leygardagur 25. november 1978síða 5

i ERE ÉT Nr. 89 — 25. november 1978 sosialurin Síða 5 Ein mamma um skulatannlæknavidurskiftini: Bert triggjar ferð til tannlæknakanning i barnaskúlanum — men nú, tá vit fáa tann fjórða tannlæknan, kemur bati í, sigur Erling Simonsen Tað hendir seg, at tað ganga trý ár ímillum, at bern í Tórshavn koma til skúlatannlæknan. Ein mamma sigur við Sosialin, at sonur hennara var hjá skúlatannlæknan- um, tá hann gekk í 2. flokki. Nú gongur hann í 5. flokki og hevur enn ikki verið til tannlæknaeftirlit aftur. Tað heldur hon sjálv- andi vera ov galið, men tað sum verri er, er at hverki sjúkrakassin ella sosiala deildin hjá komm- ununi lata nakað endur- gjald, um eitt barn í skúlaaldri fer til ein priv- atan tannlækna. Líkist ongum Leiðarin av tannlækna- stovuni hjá kommunu- skúlanum, Erling Simon- sen, sigur, at tað er so, sum hendan mamman sig- ur við Sosialin. Hann heldur, at tað líkist ong- um, at tað hevur gingið so long tíð í millum, at børn- ini hava kunnað komið til tannlæknaviðgerð, men grundin er hon, at ar- beiðsorkan hevur verið ov lítil. — Her hava vit eina mammu, sum veruliga heldur, at barnið hevur fingið ov lítla viðgerð, men hvussu var steðan, um vit onga skúlatann- læknaskipan hevdu. Eg rokni við, at nógv komu ongantíð til tannlækna øll hesi årini, sigur Erling Simonsen. Tannlæknastovan hev- ur roynt at fåa børnini til kanningar fyrstu ferð, tå tey ganga í 1. ella 2. flokki. Síðan, tá tey ganga í 4. ella 5. flokki og so aftur tá tey ganga í 6. ella 7. flokki. Soleiðis hava bernini verið triggjar ferð- ir hjá skúlatannlæknan- um, tá tey eru liðug við barnaskúlan. — Men tað er alt ov lítið bara at hava verið triggjar ferðir til regluligt tann- læknaeftirlit. Miðast má ímóti, at bernini koma til skúlatannlæknan á hverj- um ári, sigur Erling Sim- onsen. Í spenningi bíða bernini eftir at sleppa framat... Undirmannað Hevuðsgrundin til at bernini bara koma triggj- ar ferðir til tannlækna- kanning, meðan tey ganga í barnaskúlanum, er hon, at tannlæknastovan er undirmannað. Erling Simonsen sigur, at tannlæknastovan tað mesta av tíð síni hevur verið undirmannað, men við stríð og strev eydnað- ist tað at fáa játtað eitt starv afturat næstsein- asta vár, soleiðis at tað vóru fýra skúlatannlækn- ar tvey tey seinastu skúla- árini, men síðan er lýst leyst av nýggjum og fyrst í komandi ári kemur ein norðmaður at starvast á tannlæknastovuni. læknastovuni. Í mesta lagi 500 børn Erling Simonsen upplysir, at ein skúlatannlækni aðrastaðni í mest lagi kann rekja 500 børn år- liga, men tað veldst um, hvat tannarøktin fevnir um. Arbeiðið hjá skúla- tannlæknunum í Havn fevnir t.d. eisini um rætt- ing av tonnum. Aðra- staðni verða slík brek við- gjørd av sertannlæknum. Tannlæknastovan hev- ur stív 2000 bern at rekja. Harafturat er arbeiðsupp- gávan sterri enn vanligt er aðrastaðni, so tað sigur seg sjálvt, at tað ganga ár í millum, at hvert barnið sleppur fram at. Tá sagt verður 500 bern, verður heldur ikki hugsað um bern, sum fyrstu ferð koma til tann- læknakanning, men um bern, sum eru komin inn í skipanina. Møguleikar fyri árligari kanning Tá tann fjórði tannlæknin er komin, er meguleiki fyri at koma upp undan aftur eftir einum skúlaári, rokn- ar Erling Simonsen við, sum annars leggur aftur- at, at tey ótryggu viður- skiftini eisini hava havt eina ringa ávirkan á ar- beiðsgongdina. Fyribyrgjandi virksemi Ein onnur uppgáva er tað upplýsandi arbeiðið — tað fyribyrgjandi virksemið. Til tað virksemi hevur tannlæknastovan ikki havt tær bestu umsteður- nar, men eftir at hon varð flutt fyri tveimum árum síðani í rúmligari helir, er ein reglulig skipan fingin í lag har foreldrini eisini luttaka. Hetta verður gjørt frá ti, at børnini fyrstu ferð koma til skúla- tannlæknan. Harafturat fara hjálpar- konurnar hjá tannlækna- stovuni eisini út á skúlar- nar og greiða frá tann- busting og rettum kost- vanum. Erling Simonsen sigur, at tað upplýsandi arbeiðið hevur bett munandi um steðuna. Yvir eitt 10-ára- skeið eru holini fækkað við 25—30 prosentum hjá teimum 14 ára gomlu bernunum. Annars leggur 'Erling Simonsen afturat, at rætt- ast hevði verið, um bern komu til regluligar kann- ingar frá tí at tey vóru á trý ára aldri. Tey flestu hava ongantíð verið hjá tannlækna, tá tey fyrstu ferð koma til skúlatann- læknan og tá kann ofta vera nógv at gera. Haraft- urat skuldi skúlatann- læknaskipanin eisini fevnt um framhaldsdeildina, so- leiðis at bernini komu til regluligar kanningar til tey vóru eini 16-17 ár. kring oyggjarnar Roynt verður at fáa postbilin á rættkjel aftur við einum kranabili. . . . Lurta ikki eftir vedur- , . åvaringunum — fara e # , , . . júst tá á Oyggjarvegin Týsdagin fyrrapartin koppaði ein av teimum stóru postbilunum á Oyggjarvegnum í Norðra- dalsskarði Vindurin var so mikið nógvur, at sjálvt um bil urin var fullfermdur og hevur vigað eini átta tons varð hann tikin av vindinum. Hann fór ikki út av vegnum, men sum myndin sýnir, tók hann bil- verjuna við sær. Tað skuldi helst ikki nógv til áðrenn hann fór longur Fyri einum 14 døgum síðani fór ein annar bilur av vegnum orsakað av vindi. Tað var ein persón- bilur, sum fór við Kleynisvarða So skjótt sum veðrið er so mikið vánaligt, at tað er vandi fyri koyringini, boðar politiið í Havn útvarpinum frá. Men á politigarðinum í Havn verður upplýst, at hendan ávaringin hjálpir ikki. Í hvussu er ger hon ikki serligan mun. Tað tykist næstan sum um, at fólk júst tá leitar niðan á Oyggjarvegin fyri at spæla sær. Annars sigur politiið, at tað má ráðast smá- bilum frá at fara niðan á oynna, tá vindmegin fer upp um 20 í Havn. Tá kann roknast við, at vind- megin er útvið tað dupulta á Oyggjarvegnum. Stólu kjøt og brennivín Tríggir unglingar norð- uri í Sundunum hava ætlað sær at halda eitt rættuligt gildi miku- kveldið. Teir brutu inn á trimum steðum, áðr- enn teir koyrdu bilin, teir vóru i, í eina grót- rúgvu norðuri við Streymin. Bilurin varð knústur. Í Streymnesi brutu teir inn í ein hjall og stólu nakað av kjeti. Á Norðskála brutu teir inn á posthúsið, men har var einki stolið. Betur gekst teimum á Oyri, har nakað av brennivíni er stolið av posthúsinum. Tá Sosialurin hevði samband við politi- garðin hósdagin, hevði politiið tikið tveir av teimum, meðan teir vóru og leitaðu eftir tí triðja, sum teir vistu hver var. Billardkappingar Í gjárkveldið byrjaðu fyrstu kappingarnar í Feroyameistaraskapin- um í Billard. Kapping- arnar halda fram í dag. Í Havnar Klubba spæla Mimir og Havn- ar Klubbi og i Klaks- vikar Klubba spæla Vågs Billardfelag og Klaksvikar Klubbi. Tilsamans 4 spælarar eru á hverjum liði. Spæld verða 16 spel í alt ella hver spælari 4 dystir. Kommunufólk á skeið Í februar næsta ár fer Feroya kommunufelag at skipa fyri skeiði um almannamál. Skeiðið verður á Há- skúlanum 5. —10. febr- uar og kemur fólk frá Almannastovuni og Sosialráðgevarafelagn- um at luttaka.