leygardagur 9. februar 1980síða 4

Síða 4 sosialurin Húsa- láns- grunn- urin farin at virka av álvara Tann »nyggi« Húsaláns- grunnurin hevur nú byrj- að virksemi sítt av álv- ara Lógin um húsaláns- grunnin kom í gildi 1. juli 1978. men long tíð gekk, til legtingið valdi stýrið fyri grunnin og lands- stýrið setti tann nýggja stjóran, Jóannes Dals- garð. Harafturat skuldu ym- iskir praktiskir spurn- ingar fåast frå hondini, áðrenn hann kundi byrja av álvara. M.a. hevur grunnurin lýst eftir. og sett tveir metingarmenn, soleiðis at tað nú er fýra met- ingarmenn — tveir í Suðuroy og tveir í Havn, sum býta oyggjarnar í millum sín. Harafturat hevur stýr- ið saman við stjórn gjørt nakrar nærri reglur at ganga eftir í samband við steddarmarkið, sum er 120 kvm. fyri at fáa fulla lániupphædd. Síðan lógin kom í gildi, hevur grunnurin veitt eini 700 lán eftir tí gomlu skipanini Hesar lániveitingar skulu gangast igjøgnum, soleiðis at tey. sum í hesum tíðar- skeiðinum hava bygt hús undir 120 kvm., fáa meguleika at fáa tey størru lánini sambært ti nýggju lógini um grunn- in, um tey annars eru sinnaði fyri tí A Stjórin á Husalåns grunninum Dalsgarð. Hann hevur Jóannes | kem Nr. 11 — 9. februar 1980 Stjórin i Húsalánsgrunninum: Kunnu nú veita 100 tús „kr. til sethúsabygging Endamálið við nýggju lógini um Húsalánsgrunnin var at beta um lánimeguleikarnar til sethúsabyggjan. Til vanliga sethúsabyggj- an kann grunnurin veita lán upp til 90 pst. av meting- arvirðinum, tá húsini ikki fara upp um 120 kvm. Hetta markið er sett fyri, at húsini ikki skulu gerast ov stór og kostnaðarmikil við tí ursliti. at nógvur kapitalur verður bundin í luffalsliga fáum set- húsum. Grunnurin er ungur enn og hevur tí ikki meguieika at veita lán upp til 90 pst. av kostnaðinum. Kunnu veita 100.000 kr. — Men vit kunnu í dag veita 100.000 kr. í lánum til sethús, sum ikki fara upp um 120 kvm. og 60.000 kr. til hús, sum eru sterri enn tað ásetta markið, sigur Jóannes Dals- garð, stjóri í Húsalánsgrunn- inum. — Nær kann væntast, at lånupphæddin verður størri? — Hyggja vit eftir inn- tøkunum. frå rentum og avdrøgum av lånum, sum vit hava tilskrivad, og møgu ligum uttanlandslåntøkum, dugi eg ikki at siggja, at vit kunnu broyta hesar 100.000 kr. uppeftir í fyrstu framtíð — Um vit fóru upp um 100.000 kr. hevði onkur verið við sviðið soð. Men halda vit okkum til tey 100.000 kr. vita vit, at vit kunnu klára øll lánini so hvert. Vit rokna við eini innteku av rentum og avdregum uppá 25 mill. kr. umframt tær 10 mill. kr. frá landskassanum. Men vit skulu jú eisini avdraga okk- ara lán. Sambært lógini um Húsa- lánsgrunnin verða 10 mill. kr. settar av á fíggjarlógini ár- liga. Harafturat hevur grunn- urin upptikið uttanlandslán upp á tilsamans 35 mill. kr. til at arbeiða við. Umbyggingar og útbyggingar Í lógini fyri Húsalánsgrunnin stendur m.a. at grunnurin kann veita lán til keyp av grundstykkjum, bygging av sethúsum og íbúðum og til endurnýbyggingar og um- byggingar av sethúsum. Jóannes Dalsgarð sigur, at grunnurin kann veita lán til t.d. bygging av íbúðarblokk- um. Hetta kann vera bæði til leiguíbúðir og til eigara íbúðir Viðvíkjandi um- og út- byggingum sigur Jóannes Dalsgarð, at grunnurin fær ikki nógvar slíkar lánium- sóknir. Men grunnurin lænir til slík endamál, um nakað veruligt er aftanfyri. Og tað vil siga, at grunnurin ikki lænir til viðlíkahald og smærri broytingar Ikki grundstykkir Afturímóti fer grunnurin ikki enn at veita »stuttfreistad lán“, sum tað stendur í lógini til grundstykkir — Tað kunnu vit slettis ikki klára. Tað hevði útilokað allar hinar lånimøguleikar- nar, sigur Jóannes Dalsgarð Sambært eina lógargrein skal grunnurin hava tekar upplýsingar við tekningum um byggihættir, byggitilfar 0.a. Stjórin upplýsir, at grunn- urin er við at fáa slíkt tilfar til vega. Ætlanin er at gera mappur við tilfari, sum hóska til terv, krev og orku hjá teimum ymisku, sum fara at byggja Hámark fyri størra lánið: 120 kvm: Hvat fevna hesir 120 kvm. um og hvussu verða teir útroknaðir? Hendan spurning hava átvað tey flestu, sum hava í umbúnað at fáa sær hús sett sær Herfyri setti stýrið fyri Húsalánsgrunnin saman við stjórn nærri reglur at ganga eftir — Kann grunnurin kniv- skera við 120 kvm. — Vit greiða øllum, sum venda sær til grunnin frá, at húsini mugu vera minni, um tey ynskja ta størstu lániupphæddina. So tað nyttar einki at koma aftaná og siga, at húsini tíverri blivu 124 ella 126 kvm., sigur Jóannes Dalsgarð. Men øll rúmini telja ikki við. Soleiðis verða hjallur, vaskirúm, hitarúm, durur- (vindfang), bilhús, onnur mattilgerðar- og matgoymslurum enn køkur ikki roknað við. Harafturat telur loft, tá hæddin upp undir men- una er minni enn 220 metrar, ikki við. Er loftið hægri, verður tað íroknað. Tó verður loftshæddin, sum er undir 1,25 metrar, (væðingin). drigin frá Kjallari, sum ikki er inn- rættaður til ibudarenda- Hvat er íroknað og hvat ikki? mál, verður heldur íkki íroknaður teir 120 kvm Men er inngongd í kjail ara, telur gongdin við. Tó ikki møguligur durur Viðvíkjandi trappuupp gongd frá stovuhædd til loftshædd er tann partur in av holinum, sum fer inn um eina hædd av 1,25 metrar, ikki íroknaður — Um nú onkur inn- rættar kjallaran til íbúðar endamál, eftir at húsini | eru mett? | — Tå metingarmenninir hava åsannad, at husini halda hámarkið, veitir grunnurin lán sambært tí. Vit halda okkum til stød- una, tá bygt og mett er — Um loftið ikki verður innrættað? | — Er loftið hægri enn 2,20 m. telur tað altíð við, um tað er innrættað ella ikki. Einki stendur um stødd á vaskirúmum, hitarúm- um o.s.fr. Til hendan spurningin sigur Jóannes Dalsgarð, at sjálvandi er tað mark fyri, hvussu stór t.d. vaski- og hitarum kunnu vera. Er eitt slíkt rúm ónatúr liga stórt, kann hugsast, at viðkomandi húsaeigari ætlar t.d. at flyta ein vegg. eftir at metingin er gjørd, men tað gongur ikki. — ————————————Þ""ð Hámark fyri vanlig sethúsalán: 280.000 kr., tí: Neyðugt við nógvum eginpeningi Tað mesta, ein húsa- byggjari kann fáa í van- ligum lánum, er 280.000 kr., um viðkomandi býr í Havn. Á bygd er upp- hæddin 40.000 kr. minni. Men elium kunnugt kosta eini vanlig nýbygd hús í dag eini 400—500.000 kr. Ti må annadhvørt eiga restina sjálvur í egin húsabyggjarin Til eini sethús lænir Spari- kassin vanliga 140.000 kr., Húsalán, sum Feroya Banki rekur, 40.000 kr. og Húsa- lånsgrunnurin 100.000 kr Harafturat koma so møgulig bankalån. Ikk upp um! — Men lánið má ongantíð fara upp um 90 pst. av met- ingarvirðinum fyri at Húsa- lánsgrunnurin kann vera við, sigur Jóannes Dalsgarð og vísir á lógina, sum setir hetta markið verður lánið, meðan bygt verður, tí hini lánini verða ikki útgoldin fyrrenn húsini eru liðug. Tó letur Sparikassin helvtina av láni sínum, tá húsini eru inni- lokað. Tá húsini eru liðug og mett, verður byggilánið javnað við hini lánini Høg leiga Hevur ein húsabyggjari t.d 280.000 kr. í láni, verður mánaðarliga leigan um 3.200 kr. fyrsta árið Men hevur viðkomandi eisini bankalán, so at skuldin er t.d 450.000 kr ska iðkomandi gjalda 6.800 } € Ul { dregu 30 ára aftur- gjaldingartið Sambært lógini kann aftur- gjaldingartíðin fyri lán í Húsalánsgrúnninum millum 20 og 40 ár. Afturgjaldingin lagar seg eftir úrtekuni hjá viðkom- andi og tí lagar áramálið seg eisini eftir henni. Jóannes Dalsgarð roknar við, at i liggja meðal fer afturgjald- ingartíðin at liggja millum 28 og 30 ár Fyri at kunna leggja aftur gjaldingartíðina til rættis, skulu = líkningarmyndugleik ar senda viðkomandi húsabyggjara soleiðis at avdregini kunnu regulerast, um tað er neyðugt. 120 mill. kr. Húsalánsgrunnurin veitir umleið 450 lán árliga. Fíggj arárið 1978/79 læt 465 lán. Við árslok hevði grunnurin hetta fíggjarárið givið 35 lån, so tilsamans verður tali: nakað tað sama sum í fjør Tá hetta fíggjarárið er úti fer grunnurin at hava einar 120 kr. útistandand % 120 mill. kr revur einar 1 gevur eima ivdrøgum