leygardagur 2. desember 1978síða 8

Síða 8 sosialurin Nr. 91 — 2. desember 1978 Landbúnaðarráðgevarin: Tað henda framstig i se e | , e innan jarðarbrúkið Men at fáa veruligt jarðarbrúk í gongd í Føroyum, gerst ikki eftir einum degi. Soleiðis sigur Hanus Wardum landbúnaðarráðgevarin, við Sosialin. Vit hava biðið Hanus um eina um eina viðmerking til støduna í aktuella neytamálinum. Han- us sigur m.a.: Húsdýranevndin er komin við einum úttalilsi um málið, sum jú strandar í smittuvandanum. Eg haldi sjálvur ikki, at vit hava ráð til tann vandan. Í tí áliti og uppskoti, sum legtingið samtykti á sinni, stendur týðiliga og greitt, at innflytarin av neytunum skal biðja landsstýrið um innflutn- ingsloyvi og fær tað treyt- að av, at eingin smittu- vandi er. Eg haldi tað er skeivt, at menn vilja gera hetta málið til eina per- sónsforfylgjan. Tað havi eg varhugan av, at onkur vil gera tað til. Vit hava fingið líknandi umsókn um innflutning av neytum. Tað var ein dani, sum vildi innflyta 60 neyt til Føroya, men hesin fekk nei. Rituviksneytini eru ti einki eindømi. Vit hava ein fakmann å umráðnum, og honum hava vit skyldu til at lurta eftir. Í dag munnu vera mill- um 1100 og 1200 neyt í Feroyum. Hvert ár verða eini 250 kvígukálvar dripnir. Meguleiki er tá at fáa teir til mjólkineyt í- staðin og fáa meiri mjólk burtur úr. Tað er greitt, at hesi 250 kvigukålvarnir heldur áttu at verið settir við. Ikki rætta leiðin Annars vísur landbún- aðarráðgevarin á, at tey djór vit hava, eru góð neyt, men góðskan á mjólkini er ikki altíð tann besta. Hann vil tó halda, Básarnir í Rituvík at tað arbeiði, ið verður gjørt í dag førir munandi framstig vid sær. — Tað er greitt, at tað tekur tíð at fáa veruligt jarðarbrúk í gongd í Fer- oyum. Hetta gerst ikki eftir einum degi. Hugsa vit um bend- urnar, so er eitt tílíkt stórt neytahald ikki rætta leið- in, men hugsa vit um brúkaran, kemur tað hon- um væl við — tí hann fær friskar føroyskar verur. Men hetta er sum sagt ikki rætta leidin at ganga, skulu vit hugsa um, hvussu jarðarbrúkið í Fer- oyum hevur verið rikið. Adolf Hansen: — Nógv er rotid i hesum máli I id ingmaðurin hjá Fram- 3 g fiskivinnu- pg tt umboð fyri sjálustýrisflokkin, Hilmar Kass, til fundar í Havn. Eitt mál var á skránni, og tað var ritu- viksneytini Adolf Hansen sigur, at teir å fundinum sam- tyktu at kanna málið víðari, ti alt ov lítið er komið fram hesum málinum. — Tad er alt í nogt rotið í hesum må g er neyðugt við eini al mennari hoyrin Tað E er ikki neydugt at ka tingið saman, men allir partar eiga at verða av- hoyrdir. Her hugsi eg bæði um landbúnaðar- ráðharran, Jákup Høj- gaard Simonsen, møgu- liga djéralæknan og fólk, sum hava innflutt djór til Feroya. Vit mugu hava at vita, hvussu nógu og hverji djór eru innflutt tey seinastu 10 árini. Um tey eru innflutt lóg- liga, og um tey hava verið smittuberandi. Adolf Hansen heldur fyri, at neytamálið luktar illa og sigur, at tað kann vera talan um tann reina fananskap — ØIL onnur fáa loyvi at innflyta djór um ikki í so Men hetta luksusdjór fyri tað mesta, sum ikki gagna samfelagnum. Rituvíksneytini haraft- urímóti kunnu gagna samfelagnum og vera við til at gera okkum meira sjålvbjargin. Uppá fyrispurning hann ikki heldur met- ingarnar hjá djóralækn- anum um smittuvanda vera vísindaligar nokk, Adolf Hansen avgjørt nei Eg stóran mun. eru svarar meti teir djóralæknar nar, sum eru djóra- læknar i heimsins fremsta landbúnaðar- landi at vera eins góðar og helst betri ferar fyri at meta um hetta. Adolf Hansen vil tó ikki taka dagar ímill- um, hver av pørtunum hevur rætt ella er skeiv- ur. — Men eg vil gera alt tað eg kann fyri at neytini koma í land, og eg eri vísur í, at tey koma á land. Her er ein maður, sum vil gera nakað fyri føroyskan landbúnaða, men bein- an vegin nakar vil gera nakað her á landi, skal hann køvast. Um nógu umrødda innflutningsloyvið sig- ur Adolf Hansen, at í Føroya søgu hevur eingin áður sekt um innflutningsloyvi til djór, fyrr enn skipið lå við kei í Føroyum. — Jákup Simonsen hevur hóast alt søkt um hetta loyvið, eftir at hann var biðin um tað, longu áðrenn skipið við neytunum lá við kei. Adolf Hansen sigur at enda, at alt hetta málið kann sammetast við ta tíðina, tá vit gingu frá sluppunum yvir til ný- tímans skip. Um tey fyrstu skipini, sum komu aftaná sluppir- r ur, ikki vóru komin til landið, so sigldu vit framvegis við teimum sluppum, sum eru eftir. Hesin mátin, sum nekur fjós í Eystur- oynni nú eru byrjað at leggja lunnar til, kann samanberast við at ný- tímans skip stinga seg fram í slupptíðini. Tí må hann stuðlast av øll- um pørtum. Poul Jacob Olsen: — Ongan møgu- leika at klåra seg uttan vid almennum studningi — Tad er eingin grund fyri at loyva neytunum at koma til Rituvikar. Tad verdur torført at skaffa fóður til hesi mongu neytini, og skulu vit innflyta tað mesta av fóðrinum, verður hetta ein alt ov órationell drift. Eg dugi heldur ikki at síggja, at tað fer at bera til at skaffa fóður her heima. Undir sein- astu viðgerð í legtingin- um av málinum, varð m.a. sagt, at tað vóru nogvur bøur í Feroyum, sum var ósligin. Sjálvur haldi eg tað vera heilt burturvið at stíla ímóti at skaffa fóður á henda hátt, tí at fara út kring oyggjar- nar og sláa ein teig her og ein annan aðra- staðni, verður alt ov órationelt. Skal nakað fáast burtur úr, má tað sláast við maskinum, og tað letur seg ikki gera alla staðni. Eg meini eisini at tað almenna letur nokk til Eggvirkið og at skula lata uppaftur meira til eitt nýtt virki í Rituvík, haldi eg ikki er beint. Mannagongdin í hes- um máli hevur eisini verið heilt út av lagi login. Tað skuldi verið ein sjålvsagdur lutur, at eigarin av neytunum bað innflutnings- loyvi, áðrenn hann fór úr Danmark. Ikki fyrr enn landsstýrið fekk um varhugan av, at eitt skip var á veg og lands- stýrið setti seg í sam- band við eigaran, segði hesin, at hann heuði ætlað at biðja um inn- flutningsloyvi. Og nústani tå bad hann um hetta innflutningsloyv- id. Tað er eisini eitt sind- ur vandamikið at byggja neytahaldið uppá innflutt fóður, m.a. tí at so skjótt at munn- og kleyvasótt verður í tí landinum, vit keypa fóðurið frá, verð- ur ikki loyut at innflyta fóðurið haðani. Tí mugu vit so finna eitt munn- og kleyvasótt frítt eki at keypa frá. Sjálvur haldi eg, at eitt tílíkt neytahald ongan verðins megu- leika hevur at klára seg uttan at fáa nógvan al- mennan studning. Um meguleikan fyri politiskum auvleiðing- um, sigur Poul Jacob Olsen, at í løtuni kann einki gerast vid målid frå politiskari sidu, ti galdandi lóg gevur ikki loyvi til at innflyta neytini, nú víst er á smittuvanda. Men sjålvandi ber til at kalla logtingið saman og koma við lógaruppskoti ld