mikudagur 15. november 1978síða 2

sosialurin Nr. 86 — 15. november 1978 telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Útgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Ábyrgdin Í SKRIVANDI løtu er fínteljingin ikki av í øllum valdømunum, so enn vita vit ikki, um javnadarflokkurin fer at varðveita tey átta umboðini á tingi, sum vald vórðu sambært fyribils- uppteljingina seinasta tyskvøld.. VID ÅTTA umbodum hevur flokkur- in lutfalsliga sama part av ting- manningini sum undan valinum. Men hendir tad, at tad eina um- boðið í Suðuroy ella umboðið i Våg- um fellur í fínteljingini, er stødan tann, at flokkurin hevur sama ting- mannatal, men kortini so at talan verður um sjey av 32 í móti sjey av 27. Í ODDAGREININI leygardagin ségdu vit, at javnaðarflokkurin framvegis er til reiðar at taka við á- byrgdini, men dentur varð lagdur á, at størsta åbyrgdin er løgd á sam- bandsflokkin, ið var vinnarin av val- inum og ti er tað hann, sum fyrst av øllum eigur at royna seg við sam- ráðingum um skipan av nýggjum landsstýri. TÁ BLAÐIÐ kemur út, er fínteljingin av í øllum valdømum. Fyrsta dagin fer stjórnin í javnaðarflokkinum at halda fund. Eisini verða fundir í feløgunum kring landið. Úrslitið av fínteljingini og hesir fundir verða avgerandi fyri javnaðarfloksins stóðu undir teimum komandi sam- ráðingunum. MEN UTTAN mun til alt hetta vil javnaðarflokkurin reka ein ábyrgd- arfullan politikk. Við ábyrgd yvir fyri okkara stevnumiðum og harvið okkara veljarum, vil flokkurin lut- taka í teimum komandi samráð- ingunum. Og verður eitt hvort landsstýri skipað, so vil flokkurin eisini sýna hesa ábyrgd í tí valskeiði sum nú er byrjað. OG TÁ VIT siga, at javnaðarflokkur- in vil kenna sína ábyrgd, so verður hetta uttan mun til, um talan verður um stjórnarábyrgd ella um and- stødupolitikk tey komandi fýra år- ini. Kristindómur og politikkur Til hetta valið hevur verið nógvur samanblandingur av politikki og kristin- dómi. Nakað serliga mat- ligt hevur tað ikki verið. Tað mest ókristiliga úrslit av tí hetzi, sum hevur verið førdur bæði opinlýst og í loyndum man vera tann valplakatin í Havn, sum segði, at >vilt tú av- kristna Feroyar vel so lista C ella E<. Alt hetta kundi givið eina skeiva mynd av kristindóminum, og tað var so eitt ljós- punkt, tá ein maður sjálv- an valdagin vísti á, at >kristindómur er at elska Gud og sín næsta og einki annað<. Sjálvur eri eg vaksin upp í einum kristn- um umhvervi og havi eina mammu, sum vist ong- antíð hevur sagt nakað niðursetandi um nakran og sum altíð hevur borið í betuflaka um onnur hava gjørt tað. Hjá eðrum tykist krist- indómur at vera eitt skálkaskjól fyri teirra hat- ur til onnur. Eitt gott dømi um hetta er ein åvis- ur stillari hjá sjálvstýris- flokkinum. Hann er blað- stjóri á einum blaði, sum skal eitast at vera kristi- ligt. Men skrivingin hjá hesum blaðstjóra og tað serliga í Dimmalætting er alt annað enn kristilig. Hatur og eitur sprýkir úr hverjari reglu. Serliga hevur hann eitt nærum sjúkligt hatur til javnað- arflokkin og tjóðveldis- flokkin sum hann vil jarð- leggja fyri hvenn prís. Tá eg taki til pennin nú, so er tað ti, at eg sum lim- ur í leiðsluni í javnaðar- flokkinum ikki ætli at sita tigandi um tað grova álop, sum hesin persónur hevur havt á javnaðarflokkin og javnaðarfólk. At hetta álop kom sjálvan valdagin var heldur ikki tilvildar- ligt. Tað framgekk av greinini, at greinskrivarin hevði biðið um at fáa hana í blaðið týsdagin 7. nov- ember. Tey ósannindi sum VIÐMERKING Javnaðarflokkurin viður- kennir, at veljarin hevur altíð rætt, so tá sam- bandsflokkurin hesaferð, í atkvødum, hevur tikið upp eitt so munagott utt- angarðslán — sum teir annars agiteraðu so nógv ímóti — er tað ti, at javn- aðarflokkurin ikki megn- aði at greiða veljarunum frá, at eisini í nýggju tíð- ini er heimastýrispolitikk- urin nýtiligur, um hann bert byggir á vina- og frælsishugsjónina frá 1943, og at amtssteðu- politikkur nýggja sam- bandsins bert rekur ein veg, nevniliga: inn í EEC. Tann harða noktan frá Dimmalættingar síðu av, at hetta liggur bygt í nýggja amtssteðupoli- tikk sambandsins sýnir bert, at hverki Dimma ella sambandsmenn hava gjørt sær greitt, hvussu verðin sær út í dag, sýnir, at teir ikki hava lært hverjar avmarkingar, lagdar eru á Danmarkar meguleikar at ráða sær sjálvum og herundir at dugna okkum við rættind- um á sama hátt sum fyri. Hetta er einasta nýti- liga tulking, tá so er, at teir nokta fyri, at amts- støduråkid er EEC rák, er liggjandi eystfall vid ong- um kyrrindum. Tað er ti so avgerandi neyðugt, at sambandið í teim samráðingum, sum nú koma at verða, ger greitt, hvat teir skilja við greinunum 2 og 9 í heima- stýrislógini. Herundir serliga, hvus- su teir ætla at umsita grein 9, nú danir í fleiri forum koma at ynskja, at vit nýta tann rætt og ta skyldu, vit sambært hesi grein hava til at umsita okkara egnu viðurskifti, at lóggeva um egin viður- skifti og at seta reglur fyri egnum viðurskiftum, stutt sagt, at vit royna at skapa okkara egnu um- staður betri, enn danir heftir av EEC kunnu. Javnaðarflokkurin vil, um so skuldi verið, at sambandsflokkurin býður til samráðingar, gera sítt til at skera út í papp fyri sambandsmonnum, hvus- su nýggja verðin sær út. Greiða frá hvussu danir og føroyingar undir hesi mynd best fáa samvirka við at leggja nýtt inn í karmin um heimastýris- lógina, soleiðis at samar- beiðið ikki ber til loysing, men at eini menning av báðum pørtum i semju. Flokkurin vil gera sitt til, at tað verður fatað sjálvt av Paula Ellefsen og G. L. Samuelsen, at hetta at standa í stað, eis- ini í lóggávuarbeiði og í samvinnu millum tjóðir í veruleikanum er at ganga eftir hæli, og at samar- beiðið tá bert kann felna. Sum pappnæsar blotna í regninum og flóta oman eftir ánni, so skolast eisini burtur hugsjónarleysur uppgávupolitikkur Eydnast ikki at gera lofnaða sambandskrámið av heimastýrisskipanini til eitt fast handatak við danir um innan av verk- inum í samljóð við anda lógarinnar, herundir at Framhald á síðu 6 koma fram hendan dag koma so at gera sína nyttu, tá eingin meguleiki er fyri at vísa teimum aftur fyrrenn fólkið hevur valt. Tað tykist eisini at vera ætlanin her. Umframt teir vanligu pástandirnar um javnað- armanna ateismu og eina- ræði verður flokkurin meira ella minni beinleiðis lagdur undir at virka fyri fríum aborti. Hetta er full- komið uppspinn. Fríur abortur hevur als ikki ver- ið uppá tal í flokkinum, so her er talan um grova ó- kristiliga útspilling. At føroyski javnadarflokkur- in å nakran hått skal koma at virka fyri frium aborti er fullkomiliga úti- lukkað. Mint kann eisini verða um, at tå lógin um frían abort var til viðgerð- ar í fólkatinginum stríddi umboðsmaðurin fyri fer- oyska javnaðarflokkin sum úlvur á skóg ímóti lógini. Hann ikki bert at- kveddi ímóti, men hann royndi eisini at samla undirskriftir frá hinum fólkatingsmonnunum fyri at fáa lógina it til fólkaat- kvødu. Hvat er so grundarlagið fyri slíkum pástandi? Jú, okkurt um, at Kristeligt Dagblad skal hava skriv- að, at >Fri abort har lange udsigter pá Færøerne«. Hetta lesur hesin maður sum, at »her sæst tydu- liga, at tað verður arbeitt fram ímóti hesum ónda Burtursæð frá hvussu lítið eftirfarandi tað ofta er sum donsk blød skriva um Feroyar, so prógvar greinskrivarin, at hann als ikki skilir danskt. Einhver við eitt sindur av skili veit, at K. D. hevur skriv- að, at tað verður seinur dagur, áðrenn fríur abort- við- merkingar ur er í Føroyum, og merkir tað aftur, at tað er einki útlit fyri hesum. Soleiðis kann ein fanatikari reingja veruleikan fyri at kunna fremja sítt eitrandi og hatafulla virksemi. Tað er heldur ikki vitan, sum serkennir slíkar per- sónar. Sum demi um, hvussu ódemokratiskir javnaðarmenn eru verður víst til fólkaatkveðuna um valrættaraldurin. Og »progvid« er, at sjålvt um stórur meiriluti av teimum sum vóru á vali i Føroyum vóru ímóti, so var upp- skotið kortini samtykt. Men maðurin veit als ikki, ella tykist ikki at vita, at atkvødan í Føroyum var bert ein partur av samlaðu atkvøduni í danska ríkin- um. Og samlaða úrslitið vísti ein beinleiðis meiri- luta fyri lækkanini. Sagt verður sjálvsagt einki um, at henda fólkaatkveðan bert var ein játtan av eini samtykt í fólkatinginum. Tað kann als ikki kallast ódemokratiskt at fólk sum ikki fara á val skulu kunna fella eina samtykt á einum tingi. Tað skuldi ikki verið neyðugt við fleiri við- merkingum til >kristi- liga< virksemi hjá åvisum persónum og bólkum, so- leiðis sum tað hevur verið framt hesa tíðina. Bert er at vóna, at fólk ikki fáa ta uppfatan, at hetta er kristindómur. Tá hevur hann fingið eitt orð á sær, sum hann er alt ov góður til. Óli Jacobsen Góði Juul Jacobsen Tíverri kann eg ikki við mín besta vilja síggja, at eg við bert at taka teir tveir fyrru setningarnar havi givið teimum eitt annað innihald. Tað var orðalagið í teimum, ið sló meg: >Nú er tað so galið, at eisini timalønt fáa 80 ella 90% av lenini fyri at hava krim.« Ein avbéra mishått orð- ing, og at framhaldið: >Hví ikki. Fastlentir og akademikarar hava fingið tað leingi,« skal broyta hetta, fati eg ikki. Eg fái burturúr, at galið er eisini, at hesi fáa løn undir sjúku, alt sætt frá tí sjónarmiði, at útróðrar- menn onki fáa. Mín góði Juul Jacob- sen. Í 1975 fingu útróðr- armenn somu semdir viðv. sjúkraviðbót, sum mynstraðir fiskimenn á tann hátt, at um teir ger- ast sjúkir umborð verður veitt minstaløn i upp til tríggjar mánaðar. Hatta vóru teir, ið gjørdust sjúkir umborð og nú koma vit so til dag- peningaskipanina viðv. útróðrarmonnum. Tá tyg- um ikki trúgva ti, eg skrivaði seinast, loyvi eg mær at endurgeva grein 5 í løgtingslog nr. 63/1977: „Líka við lenararbeiði verður sett sigling við fer- oyskum fiskifari, herundir útróðrarfiskiskapur við egnum báti og við báti hjá eðrum, smbr. $ 11, 2. stk. Viðkomandi verður tá roknaður at hava arbeitt, um hann hevur róð út v.m. eins nógv og aðrir á sama stað.< Vinarliga Jona