mikudagur 13. desember 1978síða 2

AAA NOU AU ASNA NASA AAA SATAN OSSR SAS OASSS OSSSAO OOO AASA AOOR SA OLLOOOOOO:205 — IE—————"øø"ina—iiiia telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Útgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: FÅ FÁ = Nýtt landsstýri ENN frættist lítið um, at samráð- ingar um nýtt landsstýri eru komnar undir land. Tað, vit higartil hava fingið konstaterað, er, at Sam- bandsflokkurin onga leið kom við sínum royndum, hvorki yvirfyri Javnaðarflokkinum ella Fólkaflokk- inum. Hvat annars er í umbúnað í løtuni, kunnu gitingar vera um, hó- ast vit nú munnu fara at frætta um nýggjar samráðingarroyndir nakað skjótt. TAÐ ER NÚ meira enn mánaður síð- ani løgtingsvalid, men eitt sindur av ymiskum meira ella minni polit- iskum er so hent síðani. Lands- stýrið hevur verið til fyrireikandi samráðingar í Brússeles — og er nú aftur í hesari vikuni til samráðingar í Brússeles. Tað skal eisini samráðast í hesum mánaðinum við Noreg og við Rímuliga tekur hetta sína tíð, samstundis sum samráð- ingarnar um nýtt landsstýri skuldu verið Russar UPPIÍ øllum hesum hava vit havt satt neytarok, sum ikki sort gjørdist gott »stoff« í blaðheiminum og helst eisini hevur tikið sína tíð frá landsstýrinum og givið tí politiska høvudpinu. Alt samanumtikid hev- ur tíðin síðani løgtingsvalid verið merkt av fjølbroyttum hendingum. DIMMALÆTTING skrivar, at ein- asta bjargingin hjá Javnaðarflokkin- um, um hann skal dríva socialde- mokratiskan politikk, er at kasta saman við Sambandinum. Hon er serdeilis skuffað yvir, at einki kom burtur úr tí gamla ástarsambandin- um. Men valkveldið segði formad- urin í Sambandsflokkinum í útvarp- inum, at við hansara vilja skuldi Javnaðarflokkurin ongantíð sleppa nakrastaðni framat. SO HVOR skuffaður er, ella hvor, ið talar frå livrini ella frá hjartanum, er nakað sum ein og hvør kann gera sær sínar tankar um. Men harfyri hevur tað skund, at vit nú fáa nýtt landsstýri sosialurin Orð og tal * Mangan verður sagt, at foroyska málið er so stirvið og ósmidligt, at tað hóskar ikki sum nú- tíðar handilsmál. Henda áskoðan ella hesin hug- burður hevur ført við sær, at lýsingar mangan eru avskapaðar av fremmandum innfluttum orðatilfari. Vit fara við einum demi at vísa á, hvussu óvandað orðavalið kann vera: > Vit hava útstýr, verktoy og deilir til bil- are. Sami setningur kundi eisini sæð soleiðis út: »Vit hava útgerð, am- boð og lutir til bilar«. Hvussu nógv stirvnari seinni málburður er, fer lesarin sjálvur at døma um. A hesi ársins tíð hevði tað kanska ikki verið 6- hóskandi, at orðið krapi varð viðgjert. Sum flest- um kunnugt er krapi veikt bent kallkynsorð (krapi — krapa o.s.fr.). Men tá tosað verður um veðrið nú, verður ofta Fyrilestur um Gunnar Gunnarsson Hóskveldið kl. 2 eldi 18111 SK gg H ISK lds I essar ið Há sartrød Fyrilesturin, sum verður hildin á venskum, kallast Veru- leiki aftan fyri nakrar skaldsegur eftir Gunnar Gunnarsson. Litmyndir øgustøcum landinum verda syndar Utstykkingin fremjast sum skjotast msiting byrådsins saman vid Jarðarráðnum at remja útstykkingina ernuryggur Il sum skjótast og í prinsippinum m niðara varð framd Barnafundur ; ennur barnafundur 1 KFI K miKuacagin TIL SØLU Fiat 131, stationcar rd Escort, I 1 ra FAROE DIESEI 6 Nr. 94 — 13. desember 1978 orðið krapa nevnt. Eitt kvennkynsorð krapa -u, finst ikki í føroyskum, og vit hava ongar grund- ir til at taka hetta ný- smíðaða frábrigdið í nýtslu. Føroyskar fyriset- ingar og føroysk hjáorð dvina ofta fyri donskum årini. Nøkur dømi: »at vera gladur fyri« åtti at verid »at vera gladur um« »at undrast yvir« åtti at verid »at undrast å« »Vit hava stórt úrval í buksum< — hetta kann lættliga misskiljast, um vit ikki siga: >Vit hava stórt úrval av buksum«, ið er tað rætta. I føroyskum er van- ligt, at gera framtíð við at nýta »at fara« sum hjálparsagnorð. Danir nýta sagnorðið »at komme« å sama hått, og hevur hettatrokad seg so mikid inn i føroyskt, at vit oftari og oftari siggja dømi sum hesi: »Ohapp kemur at kosta...«« i staðin fyri >... fer at kosta..< >Tú kemur at á sanna hetta« í staðin fyri >...tú fert at...« Fyrisetingin upp å er ógvuliga ofta at síggja í forum, har hon als ikki er neyðug. Til dømis: „at tonkja upp å« fyri „at hugsa um« »at síggja upp á< fyri „at hyggja at, at skoda« I lesarabrævi i »Sosi- alinum« nr. 89 vórðu nakrir spurningar settir okkum. 1) Atti tað ikki at itid Mikligarður i staðin fyri Miklagarður? Uppruna- liga hevur fyrri navnlið- urin verið Mikli- i hvør- falli, men longu i fornum norrønum måli finna vit eins ofta hvørfalsformin Miklagardur sum Mikli- gardur. Hetta kemst av åvirkan frå »bendu føll- unum«, sum verða oftari nýtt enn hverfallið í stadanøvnum. Vit kunnu í hesum viðfangi bera saman við føroysku bygdanevnini Mikladal- ur og Syðradalur. Vit síggja ti einki skeivt i navnasniðinum Mikla garður 2) Tað ið brævskrivar- in nevnir um fallbending av folkanøvnum er á góðari leið. Fyrisetingin til stýrdi hversfalli í fornmáli, og ger tað fyri ein part enn, t.d. í sam- bandi vid stadanøvn (til Kaldbaks), men i vanlig- um nutidarmåli styrir til hvønnfalli. Ti eitur tad t.d. til Leiv. Aftan å fyrisetingina »hjå« skulu vit hava hverjumfall, t.d. hjá Mortani, hjá Ólavi. I hesum sambandi kundu vit drigið fram eitt enn Ohepnari dømi. Soleiðis stóð á einum skjali, ið var sent frá einum banka: >Flutt frá ráfiskagrunnurin<!! At slíkt kann koma fyri, er ófatuligt. 3) Spurningurin verð- ur endurgivin her: >...so skrivar hann: »teir hava ikki megnað at tikið nakað stig... Sig mær foroyamálsdeild — tå ordid at stendur i sam- bandi við sagnorð, er tå ikki talan um navnhátt, sum er óbendur? Eitur tað her ikki >megnað at taka<? Hevur »at tikiða nakra meining á fer- oyskum máli? Framhald á síðu 29