mikudagur 26. september 1979síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 74 — 26. september 1979 telf. Í -11820 box 76. 3800 Tors) p-1 Torfinn Smith Utgevari: sostalurin Fyritaksstjóri. Bladstjøri: Blaðmenn: Vilhelm Johannesen faby rgd) Hogni Djurhúus Jóhann Mortensen Jan Muller Arne Lýsingar Thomsen Uppseting: Sostalurin Prent: Dimmalætti Brúktir møblar biliga til sølu. Tlf. 154 83 aftanå kl. 18 HEYST-NYTT Tréndargøta 27 Telf. 14710 UM SVØVNLEYSAR NÆTUR OG RANNSAKAN Í Dagblaðnum 7. septemb- er 1979 skrivar Oli Breck- mann undir heitinum: Sjálvrannsakan — hverj- um terva hana? Henda stoytkókanin í Dagblað- num kom, tí Heðin Klein, landsstýrismaður, hevði lagt afturat, tá ið stuðulin til fiskivinnuna varð um- reddur, at teir, sum fingu hesa »gåvu«, skuldu rann- saka seg sjálvan. Tá ið nevnt verður í greinini um vinnulívs- menn, ið hava manga svevnleysa nátt í letuni, datt hetta í hugan: hver svevur tryggast í samfe- lag okkara og hver rann- sakar síni viðurskifti mest her á landi? Nú leitaðu teir, sum áttu trolararnar, sær til landsstýrið og bóðu um „nakrar krónur< fyri at sleppa úr teimum trupul- leikum, sum henda vinn- an, sum teir umboðaðu, var komin í. Teir fingu henda pening — uttan nakra treyt — einans orð- ini tey, at teir áttu at rann- saka seg sjálvan. Tað kann ikki vera ov nógv sagt. Hetta er tað minsta, ið fylgjast kann við hesum peningi, sum ein heilsan frá tí almenna. Tað er logið, at landið ikki skal hava meira at siga í viður- skiftunum hjá hesum ym- isku feløgum, ið fáa pen- ingaligan studul, bædi å ein og annan hátt. Nú er at vóna, at hesir vinnulívs- menn sova trygt, men eg hugsi, at tær herðarnar, sum skulu bera kostnaðin av hesum, munnu óivað gera sína hugsa um hesi viðurskifti. Tað eru tey somu, sum skulu gjalda gildið! tey trygt? Tað er ivingasamt. Sagnkongurin Sisyfos bleiv straffaður av guð- unum (gresk myta), at hann skuldi rulla ein stein niðan eftir einari brattari fjallasíðu, men hverja ferð hann var við at náa fjalla- toppin, rullaði omanattur Sova steinurin Meg minnist nú lesara bræv Oyggjatíðindum, har maður setti síni rannsak- aðu viðurskifti skært ljósmála. Hann greiddi frá, at hann hevði verið á einum kristiligum fundi, hvar tosað varð um Ríka mann og Lasarus — einki ilt um tað. Tá hesin maður kom út aftur, rann hug- rens! gjøgnum sinn hans- ara, sum gav tanka síðsta vetur í honum eftir — ikki bara honum, men eisini teimum, ið lósu 5 1Úl 1 komið 3 ein í g. 10ng bilreð fyr fleiri = hundrað túsund krónur uttanfyri. Víðari segði greinskrivarin, at skuldi hann fáa endarnar at rekka saman, so mátti hann liggja eftir hverjum einasta yvirtíma, og ikki var tíð hjá honum at ganga til hesi meti og minni ráð at keypa sær bil. Mundi hesin maður ikki grunda yvir og rannsaka seg sjálvan og viðurskifti síni bæði væl og virðiliga? Mær vitandi er í dag tann sami hópurin av teimum lægstlentu lítið betri fyri enn fyri 30-40 árum síðani. Tey hava pro- sentvís somu negd av per- sónligari innteku av tí tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. samlaðu inntekuni, ið vunnin er í dag. (Vitiligt er, at tað eru tey, ið goyma seg aftan fyri hesa sátu, sum vinna nógv meira enn tey látast til: tað eru tey, ið standa í fríari vinnu, sum kunnu smoykja ein seðil nú og ein annan tá niðurvið, so tað almenna ikki fær klørnar í hesi oyru. Vit koma til hesi seinni). Tá id lønarsamrådingar eru, hava hesi folk (arbeid arar, handverkarar, tæn- astumenn, fiskimenn, ar- beiðskvinnur o.fl) ein møguleika at síggja ein glotta framman stavn í til- veruni. Men trúgv mær, at tey oyruni, sum vunnin eru í ár, eru bert ein viðfán- ingur, tey loysa eingi problemir. Mundi maðurin á metinum ikki vera ein av teimum sanniliga kendi til hesar umsteður sum og visti, hvar tann sam- felagsliga íferingin var ringast? Lenarsamráðingarnar endurtaka seg ár um ár. Annars hevði tað jú verið púra spinnandi galið, men hetta er sisyfosmytan umaftur og umaftur, hóast tel og meiningar verða sett upp, bæði í ein- um líki og eðrum líki, so er og verður hetta ein av teimum spurningum, sum samfelagið hevur skapað men sum er ein marra fyri tey, ið liggja und okinum dag ui VIKU, Mana iitan Munnu hesi mer ikki hava manga eina svevnleysa nátt í ti sveittakendu rannsakan- ini: hvussu skal eg fáa endarnar at rekka saman — eins og maðurin á møt- inum? Arbeiðararnir, fiski- menn v.m. eru teir, ið lætt- ast eru at fáast við. Hesir bólkar verða nýttir í tí peningaliga samanspælin- um, sum ein tvega á tí politiska leikpallinum — sum bæði kann vindast burturúr, vaska og tveit- astu burtur, tá ið hon er útslitin. Sannleikin er tann, at tær veikastu herð- arnar bera tær tyngstu byrðarnar. Soleiðis hevur tað verið frá Aralds tíð, og soleiðis er tað í 1979 Óli Breckmann, far í tað heimið, har maðurin kem- ur heimaftur við minstu løn! Far í tað heimið, har fólkapensionisturin situr! Far í tað heimið, har ar- beiðskvinnan, arbeiðarin og útróðrarmaðurin býr, og tala við tey um øko- nomisku umsteður teirra og samanber tær við tær umsteður, sum hann hevur, ið stendur í fríari vinnu!!! Ikki hevði tann, ið stóð í tí fríu vinnuni, verið nakað skrímsl at komið inn til, ið skreið í skræðuni bæði likamliga og sálarliga — ikki tyngd- ur av svevnleysum nátt- um, og orðið rannsaka kendi hann ikki til!!!!! (Í greinini hjá Óla Breckmann eru ting, sum eg persónliga eri samdur við honum í, t.d. at lands- verkfreðingurin kann til- láta sær at rulla handan steinin upp á toppin, uttan at spyrja landsstýr- ið ella figgjarnevndina eft- ir. Hetta er eitt kráarlag, sum átti at verið rann- sakað, og hann sjálvur staðið til svars fyri tílíka økonomiska nýtslu). Hattin av fyri tí flokki og teimum politikarum, ið kunnu skapa tílík kor, at nevndu samfelagsbólkar fingu eina tilveru, ið sam- svarar við tað lív, ið tann ferir, ið stendur í fríari vinnu!!!! Sálmagrindið — »Hin fria vinnan« — man fåa ein annan dám, um tú setir teg niður og fert at tolka, at granska, at undirsekja, at róta upp í tí fríu vinn- uni. Sagt verður, at tað er uppspard ein milliard í før- oyskum bankum og 6ivad man ein onnur milliard finnast i útlendskum bankum. Hver eigur so henda peningin? londunum liggur hetta um ein fjórðing av tí samlaðu uppsparingini. Teirri sam- laðu uppsparingini, sum kann rópast fyri tann privata uppsparingin, eiga tey vinnurøkjandi (fría vinnan) 90% av. Hugsandi er, at myndin er tann sama í Feroyum. Tað er eingin so væl fyri í samfelag okkara í dag sum tann, ið stendur í frí- ari vinnu. Fyri tað fyrsta hava tey lógina aftan fyri sín rygg, fyri tað næsta kunnu tey fáa alla ta sak- kønu hjálp til vegar, tá ið debet og kredit skal skriv- ast. Tá ið roknskapurin hjá hesum, ið hava eitt- hvert privat, ið gevur pen- ing av sær, verður lagdur fyri líkningarnevndirnar í bygd og í bý, so eru tað ofta teir báðir Pauli Ellef- sen og Jógvan Sundstein, ið figurera á blaðnum. Skrivað henda roknskap havi eg sett upp, men ikki reviderað. Hetta hava teir jú loyvi til, hetta er jú teirra arbeiði og livi- breyð. Skuldi tað borið á, at tú fekst ein roknskap, sum teir hava reviderað, so varð skrivað: Henda roknskap havi eg revider- að eftir teimum skjelum, sum fyriliggja. Hvat við teimum skjølum, sum ikki verður: ' fyriliggja og teimum oyr- um, sum ikki figurera á blaðnum? Alt hetta er ein vitskap- ur fyri seg sjálvan, men sum hann, ið hevur ein pylsuvogn, eina kjallara forrætning, restaurant, selubúð av einum ella ødr- um slag, eitt eitt skip, eina eitt reiðaravirki, eitt hvert fe- ið rekur vinnu, kann gera sær brúk av. Hvat við manninum á metin- um? Hvønn sakkunnleika skal hann halda seg til, tå id hann fer at skriva debet og kredit — snøgt sagt ongan. Oli Breckmann til- virki, heilsølu, lag, råddi øllum at fara at arbeida hjå ti almenna, fyri at fáa góð og trygg livikor. Eg skal tilráða øll- um, at fara í fría vinnu, fyri at fáa góð og trygg livikor. Tað verður altíð malið rundan um ta friðhalgaðu sátuna: kapitalin. — Hann skal, Gud hjálpi mær, breydfødast við øllum ti snildi, ið ein kann finna fram fyri at hann kann kínast og klappast, so feldurin á honum kemur at skína, sum tann fagrasti feldurin á klótini. Og hverjum skínur hann fyri fyri mær og tær og manninum á metinum.. Nei eina og alleina fyri eiga henda Framhald á síðu 10