leygardagur 25. november 1978síða 3

EF ET ENST Nr. 89 — 25. november 1978 sosialurin Vilja bora eitt 3000 m djúpt hol í Saksunardali — fyri at fáa størri vitan um føroysku undirgrundina Landsstýrið bað fyri einum ári síðani Jarð- frødisstovnin í Feroyum og Danmarks Geologiske Undersøgelseg í felag gera fyrireikandi kanningar til at gera eina jardfrødisliga boring i Feroyum. Hesar kanningar eru nú lidnar, og landsstýrið hevur fingið eitt tilmæli frá teimum báðum jardfrødingunum, Jóanes Rasmussen og Arne Noe Nygaard, professara frá DGU. Í tilmælinum til lands- stýrið mæla jarðfreð- ingarnir til, at boriholið verður gjørt í Saksunar- dali, ti hetta pláss er best egnað til endamálið — og her er meguleiki at fáa mest meguligt burturúr. Tann ætlaða boringin skal geva okkum upplýs- ingar um tey niðaru løg- ini. Frammanundan hava verið gjørdar seismiskar kanningar av hesum sløg- um, men tær kanningar- nar geva okkum ikki allar tær neyðugu upplýsingar um hesi djúpri legini. Orku úr jarðarhita? Av tí at tílíkar boringar ongantíð áður eru gjørdar í Feroyum, vita vit einki um meguleiki er fyri at vinna orku úr meguligum jarðarhita longri niðri. Júst hetta er eisini eitt av endamálunum við boring- ini, tí er jarðarhitin nógv- ur, kann talan vera um stórar orkukeldur at brúka ístaðin fyri oljuna. Kol Ein boring fer eisini at geva okkum virðismiklar upplýsingar um m.a. tað lagið, ið liggur millum tær MAÐUR HEVUR VANDAN (VIÐ SUMIKKI AKTAR | KOY RISID! | S/ KJARTAN i / DALSGAARD HOYDALSVEGUR 8 TLF 15222 niðaru basaltfláirnar og miðfláirnar. Her nerta vit við spurningin, um kol finst í størri nøgdum, enn vit vita um. Talan kann vera um at finna eina kolalind her. Longu í 1956 vóru am- erikanarar í Feroyum og gjørdu eitt projekt fyri kolanámsvinnu í Suðuroy. Tá mæltu teir til at gera eina boring, tí tað eftir teirra útrokningum mátti vera ein kolalind á sterri dýpi. Trý pláss Talan kann vera um at gera eina boring á trimum plássum: á Lopranseiði, í Tórshavn ella í Saksunar- dali. Sjálvir mæla jarð- frødingarnir til, at boring- in verdur gjørd i Saksun- ardali, nærhendis Saksun- arvatni. Við at bora 2 til 3 kilometrar her er møguligt at fáa nógvar upplýsingar um feroyska jarðfroði. Í tilmælinum til lands- stýrið verður mælt til, at vit biðja um vegleiðing og tekniska útgerð frá íslend- ingum, sum hava gjert fleiri líknandi boringar í Íslandi. Kosta 6 mill. kr. Tað fer helst at taka um- leið 4 mánaðir at gera eitt 3000 metra djúpt hol, og arbeiðið er mett til at kosta millum 5 og 6 mill. kr. Uppá fyrispurning, hvi landsstýrið hevur tikið hetta stigið, sigur Atli Dam, legmaður, at bor- ingin hevur bæði eitt vis- indaligt og eitt politiskt endamál. Vilja sjálvir kanna undirgrundina — Sjálvandi skulu vit hava alla ta vitan, vit kunnu fáa um feroysku undirgrundina, og um her m.a. eru ótroyttir orku- meguleikar. Tá eg sigi, at endamálið eisini er politiskt, so er tað ti, at vit feroyingar ynskja sjálvir, sum teir fyrstu at kanna undir- grundina. Tað vilja vit helst ikki lata upp í hend- urnar á útlendskum felog- um, sum bert eru hugaði at leita eftir olju á hav- botninum við Feroyar. Við at gera hesar kann- ingar sjálvir og á landi, kunnu vit til eina og hverja tíð siga eðrum tjóðum, at hetta er okkara egna eki, og tað hava vit eisini sjálvir kannað. Tað verður tí óneyðugt hjá eðrum at gera kanningar her, sigur Atli Dam, løg- maður. Saksunardalur er best egnaða plássið til eina boring 2910m Ovaru basaltfláirnar 2236m SY 24 Sillar === Miðfláirnar Gosmyrja og óreglulig innskot Kolalind 1000m 890m —4 Niðaru basaltfláirnar Os | | | | | o 3 Gong Soleidis sær føroyska flåarskipanin ut. Ætlada boring verður gjørd niður gjøgnum hesi løgini, sum enn bert hava verid kannad vid seismiskum tolum. Boringin fer at geva okkum meiri någreiniligar upplysingar um sjålva føroysku undirgrundina. I løtuni liggur málið til vidgerdar i landsstyrin- um. Mælir landsstyrid til at gera eina boring, kemur málið helst fyri tingid, har steða skal takast til tað. Hvat heldur tú um trætuna um lærlinga- lenina? # Steinbjørn Jacobsen, háskúlastjóri: — Eg haldi, at tann lenin, lærlingarnir fingu áðrenn, var alt ov lítil, og tann, sum teir nú skula hava, er ikki alt ov stór — heldur ov lítil. Annars haldi eg, at tað skuldi komið ein nýggj lóggáva fyri handverkarar og spesi- alarbeiðarar. Eisini haldi eg, at lærutíðin hjá handverkarum skuldi verið stytt. — Eg havi ikki hugsað so nógv um hendan spurningin, men eg haldi, at teir flestu av lærlingunum eftir ti tá- galdandi lógini fingu alt ov lítið í len. Nýliga ásetta lønin er ógvuliga passandi. Jógvan Asbjern Skaale lærari: — Eg haldi, at trætan er fullkomiliga óneyð- ug. Um vit fara eini 20 ár aftur í tíðina, tá vóru fleiri av teimum, sum í dag eru meistar- ar, lærlingar, og tá gramdu teir seg eisini um, at teir fingu ov lítla len. Eg haldi, at tað er legið, at teir nú hugsa so stutt aftur í tíðina.