mikudagur 14. mars 1979síða 6

Síða 6 sosialurin telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting s0Stalurin Utgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Samtíðarskatting Í HESUM tíðum verður rímuliga nógv tosað manna millum um inn- tøkuvånir, inntøkumøguleikar í framtidini, og um tad, sum samfel- agid skal hava av inntøkuni, hvat latast skal í skatti o.s.fr. HETTA er sjålvsagt ein sjålvsøgd avleiðing av inntøkuuppgerdini í samband vid sjálvuppgerðina til skattavaldið. Vit vita øll, at við tí skattaskipan vit hava, skulu vit gjalda aftur ein part av inntøkuni frá 1978 til samfelagið — tann parturin, sum vit lata í skatti. TEY allarflestu eru á einum máli í tí, at best var, um skatturin beinan- vegin varð tíkin av inntøkuni, so hvort tå fekst lønina útgoldna — antin tad so er timaløn, vikuløn, månadarløn ella partur av veiðuúr- tóku. Ti samfelagið er eftirhondini so dánað, at tú skalt gjalda fyri alt tú skalt brúka, og nógvir av teimum hentleikum, vit hava, eru ikki ó- keypis, men skulu hvgnn mánað hava hver sítt avgjald. ALT hetta er mestsum ein borgan fyri, at okkara politikarar eiga ikki at steðga upp, nú skattalógin er broytt til tað hon er í dag. Longu nú eiga teir heldur at fyrireika seg til at koma fram við uppskoti um eina skattaskipan, har skatturin verður goldin samstundis sum tú skalt hava løn tina útgoldna. HENDA skipan fer at lætta um hjá so mongum, og fer at geva hvørjum einstøkum nógv størri tryggleika fyri at kunna disponera yvir veruligu inntøku síni, tí tá veitst tú, hvat tú veruliga eigur. Tá er ótryggleikin í tí, at samfelagsgjaldið, skatturin, ikki skal gjaldast einaferð seinri, burtur. SUM NÚ er, er skattavaldið mis- kunnarleyst tann dagin, tá tú av eini ella aðrari orsøk er komin til tað, at nú mást tú gjalda, um tú ikki skalt vera í vanda fyri at missa alt. HETTA fer samtíðarskattingin at broyta til tað betra. A eee Nr. 20 — 14. mars 1979 —..". SJÚKHÚSBYGGING OG LÆKNASETAN 5. mars svaraði eg ting- monnunum í Norðoyggj- um og í Suðuroy fyri- spurningi um setan av medisinskum yvirlæknum á sjúkhúsunum har. Nið- ursteðan í svarinum var, at læknastervini skuldu lýsast, men legði aftrat, at neyvan fór tað at bera til at fáa stervini sett, so- leiðis sum læknafelagið hevði stillað seg í hesum máli, nevniliga við at blokera stervini. Hetta hevur fingið Jó- han Simonsen, sjúkhús- stjórnarlim í Klaksvík at gera hvassar viðmerking- ar til tað, sum eg segði. Eg kann stutt siga, at eg í hesum máli havi fylgt tí, sum bleiv samtykt av løgtinginum, hóast eg i uppskotinum frå lands- stýrinum ikki hevði tikið við orðingina, sum hevði volt trupulleikarnar, sum nú endaðu í læknabloker- ingini. Hevði orðing landsstýrisins verið standandi, vóru eingir trupulleikar í dag. Til hinar skuldsetingar- nar hjá Jóhan Simonsen er stutt at siga, at tað er ikki tað sama, at sjúkhússtýr- ið samtykkir og at hetta so er landsins lóg. Í hesum feri hvat viðvíkir Klaks- vikar sjúkhúsi. Johan tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. kann viðtaka so nógv hann vil í sjúkhússtýrin- um, men tað er ikki gald- andi uttan at samtykt er fingin frá landsstýri og løgtingi. Tað er gott nokk at brúka stór orð — og so skjóta alla skuld yvir á aðrar. Men tað gevur bara einki úrslit. Lat heldur teir rettu leðararnar koma fram í ljósið, so var situa- sjónin nógv klárari Jóhan, tí tú kanst ómeguliga standa sum einsamell kanón. Lat heldur bak- tropparnar koma fram, so vit síggja, hvat tað er teir hava í posanum, ella hvar á frontinum teir standa. Um byggingina av ellis- og røktarheimi og sam- stundis sjúkhúsinum havi eg roynt at fáa fram upp- skot til eina góða loysn av ellis-, rektar- og sjúkhús- spurninginum. Tað er ikki rætt, tá tú letur lesaran skilja, at har er einki hent fyrrenn ein bygginevnd var sett í 1977. Tað mesta fyrireikingararbeiðið var longu tå gjørt, og tað sum síðani er hent, er tað, at eitt væl meira umfatandi og broytt uppskot er gjørt. Jóhan veit nógvar ferðir betur enn eg, at vansarnir við hesum máli hava verið ovurstórir, ikki tí at landsstýrið ikki hevur viljað framt málið, men nógv meira tí, at broyt- ingarynskir hava verið frammi so at siga alla tíðina og av ti, at lands- stýrið hevur hildið tað vera rætt og rímuligt at lata allar viðmerkingar, ell uppskot og allar leið- beiningar frá starvsfólki o.ø. koma til viðgerðar, so hvert sum hinir hava gjørt vart við seg. Hópin av tekningum, skitsum og uppskotum hava verið vidgjørd hesi árini, og fleiri hava samráðingarnar eisini verið við ríkismynd- ugleikarnar um at fáa teir til at vera við í allari figg- ingini vid 50%. Nú veit eg væl, at Jó- han personliga hevur ta hugsan, at her er einki at himprast vid, ti vit kunnu jú sjálvir gjalda alt sum er. Men her eru vit ikki samdir. Mín uppgáva má vera at fáa ríkisstýrið til at ganga við til at gjalda 50% av útreiðslunum til tann partin, sum umfatar sjálvt sjúkhúsið — og hetta er eftir mínum tykki so avgjørt ein fyritreyt fyri byggingini. Væl veit eg eisini, at tit eru fleiri, sum hava strongt á, at fáa sett skjetil á rektar- og ellis- heimbyggingina. Her hava serliga egnu parta- menn mínir í Klaksvík og løgmadur strongt á at fáa henda spurning greiddan, somuleiðis Finnbogi Isak- sen. Men tað hevur ikki verið gjerligt. So seint sum fyrraárssummar, tá Egon Jensen innan- ríkismálaráðharri var í Klaksvík, svaraði hann upp á beinleiðis spurning í Stellu-húsunum tað sama, sum eg ferð eftir ferð hevði sagt, at ríkismyndugleik- arnir ikki vildu góðkenna, at spakin var settur á, fyrr enn samlaða byggipro- jektið var endaliga góð- kent. Hesi avgerð havi eg hildið meg verið noyddan at fylgja. Út frá henni heitti eg á teknikarar um at fremja endaligu skitsu- projekteringina, hon er gjørd, varð liðug við kostnaðarætlan síðst í oktober 1978. Ætlan um, hvussu síðan skuldi farast fram er eisini tek. Og samráðingar við innanrik- isráðharran og ríkisstýrið um málið standa nú fyri. Jóhan, tú veitst nógvar ferðir betur enn eg, at hetta ikki hevur verið nekur lett uppgáva, at fáa sambyggingarmálið framt. Og tú veitst nógv betur enn tú letst — hví. Skal eitt líkinda sjúk- hús vera í Klaksvík og skulu Norðingar hava eitt gott ellis- og rektarheim, er neyðugt at samráðast til at finna ta rettu loysn- ina í felag. Læknaligu viðurskiftini í Klaksvík hava gjert sítt til trupulleikarnar. Sjálvt um vit hava ein útmerkað- an yvirlækna í Klaksvík í dag, so veitst tú nógv betur enn eg, at hann ein stóran part í hesari fyri- reikingartíðini hevur verið burturstaddur til útbúgv- ingar o.a., og at hetta m.a. hevur ført við sær, at broytingar ofta eru tiknar uppaftur, tá hann er aft- urkomin. Norðoyar skulu hava eitt sjúkhús, sum er fert fyri at taka sær av øllum uppgávum, sum vanligt sjúkhús skal kunna taka sær av, og at vit eisini fáa eitt veruliga gott sjúkhús, um vit sleppa at fremja fyrst og fremst tann ætl- aða ellis- og pleyguheims- bygningin og sjúkhúsum- byggingina. Um ikki í einum, so í tveimum tempi. Og so vil eg leggja aftr- at, at metan mín er, at nú fyriliggjandi projekt er vorðið so gott, at vit valla kunnu ynskja tað betur. J. Lindenskov HUGLEIÐINGAR UM HITT FLENNANDI SAMFELAGIÐ Lesur tú 14. September 8. februar, so sært tú, at tað hevur eydnast Jens Paula Heinesen at fáa greiði á síni heimsmynd. Greinin um >Bálið og lítla gráa mannin< bendir tann veg- in. Í heimspeki Jens Paula er mannaættin — ið hvussu so er føroyingar — býtt upp í triggjar partar: »fanatikarar« á tveimum »veingjum« til høgru og vinstru, og so »vit meðal hampamenn« í miðjuni. Fram um teir báðar fyrstnevndu hóparnar, hava teir »i miðjuni< allar menniskjansligar eginleik- ar: humor, sjálvskritikk, evnini at læa at sær sjálv- um, og mangt annað gott. Hesir eginleikar koma ikki teim í lut, sum eru úti til vinstru ella hegru. Her er bert talan um mekan- iskar træmenn, sum terpa, fordøma uttan at vera verulig menniskju við kenslum, kjøti og blóði ella humor. Nú vil undirritaði ikki svara fyri, ella verja, hin høgra veingin. Um J. P. hugsar um bókabálsgreð- ingar ella fascistar, so kann ikki annað sigast, at slík menniskju goyma tín humoristiska eginleika og menniskjansliga hita sera væl, kenslurnar verða ofta umskapaðar til hysteriska fanatismu og annað gott. Men hver er so vongur til vinstru, sum J. P. set- ur í sama bás sum hinar? Hetta sigur hann ikki beint út, men nevnir >Wernstrem og hansara lið<. Hverjir eru nú teir? Sjálvur sigur J. P. fyrst í greinini, at hann hevur hitt Wernstrem og sigur annars alt gott um henda mann.Men, men, eftir øll- um at dema er hann ikki nóg fittur, dugir ikki nóg væl at læa (eftir øðrum + sjálvum sær) til at verða roknaður millum >hampa- menninar í miðjuni<, sum flenna at heiminum, Jens Pauli óivað íroknaður henda hóp. Hver ið hetta humor- leysa liðið til vinstru er, er ógreitt frá hond Jens Paula. Her skyldar hann okkum nærri frágreiðing- ar. Eg rokni við at vit eru nógv vinstrasinnað, sum dagliga bæði flenna og gráta, bæði at okkum Framhald á síðu 10