leygardagur 6. januar 1979síða 6

sosialurin telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Utgevari: Føroya Javnaðarflokkur Fyritaksstjóri: Tórfinn Smith Blaðstjóri: Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Blaðmenn: Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Lysingar: Arne Thomsen Uppseting: Sosialurin Prent: Dimmalætting Mótsigandi møsn SEINASTU FÝRA árini hevur Dimmalætting verið á tremur av ósannindum, rongum og villleid- andi pástandum. Hetta hevur verið í donskum og føroyskum oddagrein- um, í týsdags- og hósdagsprátum, i túnatosum og hundraðtals dul- nevndum lesarabrøvum. Í FLEIRI av lesarabrøvunum hevur blaðstjórin givið seg út fyri at vera javnaðarmann, sum hevur hótt við at greiða atkvødu fyri sambands- flokkinum fyri á tann hátt at tvinga javnaðarflokkin í eitt nýtt samar- beiði við sambandsflokkin, sum skuldi vera einasta og besta trygdin fyri, at javnaðarflokkurin rekur veruligan sosialdemokratiskan po- litikk. UPP UNDIR valið í november varð sagt og skrivað, at einasta trygdin fyri, at javnaðarflokkurin kom aftur á ta gomlu leiðina hjá P. M. Dam, J. H. Danbjørg J. P. Davidsen var, at hann á valinum varð tvingaður í eitt nýtt samarbeiði við sambandsflokk- in. Men í sama andadrátti varð sagt, at sitandi landsstýri hevði framt sosialisering. ÁHUGAVERT ER at blaða fýra ár aftur í tíðina og síggja, hvat Dimma- lætting skrivaði tá, og hvat sam- bandsmenn søgdu uppundir løg- tingsvalið í 1974. Tá høvdu javnaðar- flokkurin, sambandsflokkurin og sjálvsstýrisflokkurin sitið saman i landsstýrissamgongu í tvey fylgj- andi valskeið. Tá søgdu og skrivaðu sambandsmenn nakað heilt annað. TEIR SØGDU, at tann politikkur, sum rikin varð frá 1970 til 1974 av áð- urnevndu trimum flokkum undir leiðslu av javnaðarflokkinum, ikki bar minsta færra av sosialdemo- kratiskum politikki, men at talan var um liberalan sambandspolitikk út í odd og egg. Tað sama søgdu teir um politikkin, ið rikin varð frá 1966 til 1970 av somu flokkum, og sum P. M. Dam sjálvur stóð á odda fyri helvtina av valskeiðnum. VAR TAÐ LØGID, um javnadar- flokkurin valdi sær aðrar flokkar at vera saman við? Er tala sambands- manna og skriving Dimmalættingar annað enn ósigandi møsn? Nr. 1 — 6. januar 1979 lesarabrøv Roykióvani — målspilla Vit siggja nogv, sum skrivad verdur. Sumt er gott og hugvekjandi, ann- ad minni gott og sumt er alt annad enn gott. Blød- ini skriva nógv meira í dag um samfelagsviðurskifti, enn tey hava gjørt. Um- stødurnar eru vorðnar betri, síðani tað almenna fór at stuðla nakað. Og tað er at fegnast um. Tað er sum um kappingin hev- ur skapt eitt betri virði, eisini betri virði á tí, sum lisið verður á foroyskum. Men sjálvsagt. Tað eru ikki allir foroyingar, sum fegnast um hetta. Summi vildu helst, at vit bara áttu eina Dimmu. Hon hevði best vart demokrat- ið, kemur í hvert heim, og soleiðis sigur hon mein- ingina hjá tí meiniga, tí hon hevur so nógv lesara- brøv. I so måta var alt gott. Men um tað nu er so, sum summi siga, at tað eru tey fáu somu, sum skriva øll hesi lesarabrevini, so er tverturímóti illa vorðið. Ja, út av allari leið og ein háðan og spottan av lesar- unum. Men nakað annað er málbrúkið. Dimma skriv- ar jú meginpartin á donskum, gomlum donsk- um siga tey kønu og ann- ars uppkók ella tikið bein- leiðis úr donskum blødum og pressu, so har kann ikki væntast nakað við- víkjandi málbrúki. Men so okkara egnu. Vælsignaðir vandi tykk- um um málbrúkið. At akademikarar ofta eru sera vánaligir í málbrúki, vita vit. Teir eru klókir, eingin skal rætta ella leið- beina teimum. Men hygg nú ein lækni (hann præd- ikar um ikki at roykja, og tað er alla æru vert, halt fram við ti!). Men í einari samreðu í Dagblaðnum tosar hann um, at fólk skal >koma til tidina«, tå tey føla seg sjuk. Ja, hvat hann meinar, vita vit, ti vit duga øll danskt. Men hvat vil hetta siga i van- ligari føroyskari talu, »at koma til tíðina<? Tú kanst koma til degverða,, til náttverða, men tú kemur ov seint, ov tidliga, tú kanst eisini vera seinur, vera tíðliga, stundisliga, til ásetta tíð. Men í hesari hugsan »til tíðina<, tað hann meinar, er, at tú kemur »i góðari tíð<, ella skalt tú siga nakað ikki heilt gott føroyskt, so ljóðar tað betri at siga tað gamla danska: »at koma betids« ístaðin fyri hetta danskaða >til tiden«, ti tað er sum at fáa ull í tugguna Men latið okkum læra av slíkum óvandavend- ingum, tí tær spilla mál- brúkið, eins væl sum tann, ið roykir, spillir fyri tí, sum ikki roykir. Annars skal sami lækni hava takk fyri hansara sera idna og mangan hug- vekjandi fråsøgutilfar í blødum og í útvarpi. Men málbrúkið sjálvt má eisini haldast so reint sum gjerligt og lúkast fyri sníkjandi avlagingum. Málvinur k KK Vit gera lesarar okkara varugar vid, at treytin fyri at fåa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. Svimjihallargalimatias Mikukveldið 13/12 var millum annað greitt frá í útvarpinum um eina nýggja svimjihell í Havn. Sjálvsagt skuldi hon verða dupult so stór og dýr sum tann í Klaksvík. Einar 20 mill. kr. á papp- írinum. Helst 30, tá hylj- arnir fyllast. Hver veit? Lániætlanin var so 30. Hetta er eitt mál, ið hastar, tí longu kveldið eftir skuldi málið sam- tykkjast av býráðnum. Undarligt, sum tann »demokratiska« málsvið- gerðin roynist. Almenningurin ánar onki um, at hann dag frá degi verður bundin at gjalda eini 20 mill. kr. afturat ellum hinum. At hvert húski í Havn í meðal skal gjalda eini 7000 kr. til eina svimjihell. Hvørji húski kunnu við eitt vera 7000 kr. fyri uttan? Uppskotið varð heldur ikki almannakunngjørt, soleiðis at tann komandi brúkarin og onnur kundu koma við sínari meining um ætlanina. Hann kundi til dømis fregnast um, hví sjálvur svimjihylurin í hellini ikki er sterri enn gamli hylur? Ella hví tann serstaki kavingarhylurin ikki er ein leingjan av Le. svimjihylinum, soleidis at hesin gerst størri? Tey mongu, id ikki ætla sær at nyta svimjihøllina, høvdu kanska hildid, at klókari var at takt gamla hyl. Hetta hevði helst bert kostað 1/100 part av hin- um. Øl] tey, ið onki hava at búgva í, og kanska noyð- ast at flyta av landinum av hesi orsek, fara iva- leyst at síggja svimjihøll- ina sum skammstúttu yv- ir einoygdar og tjóraðar sokallaðar umboðsmenn fólksins. Ein frá teimum átta tíggjundapertunum Sosialurin — >baptistiskir og kommunistiskir utisetar« Sosialurin hevur sent okk- um útisetum eitt >ser- blað< sum tit kalla >Fer- oyskir útisetar<. So lítið kennist eg við tað tit skriva, og so ljótt haldi eg, at tit behandla nógv av feløgunum her niðri, at tit mugu geva mær inni- vist fyri einum kritikki. 10—15000 feroyingar búgva í Danmark, siga tit: >Hesi eru bæði arbeið- andi fólk, lesandi, ung undir útbúgving, og eldri fólk, sum hava búð meg- inpartin av lívi sínum á“ flatlondum.« Eg vurderi, at einir 3/4, ella meiri av útisetunum onkursvegna eru »arbeid- andi folk«, sum búgva meir og minni fast her niðri. MEN UM HESAR 3/4 AV UTISETUNUM HAVA TIT ONKI SKRIVAD I HESUM UTISETABLADNUM. So Guð skal vita, hvussu tit hava valt hesi fólkini, tit hava snakkað við her niðri! Tað lættasta er sjálv- andi at snakka við felog- ini, sum her eru. Men eis- ini her er tskkara úrval milt sagt kritisabult! BAPTISTUNUM í Kobenhavn hava tit givið eina heila síðu til at skriva sjálvir. Men hví »gloyma« tit so Føroyska KIRKJU- LIDID i Kbh, sum i yvir 60 ár hevur hildið og enn heldur føroyskar guðs- tænstur her? Og hví »gloyma« tit KRISTI- LIGA UNGMANNA- FELAGID; eisini við 60 árum á baki og virksamt enn? Feroyingafelogini í Ár- hus og á Fyn fáa eina síðu í part. Men hví »gloyma« tit tað elsta av ollum fel- øgunum her niðri, FOR- OYINGAFELAGIÐ i Kbh? Tad er kanska ikki so livligt longur, m.a. ti so nogv feløg eru komin aftr- at, men tað eru ikki tit, sum skulu bera tað í grov- ina. Og hví »gloyma« tit føroyingafeløgini í Hels- ingør og i Ballerup? Og hví eru tit so ljótir við ITROTTARFELAG- ID FØROYAR at tiga tað heilt burtur? Hetta samlar hópin av bæði kvinnum og monnum til ymiskan í- trótt. Eru hesi ikki nóg fín í selskapi við >baptistisk- um og kommunistiskum« utisetum? Og hava tit ongantíð hoyrt um Feroyska KVINNUFELAGIÐ i Kbh? I stadin hava tit samrødu (2 1/2 sidu) vid 2 ungar universitetkvinn- ur. Har er nógv rætt, sum tær siga. Men hvi lata tit ikki bert eina av teimum veruliga kúgaðu kvinnun- um, sum í túsundatali eru millum føroyskar útiseta- kvinnur, koma framat? Onkra, sum situr við manni og bernum, við undirbetaltum jobbi ella kanska arbeiðsleys? Tykkara yvirskrift ljóðar so flott: >Kvinnur bera hálvan himlin. Men hví ignorera tit so útiseta- kvinnurnar, ið bera úti- setaheimini, tað útiarbeið- andi ella heimagangandi útisetamammuna og -kon- una? Ella tær ungu gent- urnar, sum koma at fáa sær okkurt tilfeldugt jobb? Hetta eru so nógv tær flestu útisetakvinn- urnar, men teirra umstød- ur eru slett ikki umtal- aðar. KOMMUNISTISKIR UTISETAR, Komm. ú. fáa yvir eina síðu. Og hana brúka teir uppá prikkin, sum teir hava brúkt ella rættari mis- brúkt SKEGGJAN, úti- setablað okkara: t.v.s. 99% um hvussu stórir bandittar teir eru í einum eðrum felagi, FOROYSK- „“ eg ÉT