mikudagur 20. februar 1980síða 6

á am telf. 14720. 11820 Sostalurin box 76, 3800 Tórshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðmenn: Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Tú mást einki fáa at vita TAÐ VERÐUR so mangan kastað pressuni — blødum og útvarpi — fyri at ov lítið kemur fram fyri dagsins ljós. Hetta er eisini so satt sum tað er sagt, men hevur tó eisini ávísar orsøkir. Um vit ikki skulu taka tíðindi úr leysum lofti, er neyðugt við upp- lýsingum frá teimum, sum hava við ávísa málið at gera. MEN HESIR UPPLÝSINGAR eru ti- verri ikki altíð líka lættar at fáa hend- ur á, og tað kemur so mangan fyri, at stovnar ella myndugleikar als ongan áhuga hava at lata ov nógv leka út. Hetta gav nú seinast av at býta, tá vit kundu siga lesarunum frá, at Havnar kommuna var í fíggjarligum trupul- leikum, og at ymisk stórarbeiði verða skerd ella steðgað. EFTIR AT HESI tíðindi vóru komin út, var býráðsfundur. Á fundinum varð harðliga átalað, at fólk fingu nakað at vita um hetta. Hetta má sigast at vera heilt einastandandi. Skattaborg- arar í kommununi máttu ikki fyri nakran prís fáa at vita, hvussu til stóð við okkara egnu pengum. VIT MÁTTU einki fáa at vita um, at kommunan var í fíggjarligari trong- støðu. Einki um at stórarbeiði skuldu steðgast, og at fólk helst skuldu sendast heim. Men hetta skuldu bíða til kommunan visti hvussu trupulleik- arnir skuldu loysast. Tað er vóttia fyri, at vit kundu komið at bíða leingi. Í SEINASTUNI hevur drúgt orðaskifti verið um hvussu kostnadarmikil um- vælingin hevur verið av einum goml- um húsum í Havn. Sambært rokn- skapinum hjá kommununi hevur umvælingin higartil kostað útvið 900.000 krónur, men borgarstjórin sigur, at talan bert er um einar 400.000 krónur. Talan er um skeiv- posteringar, verður sagt. MEN SO HAVA vit eisini alla orsøk at spyrja. Tá ikki ber til at hava skil á, hvat umvælingin av einum húsum kostar, hvussu er so skilið við teim- um stóru tølunum? sosialurin Nr. 14 — 20. februar 1980 Skal brúkarin gjalda fyri stolið arbeiði? Tað er sanniliga seint, at tjak er komið í um pirat- sjónvarpið her á landi. Men tað er nú ikki so lætt — tú kanst rokna við at verða kjølhåladur, um tú skuldi verið ein av teim, sum virkaðu fyri at fáa steðgað ólógliga sjónvarp- inum, tí nú hava allir góðir borgarar við virðing fyri sær sjálvum og sínum góða navni lagt ílegur í handa svarta kassan fyri einar 8000 kr. Tey, sum ikki tíma at reisa seg upp fyri at tendra og slekkja, kunnu enntá fjarstýra tað frá lenistólinum fyri umleið eina vikulen afturat. Einastu sum kundu frett seg um at sjónvarpið gavst, munnu vera fram- leiðararnir av »Mogadon«- tablettum. Hugsið tykkum til — hvat skal føroyingurin anno 1980 og frameftir gera av sær sjålvum tå hann kemur heim frå arbeidi, um hann ikki fær sitt »Muppet- show« ella »Frøer i de danske sump-egne« ella danskt »TV-aktuelt« frå tveimum vikum síðani? Og skulu vit lata okkara idealistisku umboðsmenn fyri nýmótans sjónvarps- móttakarar fara heilt á heysin? Nei, nei. Tí vendir »Dagbladid« sær móti ein- um almennum føroyskum sjónvarpi. Hesin reysti radionali flokkurin, komin av Jóanesi bónda, vil heldur at vit skulu stjala danska framleiðslu. Hann vil heldur at bern okkara skulu venjast upp framm- anfyri einum kassa við donskum málburði í. AT tann styrkjan av málin- um, sum útvarpið hóast alt hevur roynt at bygt upp. skal brótast niður aftur við at fólk okkara — uttan feroyskar umseting- ar — skal fáa potað tað danska málið niður í knokkin. Kæru fólkafloks- menn á »Dagbladnum« — verið ikki bangnir, so leingi sum tit eiga tann sc- nevnda »mentanar«-måla- rådharran å kassanum, so nerist eingin feroysk mentan av tí almenna. Eini góð ráð í sparitíðum, »Dagbladid«: Tað føroyska útvarpið er eisini so sanniliga ov dýrt nú tað er alment! Avtakið »javn- ingin« og hansara al- menna oyðsl, og latum okkum fara at stjala danskar útvarpssendingar í staðin. Tað kostar einki uttan tað bandið, sum stolið verður upp á. So spara tit skattgjaldar- unum at gjalda løn til Arge-familjuna og vinstrasinnaðar útvarps- menn og so kunnu ætlaðu útvarpshúsini nýtast sum goymsluhús hjá privatum innflytarum av sjónvarps- tólum. Tí um teir skulu byggja sær goymsluhús sjálvir, so fara teir á heysin. Av og á royna »video- piratarnir« enntå at eymka seg og biðja um gjald fyri at síggja stolnar sendingar. Fyrst skal brúkarin keypa dýr tól, síðan verður ein psykolog- isk kríggsfersla ferd móti samvitsku hansara, um hann ikki rindar >lima- gjald“ fyri at síggja send- ingarnar! Í veruleikanum skyldar feroyski sjón- varpsnarkomanurin 1. gjald til Danmarks Radio, haðan sendingar- nar eru stolnar. 2. gjald til framleiðara (producer) fyri nýtslu av hansara tilfari. 3. og ikki minst: allir listamenn, sjónleikarar, tónleikarar, tóna- og leik- smiðir, øll tann arbeiðs- kraft, sum er legd í eina sending, eigur at gjaldast. Hetta er galdandi fyri all- ar fjølmidlar, at teir gjalda samsýning fyri eitt ar- beiði. Hverja ferð ein sending verður send, ein bók keypt, ein pláta spæld í útvarpi, so er hetta arbeiði hjá fólki, sum eiga at fáa samsýning. Ti hava listamenn heimsumfatandi fakfeløg sum »Koda«, »Gramex« og i Norðurlondum »Nord- isk Copyright Bureau«. Tey eru til fyri at verja um rættindi listamanna at fåa goldið fyri sína framleiðslu eins og annað arbeiðandi fólk. So her skal heitast á tey, sum hava ringa samvitsku av ti, at tey ikki hava goldið >sjón- varpsgjald« um at taka tað lætt. Tann ringa sam- vitskan hoyrir heima í Føroya Landsstyri, sum hevur lagt sina vælsign- andi hond yvir ólógligt pirat-virksemi, fyri sjálvt at sleppa frá at loysa ta veruligu uppgåvu, sum eitt hóskiligt sjónvarp er. Eitt feroyskt sjónvarp, sum vit ikki skulu skamm- ast av, sum velur tilfar eftir kvaliteti og rindar listamonnum tað tað kost- ar. Og sum — hóast tað sendir útlendskar sendingar — fyri alt í verð- ini hevur feroyskar yvirsetingar við, so at mál okkara kann varðveitast og verjast móti teim donsku orðum og vending- um, sum sníkja seg inn í málið í dag gjøgnum pirat- sjónvarpið. Men tað er jú ov dýrt fyri >Dagblaðið< og fólka- flokkin og teirra kommer- ciellu + heilakyknur at bjarga ella menna føroyska mentan um tað kostar nakað fyri tað al- menna. Men hvat siga teir reystu tjóðveldismenn- inir? Hevur »mentanar« málaráðharrin alla ábyrgdina fyri danska im- portinum? »Sjonvarpsfelagid« hev- ur tó reinar hendur. Teir vita neyvan hvat teir gera fyri eina bjarnatænastu móti føroyskum máli og mentan. Ti aftanfyri stendur landsstýrið. N.Nap.Nabeljohnsén. VA ÍSF og elitan Samstundis sum eg takki fyri viðmerkingina frá Jógvani Arge til grein mína seinasta mikudag má eg siga, at tað undrar meg, at hann fór at taka hana so illa upp Eg havi ikki brúkt heimsmeistarakappingina hondbólti fyri at gera nakað álop á ÍSF, men eg ávaraði bert ímóti, at ÍSF nú er farið at leggja so stóran dent á elituítrótt. Somuleiðis hevur ISF boðað frá, at teir í fram- tíðini fara at leggja enn sterri dent á elituítrótt. Tá vit hugsa um hvussu illa stendur til við ítróttar- hallum og plássi fyri ollum teimum, sum hava hug at íðka ítrótt, haldi eg tað vera skeivt at seta meira og meira av til ítrótt fyri tey fáu. Um tit halda fram við hesi kós, haldi eg fram- vegis tað vera náttúrligt at umhugsa at gera nýggj- an ítróttarligan felags- skap, sum kann taka sær tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara Í varugar við. at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev ur skrivað brøvini av ítróttarligu áhugamál- unum hjá fjøldini. Tað er meguligt, at eg standi einsamallur av øll- um stjørnarlimum ISFs i minum metingum, men loyvi mær kortini at bera tær fram. Tu sigur, at eg sjåldan havi møtt å fundi, tå stør- mål hava verid fyri. Eg royndi at vera vid so leingi, eg fekk fundarbod til stjørnarfundirnar, men tað havi eg ikki fingið hesar seinastu mánaðir- nar. Tí verður torfert at fylgja við í ellum teimum stórmálum, tú skrivar um. At fara at keglast í blød- unum um hvat fyriferst á stjórnarfundum i ISF, haldi eg vera óhóskandi, og at fara at kappast um hver er klókari, formaður in í ISF ella undirritaði. haldi eg hava lítlan al- mennan áhuga. Tórfinn Smith Lýsing Sekt verður eftir sosialrådgevara til avloys- ingar í 4 mánaðir frå 17. mars ella so skjótt tilber til 15. juli 1980. Arbeiðstíðin verður býtt i helvt millum sosialu deild Tórshavnar býráðs og Lands- sjúkrahúsið. Løn sambært sáttmála við Dansk sosialrådgiverforening. Umsókn við avriti av prógvi og møguligum viðmælum verður at senda Tórshavnar býráði, Vaglið, 3800 Tórshavn, sum skjótast. i | | EN