mikudagur 9. mai 1979síða 6

Síða 6 - =, telf. 14720 . 11820 sosialurin box 76, 3800 Torshavn Utgevari: Føroya Javnadarflokkur Fyritaksstjóri: Tórfinn Smith Blaðstjóri: Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Blaðmenn: Høgni Djurhuus Jéhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lysingar: Uppseting: Prent: Bretska valið TAÐ VAR sjálvsagt vid miklum spenningi, vit bíðaðu eftir úrslitin- um frá bretska valinum, sum gav konservativa flokkinum dyggan meiriluta. Bretski Arbeiðaraflokkur- in, Labour, sum hevur stjórnað Bretlandi í tí mest trupla tíðarskeiði landsins eftir seinra heimsbardaga, misti valdið. Orsøkin er m.a. ein av- leiðing av teimum mongu lågligu og ólógligu verkføllunum, sum hava verið í vetur — og sum vóru sett í verk m.a. sum mótmæli móti bú- skaparpolitikkinum hjá arbeiðara- stjórnini. MEN flokkurin, sum beinleiðis gjørdi, at arbeiðarastjórnin hjá James Callaghan fall við misálitis- váttanina í apríl, fekk sjálvur dygg- asta smeitin. Tað var Skotski Tjóð- skaparflokkurin, sum einans fekk tveir valdar aftur ímóti framman- undan ellivu limum í Undirhúsinum. MEÐAN konservativi flokkurin hevði størstu framgongd sína i Suð- uronglandi, teimum ríkastu økjun- um, var sigurin munandi minni longur tú komst norðureftir. Og í Skotlandi gjørdist stødan so góð hjá Arbeiðaraflokkinum, at sjålvt kon- servativa valevni, sum skuldi fáa ráðharrasessin fyri Skotland, Teddy Taylor, misti sessin til Arbeiðara- flokkin, sum hann hevði havt í 15 ár. MEN meðan kvinnurnar um allan heim nú syngja sigurssongin, tí fyrsta kvinnan í Europu er vorðin forsætisráðharri, so eru arbeiðara- fjøldirnar neyvan við í hesum sig- ursrúsi. Tá Margaret Thatcher í 1970 sat í Edv. Heath-stjórnini, tók hon ó- keypis mjólkina frá skålabørnu- num. Og okkurt av sama slag fer væl at henda aftur, meðan hon fer at geva stórri gætur, at Bretland fer at kunna brúka kanónirnar, um ikki til annað, so til at ræða við, tí henni liggur í blóðinum ein inngrógvin vilji til at vísa makt. VERÐUR givið eftir í búskaparpoli- tikkinum, sum Arbeiðarastjórnin fekk so nøkulunda tamarhald á, talar alt fyri, at Skotski Tjóðskapar- flokkurin rættuliga gjørdi rís, ikki bert til egnu, men til Bretlands endabrest. #63 30}7 sosialurin - Nr. 35 — 9. mai 1979 Soleidis nevnist tað fyri- brigdi at undirmeta konu- fólk sum menniskju. Sein- ast hava vit sæð tað í sambandi við útlæning av legtingshúsunum. Í eini tíð, har almennar hellir vanliga verða læntar út til ymiskar øsingarbølkar, fáa konufólk ikki loyvi at halda fund í almennum heli, sum annars sum oft- ast stendur tómt. tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. MANNS-SJÓVINISMA At onki konufólka-wc er í legtingshúsunum, hevur minni at siga. Mær vit- andi er ongin serligur vandi við at nýta sama wc tó at man hevur eitt annað kyn. Kynssjúk- dómar smitta líka nógv frá mannfólki til mannfólk á wc-um sum frá konu- fólki til mannfólk ella øv- ugt. Og sum ein lærari í biologi einaferð segði, um talan er um gonorré ella syfilis, so skal man vera »forbannad skjótur at smekka reyvina niðurá áðrenn basillurnar eru deyðar « — um man vil smittast. Yvirhevur er tað ein merkiligur avoldaður vani at hava ymisk wc fyri menn og kvinnur, tað ber jú til at læsa hurðina um man er smæðin, og í van- ligum húsum pissa fólk av ymiskum kyni, hár- ella eygnaliti í somu kummur. So hví ikki eisini í al- mennum helum? At kvinnan í Feroyum verður mett sum heima- dýr sum ikki eigur at blanda seg í politikk, men halda seg til uppvask og barnapassing, er eitt úr- slit av galdandi propa- ganduni frá til demis fólkaflokkskvinnum, sum aldrin tosa um, at mað- urin eigur at passa bern ella vaska upp. Um ein maður er heima- gangandi, siga fólk, at hann »gongur fyri einki«, er »letingi« ella okkurt slíkt. Men fólkafloks- kvinnur siga at kvinnan hevur rætt at vera heima allan dagin — kanska tí tað er náttúrligt. Nú hevur undirritaði roynt at verið »heima- gangandi húsfaðir< meðan konan hevur arbeitt úti. Og tað hevur bara gingið heilt gott — og eg meti tað arbeiðið sum øll onn- ur, sum neyðugt og virðis- skapandi. Men fólk hava sagt, at >hann gongur fyri einki.« »Nassar upp á konuna« osfr. Um tað var konan sum gekk heima, mundi tónin vera ein ann- ar. Hví tað sum ein hevur millum lerini skal avgera, hvat ein skal gera her í lívinum, hvat arbeiði við- víkur, og skal avgera, hvussu mannarættindini í samfelagnum skulu siggja út, havi eg aldri skilt. Tað skilja kvinnuligir fólka- flokspolitikarar kanska. Lat okkum so fáa fleiri barnagarðar og slíkar stovnar. Fyri at manna- rættindini kunnu gerast praktiskur álvari. Floz-mi ided. LORVIKSKONA GONGUR AFTUR I DAGBLADNUM Tað var altid væntandi, at fólkafloksins professi- onelli útspillari tingmað- urin, adjunkturin, vinnu- livsmadurin og blaðstjórin Óli Breckmann fór at leggja seg út í viðurskift- ini á Polarfrost. Óli hevur jú erfaring- arnar frá síni fortið sum flakakona í Lorvik! So ikki kann annað sigast enn, at hann er vælkvali- ficeraður til at úttala seg um viðurskifti á flaka- virkjum. Ja, í grundini hevur hesin fólkafloks- maður specialiserað seg í klima á arbeiðsplássum — tað veri seg á einum flaka- virki ella á hansara egna: Feroya studentaskúla og HF. Hann er altíð til reiðar okkara arbeiðsmarknað- armeðarbeiðari. Tevjar hann balladu er hann klár- ur við eitursproytuni: for- manar arbeiðarar til spekt og sóma, til ikki at krevja minnist til, at stjóri NN jú einaferð hevur verið líka fátækur sum tit, líka illa staddur, men hann bardi seg fram frá skips- dekki til stjórasess — frá egningarlen til millión- ing. Latið ein sovorðnan mann hava frið. Hann hevur annað uppiborið enn årimilig krev og at- finningar. Tit eru jú bara evundsjúk, mínir góðu so- sialistar. Minnist til, at um tit eru lika so arbeids- som sum Jåkup ella Eiler so gerast tit eisini lika so rik sum teir ein vakran dag. Gera tit tað ikki,so hava tit bara ikki verið smart nokk! Er eingin ballada so skapar hann hana sjálvur, sum t.d. við at spilla ein kollega út — tað er jú altid gott at klikkja lærarar, eisini um ein sjálvur er lærari. Eg skal ikki koma nærri inn á detaljurnar í við- merking lorvíkskonunnar til yrkingina polarfrost 79. Hesar viðmerkingar vóru so barnsligar, at eingin bítur á tað agnið — í hvussu so er ikki her suð- uri. Tó skal eg bert biðja arbeiðsfólkið leggja sær í geyma, at fólkafloksting- maðurin gevur okkum skuldina fyri at Suðurfisk fór á heysin — so vita tit tað! Gloymið tað íkki, men rennið tað upp í and- litið á fólkafloksmonnum, tá teir næstu ferð koma her at biðja um tykkara stemmur. Nei, tá er tað nógv meira týðandi, at merkja sær, hvat endamálið við slíkari skriving er: Henda skriving, sum Dagblaðið hevur havt fyri nú í skjótt eitt ár um sosialismu og fakfelog burtur og heima hevur bert eitt einasta endamál: Luttakið í almenna tjakinum Sendið lesarabrøv til Sosialin! 1) í fyrsta lagi at skapa spjaðing og ósemju mill- um arbeiðsfólkið runt um landið 2) i eðrum lagi harvið at gera arbeiðaraklassan veikari nú sáttmálasam- ráðingar og meguliga kreppa standa fyri durum. Hetta ger tann professi- onelli arbeidarahetzarin við at sáa misálit til fak- felagsleiðararnar ímillum arbeiðsfólkið, tokutalu um kommunismu, og við sum heild at spilla ta europæ- isku arbeiðararersluna út. Samstundis verða konservativu flokkarnir í europa sum alla tíð hava verið størstu figgindar av fakfelagsrørsluni fram- hevjadir sum teir, ið skulu frelsa vesturheimin frá fakfelagstyranni. Jú meiningin er greið, men vit hoppa ikki uppá henda límpinn — hesta- hógvurin er ov týðuligur! Eg fari í staðin at heita inniliga á allar arbeiðarar og arbeiðskvinnur í Fer- oyum um at standa sam- an, um vit ongantið hava gjørt tað áður. Bakkið tykkara fakfel- agsfólk upp! Gevið teimum mót, sum terva mót, gud skal vita, at tað mangan stendur hart á einum fakfelags- leiðara í dag, sum bara roynir at fáa tey mest elementeru sáttmálaligu rættindi yvirhildin! Nógv- ir arbeiðsleiðarar í dag fora seg beinleiðis fram við gangstarametodum: hótta avvarðandi við upp- segn, seta álitisfólk til tað ringasta arbeiði og koyra tey, sum koma við atfinn- ingum. Alt hetta hevur eitt ein- asta endamál, eins og skrivingin hjá ti professi- onella arbeiðaraútspillar- anum: at halda okkum niðri, at spjaða okkum at gera okkum veik. Latið tað ikki eydnast teimum! Tað verður seinur dagur vit koma fyri okkum aft- ur! At enda eitt lítið hjarta- suff frá einum gomlum arbeiðara, sum minnist ein hóp: Tað er nógv fyri at taka ímóti hesum skarnbyttum frá hesum yvirklassaunganum úr Havn, sum skyldar okk- um — arbeiðaraklassan- um — alt! Hver betalir hansara feitu donsku magistaralen í Hoydelum? Arbeiðarar og fiskarar! Hver betalir hansara feitu tingmannalen og til- svarandi fundarpengar fyri ell hansara bein? Arbeiðarar og fiskarar! Hver hevur goldið og kemur framvegis at gjalda allar tær broytir, gravkýr og alt tað asfalt, sum landið, tað almenna, keypir frá P/F Ludvík Breckmann? (Har Óli er stóraktionerur)?? Arbeiðarar og fiskarar!! Man skuldi hildið, at hann var glaður við at tagt, men nei. Spilliklút- urin heldur fram við at vinda skittin burtur úr sær niður yvir feroyska Framhald á síðu 7 = EN RL SSRS ASS