mikudagur 24. oktober 1979síða 6

Síða 6 telf. 14720 —11820 box 76, Utgevart: Fyrituksstjørt. Blaðstjóri: Blaðmenn: | 3800 Torshavn p.f. sosialurin Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hogni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Múller Lýsingar: Uppseting: Prent: Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Ósakligt valstríð Í SKRIVANDI stund er úrslitið av løgtingsvalinum 6- kent. Men skulu vit meta eftir seinastu valunum, bendir mangt á. at sterkastu afturhaldskreftirnar í Føroyum, sum savnast innan sambandsflokkin, fåa fyrstavalda fólkatingsmannin. MEIRA ivingarsamt er, hver fær hin mannin — javnað- flokkurin, tjóðveldisflokkurin ella fólkaflokkurin. Tað júst lidna valstríðið, sum var hart, 6sakligt, villleiðandi og persónligt, hevur ikki givið nakra greiða mynd. HARÐAST hevur »åpolitiska bladnum«, sambandsflokkurin saman vid ti Dimmalætting, leikað í. Við sínum demagogisku snildum hevur formaður sam- bandsfloksins, Pauli Eliefsen, slongt út hålvar og heilar lygnir um fiskirættindi í Grønlandi, um ta stéru« uttan- landsskuldina, um »tær dyru yvirtøkurnar«, sum kundu loyst kreppuna hjá fiskiveiduflotanum, hóast hvert mansbarn veit, at yvirtøkurnar bert kosta nakrar heilt fáar milliónir kr., 0.s.fr. MEN VALID fer at vísa, um hin føroyski veljarin hevur uppdagað, at all ræðslupropaganda sambandsfloksins og øll tann villleiðandi skrivingin hjá Paula Ellefsen eru tóm orð, sum lítið og einki hava við politiska veruleikan at gera PAULI Ellefsen gekk so vítt, at hann lovadi løgtingsval, um sambandsflokkurin vann fólkatingsvalið, hóast hann hevði møguleika at fáa løgtingsval í summar. Men tá bardist hann við hond og fót ímóti, tí hann ásannaði tann veruleika, athann kann ikki fáa samstarv við aðrar flokkar VIÐ TI ótrúverdugheit, sum hevur eyðkent sambands- flokkin, síðan núverandi formaður tók við, hevur hann sett flokkin uttanfyri alt samstarv við aðrar flokkar í eitt langt árðmál framyvir. Á HINUM bógvinum hevur tjóðveldisflokkurin leikað í. Við loysing og gomlum rumbulsmálum. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur altíð ásannað, at heimastýrisskipanin er borganin fyri einum sunnum sjálvbjargnispolitikki og liðiligum samstarvi við aðra tjóð. Og hesi seinastu árini hevur tjóðveldisflakkurin verið við til at prógva , at tað ber til at reka ein frælsis- politikk undir heimastýrislógini, men hesum vildu teir ikki kennast við í valstríðnum. FYRI AT fjala út yvir henda veruleikan hevur tjóðveldis- flokkurin manað gomlu ræðslumyndirnar frá 1960 og 1970 um Nato og EEC framaftur, hóast Føroya løgting hevur samtykt, at hervaidid skal av landinum og at vit skulu halda okkum uttan fyri EEC. Meira týðandi og aktuellar spurningar fann hann ikki. Framhald frá síðu Í leið, oki 4, upp til 5 fjórð- ingar innanfyri 12 fjórð- ingar úr grundlinjunum. Riddalsenni bleiv tikin av Ólavi Halga 12. august í ár. Fekk trolið um skrúvuna Skiparin á Atlantis var 6- heppin, tå hann 7. mai fekk trolið um skrúvuna. Hann bad um hjålp frå Vaktar- og bjargingartæn- astuni og Olavur Halgi kom. Tå froskmenn høvdu fingið trolið av aftur skrúvuni, blivu meskarnir smáir, heilt niður í mm. Minsta loyvda meskavídd í feroyskum sjógvi er 135 mm. Tveir aðrir føroyskir trolarar eru tiknir í ár. Málið hjá 'tí eina er framvegis hjá fút- anum. Tað er ikki liðugt viðgjert enn. Hin báturin, Fiskaklett- ur, sleppur undan ákæru. Orsakað av einum »tekn- iskum skeivleika< í einari landsstýriskunngerð, met- ir fútin seg ikki hava grundarlag at reisa ákæru á Tjaldrið tók Fiskaklett í juli, tí mett varð, at hann royndi ein fjórðing inni á stongdari leið norður úr 127 í tí máldir. Teir vóru ov = Mykinesi. sosialurin Nr. 82 — 24. oktober 1979 SR KAAAAAAW—— HVAT HENDIR VIÐ VILMA VERKFALLINUM? Í hesum døgum eru lidnir gott 400 dagar síðan at Vilma verk- fallið byrjaði, so ein gjøgnumgongd av málinum kann ikki sigast annað enn neyðug. Orsøkin til at so stérur åhugi hevur verið sýndur verkfallinum, kann ein í fyrsta lagi siga: er grov undirbetal- ing av arbeidskvinn- unum á Vilma. Í ødr- um lagi: at størsta fakfelag i Føroyum, Føroya Arbeiðara- felag stendur aftan- fyri, og i tridja lagi: Vilma verkfallid man vera eitt tað drúgvasta, ið søgan hjá arbeiðarastætt- ini her á landi eigur. Verkfallið byrjaði við, at síðst í august mánað í fjør, gera arbeiðskvinnurnar á Vilma eigaranum Vilhelm Nielsen greitt, at 1200 krónur um mánaðin er ov lítið at liva av. Uttan at rodna hækkar heingi- brúgvs kandidaturin len- ina við 400 krónum, hóast flest øll vita, at teir sedl- arnir muna onki. Síðan seta tær seg í samband við Sandavágs arbeiðarafelag, ið er eitt av teimum felog- unum undir Feroya Arbeiðarafelag. Tær biðja felagið taka sær av málin- um. Men sum ein smásár- ur maður brikslar Jóhs. Olsen í Sosialinum hin 30. august kvinnunum, at tær ikki hava sett seg í sam- and við hann. Tá hann tók so stór orð í munnin, var væntandi at felagið í kraft av sínum 6000 limum, skjótt fekk kvinnunum eina len sambært sáttmál- anum. Lenin hjá teimum var ein triðing niðan fyri loyvda minstamark. So verður verkfall lýst, men tað undarliga hendir, at bert helvtin av fyritøk- uni fær bod um at gevast. Hin helvtin, garvingin, heldur áfram við arbeiðin- um sum onki var hent. Tó hóttir Feroya Arbeiðara- felag 28. oktober í Sosial- inum við rat seta onnur tiltøk í verk«. Innsavna Men tidin gongur, cg vid Vilma målinum hendir onki. Tå er tad at fólk i Havn taka stig til at gera eina peningaliga inn- -savning til verkfallsraktu kvinnurnar. Men felagið hjá teimum hevur frætt um hesa innsavning, helst gjøgnum sínar kanalir í Havn, og noktaði teimum at taka móti stuðli aðra- staðni frá. Hetta gera teir samstundis sum sama felagið veitti grønlending- um, ið arbeiddu í námin- um »Den sorte Engel« eina hjålpandi hond uppå 5.000 krónur, tå hesir lógu i verkfalli. T6 førdi inn- savningin tad vid sær, at Jóhs. Olsen fyri skomm skuld læt kvinnunum 2.000 krónur. Tað sum síð- an hendi, var at Dagblaðið 5. januar í ár við feitari yvirskrift skrivar: >Kommunistar geva nú ol- mussu í Vágum“, og í samreðuni niðanfyri. við Jóhs. Olsen sigur hesin at í veruleikanum er lítið og onki at gera. >Tað er Vil- helm Nielsen, ið eigur virkið, og vit kunnu ein- ans bíða<. Tá hevdu kvinnurnar bíðað umleið 100 dagar, og hóttanin frá Feroya Arbeiðarafelag um »at seta onnur tiltek i verk<, var ikki komin longur enn á pappírið. Lokal olmussa Undirritadi sendi tå 10. januar skriv til Sosialin, Dagbladid og 14. Sep- tember, um hvat innsavn- ingin var fyri nakad og hver ið stóð aftan fyri. M.a. verður spurt >nær er tað blivin ein olmussa at stuðla verkfallsraktum arbeidsfølki?« Til hetta svarar Jóhs. Olsen aftur í Sosialinum 13. januar. Har kemur hann við eini sera legnari definisjón uppá munin á lokalari ol- mussu og olmussu uttan- ífrá, um minni olmussu og meira olmussu, at ein avgjert má vera vinur við heingibrúgvs kandidatin fyri at skilja hana. Í hvussu er roynir hann uttan held at undirstrika tað lokala í Vilma målin- um. Men lat meg royna at fylgja legna hugsunar- háttinum hjá Jóhs. Olsen. Tað hann ferir við sær, er at tað er galið hjá blød- unum at taka upp til við- gerðar støduna hjá Vilma kvinnunum, tí nettupp har verður tað lokala lagt fram um viðurskifti, ið koma eðrum við enn Jóhs. Olsen og Vilhelm Nielsen. Orsekin til verkfall er altíð tann, at arbeiðsfólk á ein ella annan hátt eru snýtt. Men við at taka steðuna upp í blødunum, á fund- um, at savna peningaligan verkfallsstuðul, ger man meguleikarnar betri fyri sigri. Tað, sum er lokalt við einum verkfalli, er tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. sjálv blokadan av virkin- um. Í dag eru Vilma- kvinnurnar i verkfalli. Kort síðani vóru landarar- nir í Fuglafirði í verkfalli, og enn styttri tíð síðan løgdu landararnir á Suður- fisk arbeiðið niður, og hvar verkfall verður í morgin, veit man ikki. Tað, sum vit vita, er, at tað verður! Tí tænir lokala „snakkið< hjá Jóhs. Olsen bert einum, nevniliga Vil- helm Nielsen. Í dag hevur hin parturin av Vilma virkinum, garvingin — upparbeitt stórar negdir av ráevni, at Vilhelm Nielsen sanniliga kann vera nøgdur. Onki svar Steðan hjá fleiri av Vilma kvinnunum er sjálvsagt ikki góð. Skatt- ur og SEV verða ikki strikaði meðan verkfall er, og neyvan koma handils- menn dragandi við mati til tær verkfallsraktu. At standa uttan pengar í hes- um samfelagnum, er iva- leyst til at taka steðið undan á fólki. Og tá so fakfelagið sum uppruna- liga varð bygt til at verja arbeiðsfólk, svíkur, skal nógvur stuðul og ein sterkur vilji til at klára . trýstið. Síðan eru einkult les- arabrev við áheitanum á Feroya Arbeiðarafelag um at gera nakað við málið, og ikki hava ta skomm sit- andi á sær ei at klára eitt verkfall sum Vilma verk- fallið, tá felagið eigur ell vápn ein kann hugsa sær. Tað síðsta ið er fram- komið viðvíkjandi Vilma, er ein reaksjón frá eini samreðu í Dagblaðnum við Vilhelm Nielsen. Har setur ein ið nevnir seg SN A »Lossingarmadur í Havn« ein av teimum mongu, ið hava fylt við í Vilma málinum — Jóhs. Olsen tveir ógvuliga klárar og viðkomandi spurningar. Tann fyrsti ljóðaði: >Hev- ur Vilhelm Nielsen: mynd- ugleika til at siga, at nú skal eg byrja aftur, tá arbeiðskvinnurnar har eru í verkfalli?“ og hin næsti: »Er tað ikki at vera »skruubrekkari«, um onkur annar tekur arbeidi upp?< Hatta vóru spurn- ingarnir. Men hvat verður svarið: Jú, formaðurin í Feroya Arbeiðarafelag skrivar um eitt skeið í Havn sum ídnaðarstovan skipaði fyri — sum tað hevði nakað við sakina at gera — um tilvirkan av skinnum osfr. Tað sær út til at Jóhs. Olsen er væl inni í tilvirkan av skinn- um, at helst hevur hann verið við Vilhelm Nielsen á skeiðnum. Men svar uppá spurningarnar kom onki. er Bjarga æruni Ein verdur ti noyddur at spyrja seg, hvi hann svarar soleiðis. Er tað kanska tí hann ikki hevur rein kort, og um tað er til- fellið, hví eru tey tá skit- in? Er tað so sum spurt bleiv í eini samreðu við Jóhs. Olsen í 14. Septemb- er 10. januar í ár: »Kann tað hugsast at hetta (verk- fallið) er eitt samanspæl millum arbeiðarafelagið og Vilma, har Vilhelm hevur heitt á Arbeiðara- felagið um at taka kvinn- urnar úr arbeiðinum, tí tað ikki er brúk fyri teimum har?< Um tað er tilfellið, hava vit at gera við eina takfelagsliga gølu av allar grovasta slagi, sum meinigu limirnir i Føroya Arbeiðarafelag eiga at taka til eftirtektar. Eg haldi at Jóhs. Olsen ikki bert er skyldugur at svara báðum spurning- unum frá >„Lossingar- enni í Havn« út frá inum almennum áhuga, en eisini fyrr at bjarga erum hjá Føroya Arbeið- atelag við sínum 6000 Jóanes Nielsen