leygardagur 9. februar 1980síða 3

Nr. 11 — 9. februar 1980 sosialurin Væleydnað skeið fyri arbeiðskvinnur: Arbeiðsgevararnir søgdu nei til at senda umboð Men góvu onga grundgeving Feroya Arbeiðsgevara- felag ynskti ikki at lut- taka á skeiðnum fyri føroyskar arbeiðskvinn- ur, sum varð hildið á Háskúlanum seinasta vikuskiftið. = Arbeids- gevararnir fingu innbjóðing at senda eitt umboð á skeiðið til m.a. at tosa um lønarlagid. Ein av fyrireikarunum, Ingeborg Winther, er vón- svikin yvir steðu arbeiðs- gevaranna. Hon sigur, at skulu arbeiðskvinnur á teimum ymisku arbeiðs- plássunum kring landið fáa eitt samarbeiði í lag við leiðslurnar, so er hetta ómeguligt, um arbeiðs- gevararnir eru so avvísandi. Fleiri skeið Tað var Ingeborg Winth- er, saman við Helle Heine- sen og Karin Kjølbro, ið skipaði fyri hesum fyrsta skeiðnum fyri arbeiðs- kvinnur, ið hildið er í Fer- oyum. Ingeborg er ógvu- liga væl nøgd við skeiðið og sigur, at tað var so væl eydnað, at ætlanin er at halda fram við líknandi skeiðum seinni. Vardi í 3 dagar Skeiðið byrjaði seinasta fríggjadag og helt fram til sunnudagin. Tilsamans 35 korufólk ymsa staðni frá luttóku. Á skeiðinum vórðu fyrilestrar hildnir Aftaná var kjak og bólka- arbeiði. Nógv ymisk evni vórðu umredd, m.a.: Álitismannaskipanin, dag- peningaskipanin, arbeiðs- eftirlitið, fakfelagspoli- tikkur, arbeiðskvinnufe- lagssegan, arbeiðara- mentan, yrkissjúkur, inntekubýtið, talu- og samráðingarhættir og úti- arbeiðandi mammur. Somu trupulleikar Tað vísti seg, at teir flestu av luttakarunum hevdu teir somu trupulleikarnar at dragast við á arbeiðs- plássunum, so sum akkordlenarskipanina, tey hálu arbeiðsgólvini á flakavirkjunum, gjóstur og kuldi undir arbeiðinum, álitismannaskipanin fr. 0.8. Alitismanna- skipanin virkar ikki Ålitismannaskipanin virk- ar ikki sum hon skal. Hetta vóru flest allir lut- takararnir samdir um. Tað eru so nógv hol í lógini, at hon má gerast av nýggj- um. Harafturat kemur, at lógin er alt ov veik. Á skeiðinum varð m.a. víst á, at tað ikki kann vera rætt, at bæði nevndirnar í fakfeløgunum og arbeiðs- gevararnir skulu góð- kenna alitisfólkini. i henda hått eru tey ju bundin av tveimum pørt- um og er tað ti ógjerligt at fáa eina góða ålitismanna- skipan Fleiri av luttakarunum hildu, at álitisfólkini eiga at veljast uttan at vera bundin at nekrum ávísum. At skipanin við álitisfólki ikki virkar sum hon skal, kemst eisini av, at eingi tora at vera álitisfólk. Tey bera ótta fyri at verða provokerað og kanska heilt útifryst á arbeiðs- plássunum. Harafturat kemur, at nógv arbeiðsfólk hava lítla skúlagongd og onga fakliga útbúgving. Tey eru tí ikki upplýst um, hvat tey skulu gera og ikki skulu gera. Niðursteðan var tann, at tað er tervur á eini væl- virkandi álitismanna- skipan og fyri at henda kann gerast veruleiki er neyðugt við fleiri upplýs- andi skeiðum. Sjúkur og heilsubrek Eisini varð tosað um sjúkur og heilsubrek á ar- beiðsplássunum. Hóast vit ongar kanningar hava um heilsuskaðar á arbeiðs- plåssum i Føroyum, so eru nógvar tilikar kanningar gjerdar aðrastaðni. Í hesum sambandi varð nomið við vánaligu ar- beiðsumsteðurnar á nógvum flakavirkjum, har gjóstur, kuldi og annað kann vera skaðiligt fyri heilsuna Kanningar í Danmark vísa, at ma gjóstur er orsek til heilsu- brek. A skeiðnum varð eisini nomið við spurningin um barnaansing. Semja var um, at har bæði foreldrini arbeiða úti, har er tað ein samfelagsskylda, at bernini verða ansaði. Í dag - er tað tíanverri so, at samfelagið hugsar meira um vegir og bilar enn um . børnini. Fiskasølan Føroya Fiskasela varð eisini umredd á skeiðnum. Víst varð á, at Fiskaselan hevði so gott sum mono- pol uppá sølu av fiska- vørum, og hetta kann ikki vera rætt. I hesum sam- bandi varð spurt, hvussu tað kann bera til, at tað almenna enn ikki hevur fingið innlit fiskaselu- mál. Skeiðið arbeiðs- kvinnur kostaði umleið 15.000 krónur. Trygg- ingarsambandið og Spari- kassin góvu 1000 kr. hver fyri meðan landsstýrið rindaði restina. Er tað fíggjarliga meguligt, er ætlanin at hava eitt nýtt skeið til heystar Ingeborg Winther heldur, at tá eiga fakfelegini sjálvi at taka táttin upp, tí hetta fyrsta skeiðið hevur prógvað, at tað veruliga er tervur og áhugi fyri at hava tílíkt skeiðvirksemi fyri arbeið- andi kvinnur í Feroyum Í Suðuroynni skipaðu fakfeløgini fyri skeiði taluteknikki og samráð- ingarhåtti i november Hetta skeidid heldur fram 1mal Kunnu tygum siga mær, nvussu persons frådråtturin verður út roknaður? 2. Fær ein skatt av studningi, ein fær frá S.U.? }. Hvussu nógvan skatt fái eg so, tá eg havi vunnið 11 og fingið 10.300 kr studning!, 21.950 kr.? 4. Kann konan fåa skattalætta, tå hon nu hevur ein skulanæming at dragast við, vit eru nýgift. 650 kr altso íalt 1. Fyri leysar persónar yvir 67 ár, leysar persónar, sum fáa avlamis-, einkju- ella folkapension og fyri hjun, har bert hjúnarfelagin skattskylduga tøku, er persónsfra- drátturin krk. 6.500, Fyri ikki uppihaldarar er persónsfrádrátturin kr. 4.000,-. Fyri hjun, har konan er sett í skatt fyri seg og annað teirra ella bæði eru yvir 67 ár ella fáa avlamis- og ella folkapension, er persónsfrádrátturin kr 3.500,- fyri hvert av hjúnunum. Fyri hesar bólkar er galdandi, at um skatt- skylduga inntøkan er undir kr. 20.000, annar hevur inn- Bruttoinnteka lentakarafrádrattur: 20% av kr. 11.650, Kommunuskattur 167 SKATTAHEILD viða. Regin Thomsen svarar Skattskylduga inntøkan rundað til Landsskattur: 20% av 9.300,- Persónsfrádrattur kr. 6.500,- to mest 4. Kona tygara fær ongan skattalætta, verður dratturin personsfra- veittur við nevndu upphæddum i utroknaða landsskatt inum. Er skattskyld- uga inntøkan omanfyri kr. 20.000.-, minkar personsfradratturin við 2% av ti parti av inntøkuni, ið er oman- fyri kr. 20.000, Fyri hjun, har konan er sett i skatt fyri seg, er personsfradratturin fyri hvørt av hjunun- um kr. 2.500,- tå skatt- skylduga inntøkan er undir kr. 20.000,-. Er skattskylduga inntøk- an omanfyri kr. 20.000. - minkar hesin vid 3% av ti parti av inntøkuni, ið er omanfyri kr. 20.000. - Um ein maður, har konan er sett í skatt fyri seg, hevur eina skattskylduga inntøku uppá kr. 50.000.-, mink- ar persónsfrádrátturin við 3% av muninum millum kr. 20.000.- og kr. 50.000,- eila við 3% av kr. 30.000,-. Fra- dråtturin i landsskattinum verður sostatt kr. 2.500,- — kr 900.- ella kr. 1.600,- 2. Studningur frá S.U. er ikki skattskyld- ug inntøka. }. Um konan onga inntøku hevur havt, verður skattur tygara roknaður soleiðis ut: 11.650, 2.330 9.320, 9.300, 1.488, 1.860, 3.348, - 0, um hon hevur skúlanæming at, sum tygum siga, „dragast