mikudagur 17. oktober 1979síða 5

Nr. 80 — 17. oktober 1979 sosialurin Síða 5 Feðideildirnar upp á 99,1% í 1978: Einans 7 børn fødd heima — Ólóglig fosturtyning helst ein orsøkin til tað stødugt mink- andi talið av fødingum, sigur landslæknin Tað blivu 749 børn fødd í Føroyum i 1978. Av teim- um sóu tey 742 fyrstu ferð dagsins ljós á sjúkrahúsi. Hetta eru 99,1% og talið av kvinnum, sum feða á sjúkrahúsi er tvífaldað seinastu 15-20 árini. Hetta verður upplýst í ársfrágreiðingini frá landslæknanum, »Medi- cinalberetning for Færøer- ne, året 1978«. Av teimum 749 børnunum i fjør vóru 5 deydfødd. Tali3 av fødingum er minkað munandi seinastu 10 árini, ella við 15%. Í 1969 blivu 845 bern livandi fedd í Feroyum, í 1974 802, í 1975 785, í 1976 759, í 1977 761 og í 1978 744 fedd bern. Landslæknin sigur í frá- greiðingini, at orsekin til tær stødugt færri føding- arnar er størri nytsla av fyribyrging, men møguliga eisini tad vaks- andi talid av fosturtyning- um — abortus provocatus — sum eftir øllum at døma ikki so sjáldan verða gjerdar í Danmark. Fjórðingurin uttan fyri hjúnarband Í 1978 blivu 195 bern, ella 26%, fødd av ógiftum kvinnum. Í 1969 blivu 14,4% av bernunum fødd uttan fyri hjunarband. I 1977 var talið 28,5%. Landslæknin - sigur, at sammett við tel úr grannalondunum er talið av fødingum uttan fyri hjúnarband rættiliga stórt í Føroyum. Men tað tykist tó at vera komið í hæddina fyribils. Pinkubarnadeyðatalið var í 1978 1,61%. Hetta er stersta tal síðani 1971, tá talið var 2,28%. 12 bern yngri enn eitt ár doyðu í fjør, 8 dreingir og 4 gentur. Mannalív ikki vird meira enn sjónvarpsgjaldið — Tann, sum drepur við bili, sum skyldar sjónvarpsgjald Tann, sum í Dan- mark við skilaleys- ari koyring verður atvoldin til ferðslu- dráp, fær somu revsing sum tann, ið ikki hevur goldið sjónvarpsgjald rættstundis — nevniliga 600 kr. í bót. Og tann, ið ger seg sekan í penga- svikum, verður harðari = revsaður enn tann, sum drep- ur eitt fólk í ferðsl- uni. Ognarrætturin er hægri í metum enn menniskjaliv. Hetta segði Preben Stuer Lauridsen, professari í løgfrødi við universitetið í Keypmannahavn, í einum fyrilestri á Debesartreð í síðstu viku. Ferðslulógin ov lin P. Stuer Lauridsen meinti, at revsingin fyri at drepa fólk ella skaða tey i ferðsl- uni skuldi verið strangari. Hann segði, at skilaleys koyring er tað sama sum harðskapur og skal tí eis- ini demast sum slíkur — eftir revsilógini og ikki eftir ferðslulógini, sum er ov lin. — Tann, sum við skila- leysari koyring drepur eitt fólk, skuldi eftir rettum verið ákærdur fyri óviljað manndráp, segði P. Stuer Lauridsen í fyrilestri sín- um. P. Stuer Lauridsen legði dent á, at hann ikki visti so nógv um steðuna á hesum eki í Feroyum. Hann hevði bert verið her í hálvanannan dag. Men hann kundi siga so nógv, at hann kendi seg nógv tryggari at vera til gongu í getunum í Havn enn í Keypmannahavn. — Meðan eg stóð á gongubreytini og bíðaði eftir at sleppa yvirum veg- in, steðgaði ein bilur fyri mær. Hetta hevði ongan- tíð hent í Keypmanna- havn. Hinvegin er tryggari at Bilvrak eru vorðin ein vanlig sjón. Í 1978 hendu 108 ferðsluóhapp við fólkaskaða og 4 > fær somu revsing sum tann, súkkla í Keypmannahavn enn í Tórshavn, segð P. Stuer Lauridsen og legði afturat, at hann í Feroy- um hevði sæð fleiri domi um skilaleysa koyring. P. Stuer Lauridsen nevndi eisini nøkur uppskot um, hvussu talið av álvarslig- um ferðsluóhappum kann minkast. Tað hevur víst seg, at tað serliga eru menn, yngri enn 30 ár, sum eru atvoldin til tey flestu ó- happini. P. Stuer Laurid- sen skjýtur upp, at hesir gjalda eina munandi hægri trygging enn aðrir bileigarar. Aðrar leiðir eru at leggja hald á bilin hjá tí, sum við skilaleysari koyring hevur dripið ella skatt fólk, og at longja tíðina, sum viðkomandi missir koyrikortið. Eitt annað uppskot var, at bilar skulu gerast soleiðis, at teir ikki kunnu koyra skjótari enn 60 km/t. Aftaná fyrilesturin var orðið frítt. Tá bleiv m.a upplýst, at árini 1965-77 kravdi ferðslan í Feroyum 58 mannalív, harav 13 bern. Í sama árabili hendu 366 ferðsluóhapp við fólkaskaða. Ákæra bleiv reist móti 9 fólkum. 4 fingu fongsuls- revsing og 5 fingu bót. Tað bleiv eisini upplýst, at talið av vaksið ur 2.000 í 12.000 sidani 1965 og at hetta man vera heimsmet. SR ferdsludråp í Føroyum. Eitt ferðsludráp verður ikki mett sum ein brotsgerð, men sum eitt mistak, segði Preben Stuer Lauridsen í fyrilestri sínum akførum er ' kring oyggjarnar Landssjúkrahúsið — stivliga 5.000 fólk innløgd í 1978 Sætti hver feroyingur á sjúkrahús í fjør Tilsamans 7.071 fólk blivu legd inn á tey trý sjúkrahúsini í landinum í 1978. Av teimum fóru 5.195 á Landssjúkrahúsið, 1262 á Klaksvíkar sjúkrahús og 614 á Suðuroyar sjúkrahús. 251 fólk blivu legd inn á psykiatrisku Skuldsettur fyri bilstuldur, spruttkoyring og at koyra uttan koyrikort Ein 18 ára gamal klaks- víkingur, sum fríggja- kveldið koyrdi niðan av vegnum í bakkan úti á Bumshamri, verð- ur ákærdur fyri stuld- deildina á Lands- sjúkrahúsinum Tilsamans 3.736 skurðviðgerðir = blivu gjerdar á teimum trim- um sjúkrahúsunum í fjør, harav 472 á oyrna- deildirnar. 2.090 fólk fingu viðgerð á skaða- stovuni í Havn og 767 í Klaksvík. Skaðastovan á Tveroyri hevur ikki upplýst nakað tal, stendur í Medicinalbe- retningen for Færøerne fyri 1978. ur. fyri at koyra uttan at hava koyrikort og fyri at koyra vid kenn- ing. Maðurin hevði stolið bilin stutt, áðrenn hann endaði í bakkanum á Bums- hamri. Hann slapp frá hend- ingini uttan mein og bilurin fekk ikki stór- vegis skaða. Landsstýrið onki frætt, um fiskiveiðusamráð- ingarnar við Ísland verða útsettar Heðin M. Klein, landsstýrismaður, sigur i samrødu vid Sosialin, at landsstýrið hevur onki frætt úr Íslandi, síðani stjórnarkreppan tók seg upp har yviri. Landsstýrið má tí fyribils halda seg til ta semju, sum varð gjørd, meðan Heðin M. Klein var í Íslandi í september. Tá varð semja um at miða ímóti at hava eina avtalu klára innan desember. Avtalur skulu gerast bæði um fiski- skapin komandi år og um føroyskea fiski- skapin yvirhøvur undir Íslandi. Higartii hevur hann verið grundaður á eina av- talu frá 1976. Heðin M. Klein sigur, at hann í løtuni ikki dugir at meta um, antin tað nýtist at útseta samráðingar millum Ísland og Føroyar. Í løtuni veit so landsstýrið ikki annað, enn at tær verða í november sum upprunaliga ætlað. Stjórnarkreppan í Íslandi hevur fort til, at nýval er útskrivað í desember. | | | |