mikudagur 7. februar 1979síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 10 — 7. februar 1979 kring oyggjarnar = Á Anette Toft í Grand Prix leygarkveldið Konsertin verður hóskveldið Konsertin við Anette Toft og Karsten Vogel, sum skuldi vera í Lær- araskúlahellini í kveld, verður í staðin í annað- kveld kl. 20 í Veitslu- hell klubbans, upplýsir Havnar Jazzfelag. Fyrilestur um húðsjúkur Almennu kveldfyri- lestrarnir á Fróðskap- arsetrinum byrja aftur í annaðkveld kl. 20. Tá heldur Høgni Debes Joensen, serlækni, fyrilestur, sum hann kallar: Húðsjúkur elvdar av soppum, bakterium og virus. Tingingar um býtið av frímerkja- arbeiðinum Í hesum døgum fara fram tingingar millum landsstýrið og Post- verkið um býtið av fri- merkjaarbeidinum millum ALV og Post- verkid, verdur sagt i tíðindum frá ALV. Víðari verður sagt, at tá Postverkið varð yv- irtikið, avgjerdi lands- stýrið, at arbeiðið av fyrstadagsbrævbjålv- um skuldi ALV hava til avlamisfolk og onn- ur sosialt illa stillad. ALV hevði alt ar- beiðið eina tíð, men seinni = hevur Fri- merkjadeildin = viljað sett onnur enn avlamin inn í arbeiðið og sett avlamisfólk til viks. Hesum hevur ALV mótmælt, tá so lítið av arbeiði er til avlamis- fólk. Avgerð um býtið verður væntandi tikið í hesari vikuni. Skeiðið í sosialmálum yvirteknað — men øll sleppa við kortini Áhugin fyri skeiðinum í sosialmálum, sum Feroya kommunufelag skipar fyri, var sterri enn nakar væntaði. Luttakaratalið var av- markað til 40, men tá freistin at sekja var úti, høvdu 45 teknað seg. Av tí fleiri eru úr Havnini og sostatt ikki hava fyri neyðini at búgva á Háskúlanum, har skeiðið verður hild- ið, sleppa øll 45 at lut- taka. Skeiðið byrjar í dag og heldur fram til fríggjadagin. Tað er ætlað | kommunalpol- itikarummim, starvsfólki í kommunalu/almennu umsitingini og barna- verndarlimum. Lasse Klein, skrivari hjá Kommunufelagnum, sigur, at serliga millum barnaverndarlimir er á- hugin stórur og luttøk- an er størri enn vænt- að, m.a. tå havt verður í huga, at freistin at sekja var í stytra lagi. Endamálið við hes- um skeiði er at lýsa og geva kunnleika um so- sialmál. Fáa tjak í lag um sosialu umsiting- ina, bæði í kommunu- stýrunum, umsitingini og barnaverndar- nevndunum. Á skeiðinum verða fyrilestrar, bólka- arbeiði og friggjadagin verður endað við einum panelfundi um evnið: umsitingin av al- mannamålum. Kommunurnar fyri vanbýti: Landið stødugt størri part av tjóðarinntekuni Tær føroysku kommunurnar eru fyri ein- um figgjarligum vanbyti í mun til lands- kassan, sum alsamt gerst størri og størri. Kortini eru krøvini til kommunurnar ikki vordin minni. Væl eru krøvini til lands- kassan nógv vaksin, men eingin ivi er um, at krøvini til kommunurnar eru vaksin i sama mun ella meira. , Kommunurnar kunnu stutt sagt ikki liva vid støduni sum hon er. Soleidis verdur sagt i Kommunubékini, sum ny- liga er útkomin. Í hesum brotinum, »Figgjarliga býtið millum landið og kommunurnar<, verður víst á, at landskassin fær ein størri og størri part av ti samlaðu tjóðarinntek- uni. Nøkur ár verða tikin sum demi. Í 1956/57 vóru almennu inntøkurnar 27 mill. kr. Av hesum pen- inginum fóru 18 mill. kr. í landskassan, meðan 9 mill. kr. fóru í kommunu- kassarnar. Við eðrum orð- um fekk landskassin tvær krónur fyri hverja krónu, sum kommunurnar fingu. Krevini til kommunurnar gerast fleiri. >Tann ekta fiskivinnan og serstakliga umlegg- ingin frá fjarfiskiskapi til heimafiskiskap setur stødugt sterri krøv til umbygging av Havnum«, verður sagt í Kommunubókini. Myndin er úr Hvalba, har ein nýggj navn mununum eru ikki mink- aðar. Tverturimóti skilst, at uppgávurnar alsamt vaksa: — Rentuitreidslan gerst stødugt størri og meira tyngjandi hjá nógv- um kommunum. Tíðin krevur eina effektiva og tíðarhóskandi umsiting, sum kostar nógvan pen- ing. Tann ekta fiskivinn- an og serstakliga umlegg- ingin frá fjarfiskiskapi til heimafiskiskap setur stød- ugt størri krev til um- bygging og rakstur av havnum. Harafturat krevur tann ekta bilferðslan gerð og rakstur av vegum. Fleiri in hevur lutfalsliga givið meira til landskassan, ti hægri ein innteka er, lut- falsliga meira verður gold- ið í landsskatti. Harafturat fáa komm- unurnar einki av tolli og avgjøldum, sum eru økt munandi seinastu árini vegna sekta nýtslu og beinleiðis hækkingum. Innflutningsgjaldið uppá 13 pst. fer eisini í lands- kassan. Tað sama ger seg galdandi viðvíkjandi rentuskatti og avgjaldi av vinningsbýti. Av partafel- agsskattinum fara 70 pst. í landskassan, meðan bert 30 pst. fara í kommunu- kassarnar. Kommunufelagið mælir til broytingar Føroya Kommunufelag hevur tí ynskir um at broyta býtið av inntøkun- um millum land og komm- unur. Kommunufelagið hevur eisini mælt til, at lógin um skatting av partafel- egum verður broytt, so- verður bygd fyri m.a. at nekta tervin hjá útróðrarbátunum. Meira enn trýfalt so nógv Fara vit 20 ár fram til 1976/77, so vóru tær samlaðu almennu inntek- urnar 483 mill. kr. Kom- munurnar fingu 117, með- an 366 mill. kr. fóru í landskassan. Úrslitið er nú tað, at fyri hverja ferð kommunurnar fáa eina kr., fær landskassin 3,13 kr. Hetta sýnir eina týðu- liga afturgongd fyri kom- munurnar. Uppgávurnar hjá kom- og fleiri krøv koma um út- stykkingar. Tað koma krev um skúlar, heilsu- rekt og tannarekt hjá bernum, barnagarðar, spælipláss, svimji- og í- tróttarhallir eins og aðrar fritidarfasilitetir, sum kosta kommununum nogv. Fleiri orsøkir til vanbýtið Tað eru fleiri orsøkir til vanbýtið, sigur komm- unufelagið. Tann økti lønarvøkstur- leiðis at kommunurnar i minsta lagi fåa 40 pst. av partafelagsskattinum. Eisini fer kommunufel- agið at mæla til, at komm- unurnar sleppa undan at gjalda ávísar partar av teimum almennu útreiðsl- unum. Her verður hugsað um gjaldið til gjaldstov- una fyri uppkrevjing av skatti, um gjald til lands- vegir og kommunurnar part av ymiskum al- mannaútreiðslum. Kommunurnar gjalda m.a. til fólkapensiónina. Men við tað at talið av fólkapensionistum er lut- falsliga stórt í teimum heilt smáu kommununum, eru tað tær, ið verða harð- ast raktar av hesum gjald- inum. Treytin fyri bygdamenning Um bygdamenning verður í kommunubókini sagt, at skrivingin hevur sína bak- grund i ti, at fólk ikki stødast úti um landið, men flyta til tey sterru plássini. Hetta ger, at tær smáu og miðalstóru kommun- urnar hava ikki figgjarliga orku til, at tær kunnu svara teimum krevum, ið eru sjálvsegd og nátúrlig, um fólkið skal stødast. — Megintreytin fyri sunnari bygdamenning má vera, at kommunurnar verða munandi styrktar figgjarliga, og at láni- meguleikarnir verða mun- andi bettir. Vit eru av teirri áskoðan, at tað er úti í kommununum, at bygdamenningin skal fremjast, og at hon ikki verður framd varandi, uttan so, at kommunurnar fáa sterri semdir og betri kor at virka undir, skrivar kommunufelagið um figgjarliga býtið millum landið og kommunurnar í Kommunubókini. Smádrongur bitin í andlitið Leygardagin varð ein fimm ára gamal drongur i Klaksvík bitin í andlitið av einum hundi. Drongurin fór á sjúkrahúsið og fekk fýra pentur i yvirvørrina. Politiið veit ikki um, at sami hundur fyrr hevur bitið fólk, og onki krav er kom- ið um at skjóta hann.