mikudagur 24. oktober 1979síða 11

Nr. 82 — 24. oktober 1979 sosialurin Loysnin til tínar oljurokningar! Vit kunnu ikki gera oljuna biligari, men vit kunnu útnytta hana betur. Tað kunnu vit vid at hita oljuna og minka um trýstið. Tað merkir 40 % minni kapasitet. INTER VISCOSTAT hevur dupulta luftjavnan, sum ger tað møguligt at blanda luftina og oljuna saman soleiðis, at ein meiri effektiv brenning fæst. Framhald av síðu 3 gáttir, sum forða teimum í at flyta úr einum rúmi í eitt annað. Tey mugu tí fyri ein stóran part vera í sama rúmi allan dagin. Nógv av teimum gomlu hava onga telefon. Hetta kemur illa við hjá nógv- um, serliga á nátt, um tey tá bráddliga hava brúk fyri hjálp. Tey eru tá heilt hjålparleys, um — ikki familjan hevur eyguni vid teimum. Kanningin vísir, at tey flestu av teimum gomlu vilja sleppa at búgva heima — teimum dámar illa at skula flyta á eitt ellis- og rektarheim. Tað, sum teimum tervar í dag, er betri rekt heima og fleiri møguleikar fyri ítriv- um — tað at koma saman við eðrum. Tey flestu av teimum 250 fólkunum, sum sjúkrasystrarnar hava vitjað, eru limir í pension- istafelagnum. Hetta felag er ógvuliga væl dámt mill- um tey gomlu, tí her er meguleiki fyri at koma saman til ymisk ítriv. Hvat kann gerast! Vit spurdu nú arbeiðs- bólkin, hvat kann gerast fyri at hjálpa teimum gomlu, soleiðis, at tey flestu av teimum kunnu búgva heima? Fyrst og fremst eigur at verða miðað ímóti at heim- ið er egnað til tey at búgva í, harnæst at tey hava nóg mikið av peningi til at klára seg, at tey hava okk- urt ítriv, at tey fáa ta neyðugu rekt, um tey ger- ast sjúk, at tey kunnu fáa fólk til at vaska og gera reint í heiminum — í heila tikið at tær kringumsteð- ur, sum tey gomlu liva undir, eru í lagi. Tey gomlu hava eisini stóran terv á hjálp til Síða 11 ÚTSOLAN heldur fram m.a. hjálpiamboð, og medi- sin. Tílík hjálpiamboð eru t.d. forlornar tenn. Hetta kostar ikki so lítið. Medi- sinið er ógvuliga kostnað- armikið, og tað fer ein rættiliga stórur partur av fólkapensiónini til at keypa medisin fyri. Tað vilja altíð vera nekur gomul fólk, sum ikki kunnu fáa ta neyðugu hjálpina og rektina í heim- inum, og tað besta fyri tey er tí at fara á eitt rektar- heim. Hetta eru t.d. fólk, sum als ikki klára seg sjálvi og skulu rektast alla tíðina. Men hverjar meguleikar hava tá hesi fólkini at koma á rektar- heim? Svarið er stutt: tey hava sera avmarkaðar meguleikar. Steðan í dag er tann, at bíðilistarnir til rektarheimini eru langir. Vit hava bert tvey rektar- heim í landinum, eitt í Vágum og eitt á Tveroyri. Í Havn, sum er býur við nærum 13.000 íbúgvum, er einki veruligt rektar- heim. Í skjótt 20 ár hava vit hildið okkum til eina fyri- bilsloysn. Tað er tann við tíðini víðagitna barakkin, uppihaldsdeildin á Lands- sjúkrahúsinum. Tá henda barakkin varð bygd í 1960-árunum, varð sagt, at hetta bert var ein fyribilsloysn. Hóast tey gomlu í dag liva undir trongum umstødum á uppihaldsdeildini, so er enn einki gjørt fyri at finna eina varandi loysn á rektarheimsspurninginum í Havn. Tann stóri tervurin á ein- um rektarheimi í Havn og aðrastaðni í landinum við, hevur heldur óhepnar av- leiðingar fyri sjálvt lands- „ sjúkrahúsið. Á medisinsku, kirurgisku og psykiatrisku deildunum liggur stórt tal av rektar- sjúklingum. Hetta ger fyri ein part, at aðrir sjúkling- ar, sum hava fyri neyðini at innleggjast, mugu bíða. Nógvir av rektarsjúk- ' lingurum eru gomul fólk, sum eru komin á Lands- sjúkrahúsið til umlætting- ar. Familja og avvardandi ynskja at fåa fri eina løtu og bidja ti um at fåa tey gomlu inn å onkra av deildunum å Landssjukra- húsinum. Langt frá øll sleppa inn til umlætting- ar, og tey, sum sleppa inn, kunnu bert vera har i styttri tíð. Tey flestu gomlu, sum eru til umlættingar, liggja á uppihaldsdeildini ella á medisinskari deild. Tað er okkum greitt, at tað kostar samfelagnum nógvan pening at hava rektarsjúklingar liggjandi á einum sjúkrahúsi. Stød- an gerst serstakliga trupul við tað, at tað ikki altíð ber til at senda rektarsjúklingar og gomul fólk heimaftur. Tað hendir seg meira enn so, at gomul fólk verða innlegd bert við ein- um lítlum sári. Hetta sár hevur langa tíð um at lekj- ast, og við tað at tað í dag bert er ein heimasjúkra- systur í Havn, so ber illa til at senda tey gomlu heimaftur, fyrr enn sárið er heilt frískt. Niðursteðan hjá teimum seks sjúkrasystrunum í kanningini av rektar- tørvinum i Havn er tann, at tørvur er å- at fáa út- bygt heimarøktina og at tað verður bygt eitt ellis- og rektarheim Men verður einki gjert fyri at beta um umsteður- nar hjá teimum gomlu í dag — so kunnu vit bert hugsa okkum til, hvussu tað verður hjá hesum fólk- um, um ikki so nógv ár, tá tey ikki orka meira. Hver skal tá hjálpa teimum! M.a. tann spurningin fara vit at seta landsstyris- manninum í sosiaimálum, Jákup Lindenskov, í einum av komandi blødun- um