leygardagur 6. oktober 1979síða 7

Nr. 77 — 6. oktober 1979 A“ Eg havi ein bil, sum er gjørdur i Japan, men sum er fluttur higar á føroyskum kjøli, og eg eri altid i ullintum hos- um, sum eru bundnar ur tógvinum frá ommu, sum omma aftur hevur fingið frá abba sum ull. Bilurin brennir bensin, sum hevur sítt upphav í Persaraflógvanum, og flutt higar og goymt í stórum føroyskum goymslum, hadani tad verður heintað og flutt á útoyggjarnar av Esso Føroyar. Bygdamenn- ing! Japanskir bilar hóska - sera væl í tí feroyska veðurlagnum og til Kringla landslagið. Teir trekkja væl, dálka ikki og rusta heldur ikki verri enn so nógvir aðrir, og so liggja teir eisini so væl á teim- um føroysku vegunum. Teir eru sum smidadir til tad føroyska vegasam- bandið. Bilurin hevur foroyska nummarplátu, og koyrikortið havi eg fingið frá Landfogeden på Færøerne. Bilurin verður í minsta lagi vaskaður eina ferð um vikuna við keldum og reinum kranavatni, sum er leitt oman úr fjøllun- um, gjegnum plastrer úr Kaldbak, inn í húsini hjá okkum. Og har inni gongur Tátur Eg hevði ikki ætlað at komið í blaðtjak við Dag- blaðið. Eri heldur íkki vissur í, hvussu langt skrivifrælsið hjá einum við „almennari løn« røkkur. Eri bert ein av teimum, ið skulu makka rætt, umsita og seta í verk reglur og politiskar av- gerðir, ið vit fáa smoygdar niður yvir høvdid, uttan at hava fingið meguleika at peika á vansar ella skila- betri og bíligari loysnir Eg skal tí bert gera heilt fáar viðmerkingar um mál, ið viðvíkja tí stóra partinum av Feroya fólki — lenmóttakaran- um. Eftir at hava tugt meg igjøgnum júkanir og eymkanir fólkafloksins í Dagblaðnum, eri eg heilt og aldeilis sannferdur um, at hesin flokkur, fyrst hann fær tjansin, vil seta hælin á lenmóttakara- fjøldina, tað verið seg á sjógvi ella landi Eg fari ikki at endur- taka Dagblaðið, men skal tó loyva mær at meina, at likafram >syrgiligt< er ikki, at húsarhaldsoljan er íroknað prístalið. Í Dan- mark t.d. hevur oljunýtsl- an heilt frá 1963 ávirkað prístalið við 2,5% ella knappliga við einari prístalsviðbót. bert Tað var heldur ikki nakað fólkaflokspatent við avtøkuni av prosentuellu pristalsvid- bótini, ið eisini bleiv av- tikin í Danmark sama ár. Samanumtikið gevur prístalið bert dekning fyri umleið 50% av príshækk- ingunum, so at úthola tað meira er enn verri enn at avtaka tað. Annars hava kanningar, gjørdar av OECD, víst, at í londum við prístalsvið- gjørdum lønum, veksur inflatiónin ikki meira enn aðrastaðni, og eru arbeiðs- viðurskiftini nógv trygg- ari við færri dýrum verkfallum og lenar- trætum. Min viðmerking um vinningsmark er ikki óneyðug, so leingi sum vinningar yvir 100% á brúksverum koma fyri. Martin Næs, båkavørdur mammen og ansar eftir SEV-inum, ti hann er dyrur, men hann er heitur, og so er hann føroyskur — hvør dropin. Tað er eisini tí at mamma av og á kann sníkja seg at lurta eftir danskaranum á long- bylgju, og ringja til vin- konur sínar gjegnum Telefonverk Føroya Løg- tings. Tå id so rokningarnar koma, verði eg sendur við giro- kortinum til Postverk Føroya, og samstundis skulu brev postast við føroyskum frímerkjum, sum eru framleidd uttan- lands, men kunnu og skulu sleikjast her. Nei fólkaflokkurin — tykkara mál er at gera prístalið til somu tátu sum prísansingina, letmóttak- arin skal heilt púra einsa- mallur bera allar sam- felagsskyldurnar, meðan hin parturin bert skal njóta. Eg seti føroyska løn- móttakaranum hesar spurningar: Hvussu er skattaeftir- litið hjá okkum? Hvussu er tað við løn- gevarunum? Hvar bleiv grannskoðanin av? Hvussu virkar prísans- ingin? Skal prístalsviðgerðin útholast enn meira? Hvussu verður við okk- ara egnu pris- og pristals- dempandi tiltaki - Keypssamtøkuni? Eg haldi ikki, okkum nytist fleiri tåtur. Um tað sum Dagblaðið kallar »hæddarpunktid í fastløntum snævur- skygni«: Eg havi onki ímóti at verða endurtikin, heilt, i brotum ella i heil- um setningum. Eg kann til eina og hverja tíð standa inni fyri tí, sum eg havi skrivað, men at kvetta setningar av um miðjuna fyri at fáa nakað annað burtuúr — tað hava vit eitt illavorðið orð fyri. skatta- Mortan Rasmussen sosialurin STRANDFARASKIP LANDSINS FERASEÐIL Tá ið eg fái frí, ferðist eg við Strandfaraskipum landsins, tí hesi rekja strandferðsluna: 1. á foroyskum kjøli 2. við rímiligum undir- skoti 3. eftir eini føroyskari heildarloysn. Og fyri at minka um eykaútreiðslurnar spara teir upp á eddini í ferða- seðlunum, og fera stórar lastir hoyggi inn í landið; tí tað „ borgar seg heldur fyri førovingar at liggja og koyr bil enn at hoyggja. Meðan vit sigla, lesi eg feroyskar bekur, skriv- aðar av føroyingum, men av útlendskum tær tjukkastu og størstu eru næstan altid fram- leiddar uttanlands. Til døgurda eta vit føroyskan fisk, sum er fiskadur undir Grønlandi av føroyingum umborå å føroyskum bátum fíggj- aðum við útlendskum lánum. Og okkara skip føra tann føroysktfisk- aða fiskin undan Grøn- landi tolifrían inn um okkara egna sjómark. Í veitslum verða vit fullir av útlendskum sprutti og rinda avgjeld í landskassan — somu- leiðis fyri sigarettirnar. So her kemur ikki fer- oysk framleiðsla landinum til góðar. Nú verður eykagjald lagt á »japsaran«, uttan at vit hava meguleika fyri at keypa ein feroysk fram-, leiddan í staðin til hesar fínpussaðu foroysku landsvegirnar. Ella sagt við eíðrum orðum: Stuðlið feroyska fram- leidlsu vid at keypa ikki føroyska framleiðslu. Er tad ætlanin? Hvussu djupar eru føroysku framleidslurøt- urnar i okkum? Ella, er føroysk framleidsla bara føroysk fyri teir, sum eta mold og høvdu abbar sum gingu i húðaskóm? Melur tað runt? Melur tað ikki runt? DT SA AAA AA AA AA FYRISPURNINGUR TIL J. OLSEN UM VILMA-MÁLIÐ Í Dagblaðnum tann 21. sept. í ár er ein grein um skinnvirkið Vilma, sum nú skal flyta inn í nýggj og sterri heli. Greinin greiður frá einum arbeiðsgevara, vælhyrdum sum eftir eina litla »kunstpausu« nu er til reiðar at fara aftur til verka. Nøkur små skýggj eru tå enn å himli sjálvandi tað almenna, ið skuggar fyri privata skapandi vinnulívinum, annars er grent ljós. Men fyri júst einum ári síðani, 26. aug. í fjer, tók tjak seg upp um lienar- spurningin millum arbeiðskvinnurnar á Vilma og arbeidsgevaran Vilhelm Nielsen. Ósemjan snúði seg um, at arbeiðs- kvinnurnar kravdu ta len, tær vóru skyldugar sam- bært sáttmála millum Fer- oya Arbeiðarafelag, har Sandavágs Arbeiðarafe- lag er limur, og hinumegin Feroya Arbeiðsgevara- Vilma heist er Urslitið av hesi lenar trætu var, at formaðurin í Arbeiðara- Olsen, Sandavágs Jóhannes i€ lag. meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini teiginum er, at sum eisini ér formaður í Fer. Arbeiðarafelag, koyrdi = kvinnurnar Vilma í verkfall. Verkfalls- stuðulin, hesar kvinnur higartil hava fingið, er 2.000 kr:, ið ikki kann sigast at vera nógv, ti bert oljufýrið hevur brer fyri umleið tað tvífaldaða í Hetta ar tað seinasta, ið hoyrd- sama tidarskeidi ist til verkfallið, og var tað 0. jan. í ár Í dag, ei ir eftir arbeiðssteðgin. er tað eg Í spyrja um. Hen heln Niels T På | leik Í at siga, at I k vrja tur i 3s 3 r Olse: ti hann åbyrgdina av ver um, og fyri tad næsta arbeiðsfólk kring landið hava krav uppá hvussu tað gongur verkfallsraktu feløgun teirra Sandavági. Ikki minst hevur tann av- greiðslumaðurin krav uppá svar, sum á keiuni í Havn í gav Nielsen tað svar, tá har var Vilheim n IKK var og avheintaði veru »Nei takk, eg el streikubrotar ( E fo veg Lossingarmaduri Havn