum. Ein ung amerikansk kvinna, Juno, er á oynni fornfreðisligar kanningar, og hon fær ER A KARAANEEAKIENIARANARKERIIAIAIKNOONUUSUU Stormur á Cypern McGuire at vera bangn- an fyri henni allatidina. Hann er nevniliga bang- in fyri, at yvirgangs menninir skulu halda, at hon er breti og kanska drepa hana, tá hon fyri at gera kanningar, bert er á oydnum økjum. Bangni hansara vísir seg at verða til veruleika, og tað, hann ger, ferir spennandi hendingar við sær og opnar eina nýggja tilveru teirra millum. Filmurin verður sýndur í Havnar Bio. Ja, so skula vit enn einaferð sleppa at síggja parið Geg og Gokke. Hesaferð eru teir matrósar, sum hava fingið loyvi at fara í land í einum lítl- um havnabýi. Her koma teir at hitta tvi- burðabreðrum sínum, sum einki vitaav nekr- um og liva eitt friðar- ligt lív í býnum. Filmurin verður sýndur í Leikhús Bio. Automatsvararin í Leikhús Bio hevur tlf. 11131. Airport '77 Enn einaferð er tað eydnast filmsfelagnum Universal at gera ein film í Airport-reðini Hesin er gjerdur kendu bókina >Vinger af ild< eftir kenda rithøv- undan Arthur Haily yvir Handritið er gjert av Michael Scheff og I Spector sun hava funnið upp á at lat: stersta partin av flog vanlukkuni henda undir havyvirflatuni er vælumtóktur staðni, ikki minst or- sakað av ti spennandi bjargingarroyndini, har herskip og onnur skip frá USA luttaka. Eisini verða helikoptarar, kav- arar og serligar ballónir, sum verða nýttar, tá sokkin skip skula fáast upp av havsins botni, nýttar. Jack Lemmon leikar flogskiparin, sum skal flyta ferðafólk av ti „betra klassanum< og eitt savn av ómetaligum alla- listarverkum til vigsl- una av einum forn gripasavni, sum tann gamli millióningurin og listasavnarin, flog OL OIL ILLS 8 A LIÐ Fly styrtet ned å. passagererne stadig i live - under vandet… +: AIRPORT FI stjórin Stevens vil geva almenninginum. Hesin filmurin er sera spennandi, eins og hinir, kanska meira spennandi. Men spenningurin kem- ur ikki fyrr enn flogfarið er dottið niður við Ber- muda og øll fólkini eru á lívi. Tá bjargingar- royndin byrjar, spenningurin eisini Filmurin verður sýnd ur í Havnar Bi byrjar Automatsvararin i Havnar Bio hevur tlf 14105. ILLS: ik